kamienie szczawianowe

Kamienie szczawianowe (szczawiany wapnia) stanowią najczęstszy typ kamieni nerkowych, odpowiadając za około 80% wszystkich przypadków kamicy układu moczowego. Powstają w wyniku krystalizacji szczawianu wapnia w moczu, gdy jego stężenie przekracza próg rozpuszczalności. Proces ten jest uwarunkowany wieloma czynnikami, w tym hiperkalciurią, hiperoksalurią, hiperurykozurią oraz niedoborem inhibitorów krystalizacji.

Formowanie się kamieni szczawianowych może być związane z dietą bogatą w szczawiany (szpinak, rabarbar, kakao, herbata, orzechy), nadmiernym spożyciem białka zwierzęcego, niskim spożyciem płynów oraz niektórymi zaburzeniami metabolicznymi. Istotnym czynnikiem ryzyka jest również pierwotna hiperoksaluria – rzadka choroba genetyczna, w której dochodzi do nadmiernej produkcji szczawianów w wątrobie.

Diagnostyka kamieni szczawianowych obejmuje badanie składu kamienia, ocenę parametrów biochemicznych moczu (dobowa zbiórka) oraz badania obrazowe (USG, tomografia komputerowa). W leczeniu stosuje się podejście kompleksowe, obejmujące zwiększenie podaży płynów (ponad 2 litry moczu na dobę), modyfikację diety (ograniczenie szczawianów, soli, białka zwierzęcego), farmakoterapię (tiazydy przy hiperkalciurii, cytrynian potasu przy niskim pH moczu) oraz w wybranych przypadkach interwencje zabiegowe (ESWL, PCNL, URS).

Profilaktyka nawrotów kamicy szczawianowej opiera się na utrzymaniu wysokiej diurezy, stosowaniu diety niskoszczawianowej, unikaniu nadmiaru witaminy C (powyżej 1000 mg/dobę) oraz suplementacji cytrynianem potasu u pacjentów z hipocytraturią. U pacjentów z nawracającą kamicą kluczowe znaczenie ma identyfikacja i korekcja zaburzeń metabolicznych poprzez regularne wykonywanie profilu metabolicznego w moczu dobowym.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl