jałowa martwica
Jałowa martwica, znana również jako martwica awaskularna lub martwica aseptyczna, to stan patologiczny polegający na obumarciu tkanki kostnej w wyniku zaburzenia jej ukrwienia, bez udziału czynnika infekcyjnego. Najczęściej dotyczy głowy kości udowej, kości księżycowatej nadgarstka oraz kłykci kości udowej.
Główną przyczyną jałowej martwicy jest niedokrwienie spowodowane upośledzeniem mikrokrążenia w obrębie kości. Do czynników ryzyka zalicza się: stosowanie glikokortykosteroidów, nadużywanie alkoholu, urazy, choroby autoimmunologiczne (zwłaszcza toczeń rumieniowaty układowy), choroby hematologiczne (niedokrwistość sierpowatokrwinkowa), choroby metaboliczne oraz czynniki genetyczne.
Objawy kliniczne obejmują ból zlokalizowany w okolicy zajętej kości, ograniczenie ruchomości stawu oraz utykanie w przypadku zajęcia kości kończyn dolnych. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, takich jak RTG (zmiany widoczne w późnych stadiach), MRI (najbardziej czuła metoda wykrywająca wczesne zmiany), scyntygrafia kości oraz tomografia komputerowa.
Leczenie jałowej martwicy zależy od stopnia zaawansowania choroby, wieku pacjenta oraz lokalizacji zmian. W początkowych stadiach stosuje się leczenie zachowawcze (odciążenie stawu, leki przeciwbólowe, fizykoterapia). W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne, które może obejmować odwierty dekompresyjne szpiku kostnego, osteotomie, przeszczepy unaczynionych fragmentów kości lub ostatecznie endoprotezoplastykę stawu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przemijające zapalenie błony maziowej stawu biodrowego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przemijające zapalenie błony maziowej stawu biodrowego (irritable hip) jest najczęstszą przyczyną bólu biodra i utykania u dzieci w wieku 3-10 lat. Charakteryzuje się samoograniczającym przebiegiem z poprawą kliniczną w ciągu 24-48 godzin i całkowitym ustąpieniem objawów u 66-75% pacjentów w ciągu 2 tygodni. Leczenie opiera się na odpoczynku oraz stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takich jak ibuprofen, w celu złagodzenia bólu i stanu zapalnego. Nawrót choroby występuje u około 10% dzieci, zwykle w ciągu 6 miesięcy od pierwszego epizodu, i może dotyczyć tego samego lub przeciwległego stawu biodrowego. Mimo łagodnego przebiegu, konieczne jest różnicowanie z poważniejszymi schorzeniami, takimi jak septyczne zapalenie stawu biodrowego, choroba Legga-Calvé-Perthesa (LCP) oraz złuszczenie głowy kości udowej (SCFE), które wymagają odmiennych strategii terapeutycznych i mają inne rokowanie.
antybiotykoterapia dożylna, choroba Legga-Calvé-Perthesa, choroba zwyrodnieniowa stawów, coxa magna, destrukcja kostna, diagnostyka, głowa kości udowej, ibuprofen, irritable hip, jałowa martwica, klasyfikacja Herringa, leczenie przeciwbólowe, martwica jałowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objaw, przebieg samoograniczający, przemijające zapalenie błony maziowej stawu biodrowego, reguła predykcji klinicznej, septyczne zapalenie stawu biodrowego, wskaźnik nawrotów, zaburzenie ukrwienia, złuszczenie głowy kości udowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum Jelfa 20 mg
Hydrokortyzon w dawce 20 mg (Hydrocortisonum Jelfa) wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, których ryzyko wzrasta wraz z czasem terapii. Do najczęstszych należą retencja sodu i płynów, prowadząca do zastoinowej niewydolności krążenia, utrata potasu i alkaloza hipokaliemiczna, nadciśnienie tętnicze oraz hipokalcemia. W obrębie układu mięśniowo-szkieletowego obserwuje się jałową martwicę głowy kości udowej i ramiennej, osłabienie mięśni, miopatię posteroidową, utratę masy mięśniowej oraz osteoporozę z ryzykiem samoistnych złamań, w tym kompresyjnych złamań kręgosłupa. Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, zmiany łaknienia (utrata lub wzrost masy ciała), biegunki, zaparcia, wzdęcia, podrażnienie żołądka, zapalenie przełyku z owrzodzeniami, a także rzadkie, ale poważne powikłania jak wrzód żołądka z perforacją i krwawieniem oraz perforacja jelita cienkiego i grubego, szczególnie u pacjentów z zapalnymi chorobami jelit.
alkaloza hipokaliemiczna, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, hipercholesterolemia, hipokalcemia, hirsutyzm, jałowa martwica, jaskra wtórna, kardiomiopatia przerostowa, leukocytoza, limfopenia, małopłytkowość, miażdżyca naczyń, miopatia posteroidowa, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niedoczynność nadnerczy, perforacja jelita, reakcja anafilaktyczna, retencja sodu, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, tarcza zastoinowa, wrzód żołądka, zaćma podtorebkowa, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie przełyku, zastoinowa niewydolność krążenia, zator tłuszczowy, zespół Cushinga, zespół z odstawienia, złamanie patologiczne