sklepienie pochwy
Sklepienie pochwy (łac. fornix vaginae) to anatomiczna struktura, która stanowi górną część pochwy otaczającą szyjkę macicy. Rozróżnia się sklepienie przednie, tylne oraz boczne (prawe i lewe). Najgłębszym jest sklepienie tylne, które sięga do załamka otrzewnej oddzielającego macicę od odbytnicy (zatoka Douglasa).
Sklepienie pochwy ma istotne znaczenie kliniczne w diagnostyce ginekologicznej. Badanie przez pochwę pozwala na ocenę narządów miednicy mniejszej, w tym jajników i jajowodów. Sklepienie tylne jest miejscem potencjalnego gromadzenia się płynu w przypadku chorób zapalnych miednicy lub krwi przy ciąży pozamacicznej.
W praktyce chirurgicznej sklepienie pochwy stanowi ważny punkt orientacyjny podczas zabiegów ginekologicznych, takich jak histerektomia. Po usunięciu macicy może być zamknięte szwami w celu utworzenia szczytu pochwy. Prawidłowa ocena sklepienia pochwy jest również istotna w diagnostyce różnicowej bólu miednicy mniejszej oraz w monitorowaniu położenia wkładek wewnątrzmacicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Macmiror complex 500 500 mg + 200 000 j.m.
Macmiror Complex 500 w postaci globulek dopochwowych zawiera 500 mg nifuratelu oraz 200 000 j.m. nystatyny, co zapewnia synergistyczne działanie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne w leczeniu zakażeń pochwy o złożonej etiologii. Standardowe dawkowanie u pacjentek dorosłych to jedna globulka raz na dobę, aplikowana głęboko w okolicy tylnego sklepienia pochwy, najlepiej wieczorem przed snem. Terapia powinna trwać do ustąpienia objawów, jednak zakończyć ją należy przed menstruacją, aby zapobiec wypłukiwaniu leku i zmniejszeniu jego skuteczności. Po aplikacji zaleca się pozostanie w pozycji leżącej przez 15-20 minut, co optymalizuje rozprowadzenie i wchłanianie substancji czynnych.
- Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina jelita cienkiego (enterocele) – Patofizjologia i mechanizm
Enterocele, czyli przepuklina jelita cienkiego, to patologiczne uwypuklenie jelita cienkiego do przestrzeni odbytniczo-pochwowej, spowodowane osłabieniem tkanek łącznych i mięśni dna miednicy. Etiologia obejmuje czynniki mechaniczne (np. przewlekły kaszel, wysiłek fizyczny), hormonalne (spadek estrogenu w okresie menopauzy), jatrogenne (zwłaszcza po histerektomii i zabiegach na dnie miednicy) oraz wrodzone defekty tkanki łącznej. Enterocele często współistnieje z innymi defektami dna miednicy, takimi jak wypadanie odbytnicy czy rektocoele, a jego rozwój jest związany z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzbrzusznym, np. w przebiegu przewlekłych zaparć czy otyłości. Szczególnie istotne jest rozpoznanie enterocele u kobiet po histerektomii, gdzie uszkodzenie powięzi Denonvilliersa i poszerzenie zachyłka Douglasa sprzyjają pogłębieniu przepukliny.
dysfagia, enterocele, histerektomia, martwica jelita, mięśnie dna miednicy, niedrożność jelita cienkiego, nietrzymanie stolca, powięź Denonvilliersa, powięź łonowo-szyjkowa, przemieszczenie jelita cienkiego, radykalna cystektomia, rektocoele, sigmoidocele, sklepienie pochwy, uszkodzenie tkanki łącznej, wgłobienie odbytnicy, worek otrzewnowy, wypadanie narządów miednicy, wypadanie odbytnicy, wytrzewienie pochwy, zaburzenia defekacji, zachyłek Douglasa, zespół Ehlersa-Danlosa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cervidil 10 mg
Lek Cervidil to system terapeutyczny dopochwowy zawierający 10 mg dinoprostonu (Prostaglandyny E2), uwalniający substancję czynną w tempie około 0,3 mg/godzinę przez 24 godziny. Preparat jest przeznaczony do stosowania wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel, z zapewnieniem stałego monitorowania czynności skurczowej macicy oraz stanu płodu. System należy wprowadzić głęboko do tylnego sklepienia pochwy i pozostawić na miejscu maksymalnie 24 godziny, stosując jednorazową aplikację. Po usunięciu systemu zaleca się zachowanie co najmniej 30-minutowej przerwy przed rozpoczęciem dożylnego wlewu oksytocyny, aby zminimalizować ryzyko hiperstymulacji macicy. Lek nie jest zalecany u ciężarnych poniżej 18. roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie.
amniotomia, dinoproston, dojrzewanie szyjki macicy, hiperstymulacja macicy, hipertoniczne skurcze macicy, niedociśnienie, oksytocyna, pęknięcie błon płodowych, personel medyczny, rozwarcie szyjki macicy, sklepienie pochwy, skurcze macicy, środek poślizgowy, system terapeutyczny dopochwowy, tachykardia, wieloródka, zagrożenie płodu - Leksykon substancji czynnych
Kwas azotowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas azotowy (acidum nitricum) w stężeniu 70% (w/w), obecny w preparacie Solcogyn w ilości 537,0 mg/ml, wykazuje lokalne działanie na błonę śluzową szyjki macicy i pochwy. Badania przedkliniczne na królikach, obejmujące zarówno pojedyncze, jak i wielokrotne aplikacje (trzykrotnie co 10 dni), nie wykazały ogólnoustrojowej toksyczności, co wskazuje na minimalne wchłanianie systemowe substancji czynnych. Miejscowo obserwowano łagodne do umiarkowanych podrażnienia, zaczerwienienie, obrzęk oraz uszkodzenia błony śluzowej, a przy wielokrotnym stosowaniu – nasilone reakcje zapalne, owrzodzenia i bliznowacenie, mogące prowadzić do zwężenia światła pochwy, co jest zgodne z żrącym mechanizmem działania kwasu azotowego i pozostałych kwasów w preparacie.
azotan cynku, bliznowacenie, błona śluzowa pochwy, działanie niepożądane, działanie żrące, kwas azotowy, kwas octowy, kwas szczawiowy, obrzęk tkanek, owrzodzenie, reakcja zapalna, sklepienie pochwy, Solcogyn, srom, substancja czynna, szyjka macicy, układ krążenia, wchłanianie systemowe, zaczerwienienie błony śluzowej, zwężenie pochwy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Dafnegin 10 mg/g
Produkt leczniczy Dafnegin to krem dopochwowy zawierający 10 mg/g cyklopiroksu z olaminą jako substancję czynną, przeznaczony do miejscowego stosowania w obrębie pochwy. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetylowy i alkohol stearynowy, które mogą mieć znaczenie kliniczne. Krem jest dostępny w tubach aluminiowych o pojemności 78 g, z dołączonymi 14 aplikatorami ułatwiającymi precyzyjne podanie. Lek należy przechowywać w temperaturze do 25°C, a jego okres ważności wynosi 3 lata od daty produkcji, co jest istotne dla zachowania stabilności i właściwości farmakologicznych preparatu.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol mirystylowy, alkohol stearynowy, aplikacja miejscowa, aplikator dopochwowy, cyklopiroks z olaminą, krem dopochwowy, kwas mlekowy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, oktylododekanol, parafina ciekła, polisorbat 60, sklepienie pochwy, sorbitanu monostearynian, stabilność preparatu, wazelina biała, właściwość farmakologiczna - Leksykon substancji czynnych
Nystatyna – Dawkowanie i sposób podawania
Nystatyna jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w terapii zakażeń drożdżakowych różnych lokalizacji, w tym jamy ustnej, gardła, przewodu pokarmowego oraz pochwy. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od postaci farmaceutycznej (zawiesina doustna, tabletki dojelitowe, tabletki dopochwowe, globulki i maść dopochwowa), wieku pacjenta oraz nasilenia infekcji. W leczeniu zakażeń jamy ustnej u dorosłych stosuje się zawiesinę w dawce 400 000–600 000 IU (4-6 ml zawiesiny 100 000 IU/ml) 4 razy na dobę, natomiast u niemowląt i dzieci dawka wynosi 100 000 IU (1 ml) 4 razy na dobę. W zakażeniach przewodu pokarmowego u dorosłych zalecane jest 500 000–1 000 000 IU (5-10 ml) 4 razy na dobę, a u dzieci dawki są dostosowane do wieku, z możliwością stosowania od 50 000 do 500 000 IU 4 razy na dobę. Profilaktycznie podczas antybiotykoterapii u dorosłych podaje się 500 000 IU 3 razy na dobę, a u noworodków z masą urodzeniową poniżej 1500 g – 100 000 IU 3 razy na dobę przez 6 tygodni.
antybiotykoterapia, dawka profilaktyczna, globulka dopochwowa, kandydoza inwazyjna, maść dopochwowa, mikroaplikator, niska urodzeniowa masa ciała, nystatyna, pędzlowanie jamy ustnej, pleśniawka jamy ustnej, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, profilaktyka zakażeń drożdżakowych, sklepienie pochwy, stosowanie zewnętrzne, strzykawka dozująca, substancja przeciwgrzybicza, tabletka dojelitowa, tabletka dopochwowa, tylne sklepienie pochwy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drożdżakowe, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zakażenie drożdżakowe przewodu pokarmowego, zawiesina doustna - Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina przedniej ściany pochwy (cystocele) – Zapobieganie i profilaktyka
Przepuklina przedniej ściany pochwy (cystocele) jest wynikiem osłabienia mięśni i tkanek dna miednicy, prowadzącym do przemieszczenia pęcherza moczowego ku przedniej ścianie pochwy. Profilaktyka opiera się na modyfikacji czynników ryzyka, takich jak utrzymanie prawidłowej masy ciała, zapobieganie przewlekłym zaparciom (poprzez dietę bogatą w błonnik i nawodnienie na poziomie 1,5-2 litrów płynów dziennie), unikanie podnoszenia ciężkich przedmiotów z nieprawidłową techniką oraz leczenie przewlekłego kaszlu. Kluczowe jest regularne wykonywanie ćwiczeń mięśni dna miednicy (ćwiczenia Kegla: skurcz mięśni na 5-10 sekund, 10-15 powtórzeń w 3 seriach dziennie) oraz, w razie potrzeby, specjalistyczna fizjoterapia z wykorzystaniem biofeedbacku i elektrostymulacji. U kobiet po menopauzie zaleca się miejscową terapię estrogenową w celu poprawy elastyczności i ukrwienia tkanek pochwy.
biofeedback, cięcie cesarskie, ciśnienie wewnątrzbrzuszne, ćwiczenia Kegla, cystocele, elektrostymulacja mięśni, histerektomia, histerektomia pochwowa, menopauza, miejscowa terapia estrogenowa, mięśnie dna miednicy, nietrzymanie moczu wysiłkowe, pęcherz moczowy, perystaltyka jelit, pessarium pochwowe, poród zabiegowy, przepuklina przedniej ściany pochwy, przewlekłe zaparcia, przewlekły kaszel, sklepienie pochwy, terapia estrogenowa, więzadło kardynalne, więzadło krzyżowo-maciczne, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Anesderm (25 mg + 25 mg)/g
Lek Anesderm, zawierający 25 mg prylokainy i 25 mg lidokainy na gram kremu, wymaga indywidualnego dawkowania zależnego od wieku pacjenta, obszaru aplikacji oraz rodzaju zabiegu. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat dawka na skórę wynosi od 1,5 do 2 g na 10 cm², stosowana przez 1 do 5 godzin, z maksymalną dawką do 60 g na powierzchnię 600 cm² przy zabiegach takich jak depilacja laserowa. Na skórę narządów płciowych męskich zaleca się 1 g/10 cm² przez 15 minut, a u kobiet 1-2 g/10 cm² przez 60 minut. Na błonę śluzową narządów płciowych stosuje się 5-10 g kremu przez 5-10 minut, a przed łyżeczkowaniem kanału szyjki macicy 10 g na 10 minut. W leczeniu owrzodzeń kończyn dolnych dawka wynosi 1-2 g/10 cm², maksymalnie 10 g na owrzodzenie, aplikowana przez 30-60 minut. U dzieci dawkowanie jest ściśle zależne od wieku, z ograniczeniami dotyczącymi liczby dawek w ciągu 24 godzin oraz powierzchni aplikacji, np. u noworodków do 1 g na 10 cm² przez 1 godzinę, a u dzieci 6-11 lat do 20 g na 200 cm² przez 1-5 godzin. Produkt nie jest zalecany u wcześniaków oraz niemowląt poniżej 12 miesięcy stosujących leki indukujące methemoglobinę.
Anesderm, atopowe zapalenie skóry, bandaż elastyczny, błona śluzowa narządów płciowych, czyszczenie rany, depilacja laserowa, kłykciny kończyste, łyżeczkowanie szyjki macicy, methemoglobina, nakłucie żyły, narządy płciowe, obrzezanie, opatrunek okluzyjny, opracowanie chirurgiczne rany, owrzodzenie kończyny dolnej, prylokaina i lidokaina, przeszczep skórny, sklepienie pochwy, środek miejscowo znieczulający, zmiany mięczakowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – EMLA 25 mg/g + 25 mg/g
Krem EMLA, zawierający 25 mg lidokainy i 25 mg prylokainy na gram, jest stosowany do miejscowego znieczulenia skóry i błon śluzowych przed różnorodnymi zabiegami medycznymi. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od obszaru aplikacji, wieku pacjenta oraz rodzaju procedury. Dla niewielkich zabiegów na skórze zaleca się aplikację 2 g kremu (około połowa tubki 5 g) lub 1,5 g na 10 cm² powierzchni, z czasem ekspozycji od 1 do 5 godzin. Przy większych powierzchniach, np. depilacji laserowej, maksymalna dawka wynosi 60 g na powierzchnię do 600 cm², z czasem aplikacji od 1 do 5 godzin. W warunkach szpitalnych, np. przy pobieraniu przeszczepu skórnego, stosuje się 1,5-2 g/10 cm² przez 2-5 godzin. Specyficzne dawkowanie dotyczy także narządów płciowych i błon śluzowych, gdzie czas aplikacji i ilość kremu są odpowiednio skrócone (np. 1 g/10 cm² na skórę męskich narządów płciowych przez 15 minut, 5-10 g na śluzówkę narządów płciowych przez 5-10 minut). W przypadku owrzodzeń kończyn dolnych u dorosłych stosuje się 1-2 g/10 cm² do maksymalnie 10 g kremu na owrzodzenie, z czasem aplikacji 30-60 minut.
błona śluzowa, charakterystyka produktu leczniczego, czyszczenie rany, depilacja laserowa, działanie niepożądane, kłykciny kończyste, krem EMLA, lidokaina i prylokaina, łyżeczkowanie kanału szyjki macicy, męskie narządy płciowe, nakłucie żyły, opracowanie chirurgiczne rany, owrzodzenie kończyny dolnej, przeszczep skórny, sklepienie pochwy, śluzówka narządów płciowych, środek miejscowo znieczulający, wywiad medyczny, żeńskie narządy płciowe, znieczulenie miejscowe skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dafnegin 100 mg
Dafnegin w postaci globulek dopochwowych zawiera 100 mg cyklopiroksu z olaminą i jest wskazany do leczenia zakażeń grzybiczych pochwy. Standardowa dawka to 1 globulka raz na dobę, najlepiej wieczorem, przez okres 3-6 dni, z zaleceniem zakończenia terapii przed rozpoczęciem menstruacji. Prawidłowa aplikacja polega na umieszczeniu globulki w tylnej części pochwy przy użyciu palca z jednorazową osłonką, co zapewnia optymalne uwalnianie leku. W przypadku pominięcia dawki, należy ją przyjąć jak najszybciej, chyba że zbliża się czas kolejnej dawki – nie należy stosować dwóch dawek jednocześnie, aby uniknąć nasilenia działań niepożądanych.
- Leksykon substancji czynnych
Cynku azotan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cynku azotan sześciowodny (6,0 mg/ml) jest składnikiem preparatu Solcogyn, który zawiera również kwas azotowy (537,0 mg/ml), kwas octowy (20,4 mg/ml) oraz kwas szczawiowy dwuwodny (58,6 mg/ml). Przedkliniczne badania na królikach wykazały brak systemowej toksyczności po jednorazowej i wielokrotnej aplikacji na błonę śluzową pochwy. Miejscowo obserwowano łagodne do umiarkowanych podrażnienia, zaczerwienienie, obrzęk oraz uszkodzenia nabłonka, szczególnie w sklepieniu pochwy, bez patologicznych zmian w obrębie sromu, co wskazuje na ograniczenie działania drażniącego do miejsca aplikacji. Minimalne wchłanianie substancji aktywnych do krwiobiegu potwierdza niski potencjał toksyczności systemowej.
bliznowacenie, błona śluzowa pochwy, cynku azotan sześciowodny, działanie żrące, kwas azotowy, kwas octowy, kwas szczawiowy dwuwodny, obrzęk błony śluzowej, owrzodzenie, podrażnienie błony śluzowej, reakcja zapalna, reakcja zapalna miejscowa, sklepienie pochwy, srom, szyjka macicy, tkanka nabłonkowa, toksyczność ogólnoustrojowa, wchłanianie do krwiobiegu