pałeczka Proteus

Proteus to rodzaj bakterii Gram-ujemnych należących do rodziny Enterobacteriaceae. Są to fakultatywne beztlenowce, które można znaleźć w glebie, wodzie, ściekach oraz w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt. Najczęściej identyfikowane gatunki to P. mirabilis, P. vulgaris, P. penneri i P. hauseri.

Bakterie z rodzaju Proteus charakteryzują się zdolnością do tzw. „rojenia” (swarming), czyli specyficznego typu ruchu na powierzchni podłoża, co daje charakterystyczny obraz na płytkach agarowych. Wytwarzają ureazę, która rozkłada mocznik do amoniaku, podwyższając pH moczu, co sprzyja tworzeniu kamieni moczowych.

Klinicznie Proteus jest istotnym patogenem układu moczowego, odpowiedzialnym za około 10-15% przypadków zakażeń szpitalnych tego układu. Szczególnie często wywołuje zakażenia u pacjentów z długotrwale założonym cewnikiem moczowym lub wadami anatomicznymi dróg moczowych. Może również powodować zakażenia ran, zapalenie ucha środkowego oraz rzadziej posocznicę.

Leczenie zakażeń wywołanych przez Proteus opiera się na antybiotykoterapii, jednak należy pamiętać o naturalnej oporności tych bakterii na niektóre antybiotyki (np. tetracykliny, kolistynę) oraz o rosnącej oporności nabytej, w tym na beta-laktamy poprzez wytwarzanie beta-laktamaz o rozszerzonym spektrum (ESBL).

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl