śródbłonkowy czynnik rozkurczowy

Śródbłonkowy czynnik rozkurczający (EDRF – Endothelium-Derived Relaxing Factor) to substancja chemiczna wydzielana przez komórki śródbłonka naczyń krwionośnych, która powoduje rozkurcz mięśni gładkich naczyń. W 1987 roku odkryto, że EDRF to tlenek azotu (NO), odkrycie to zostało uhonorowane Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w 1998 roku.

Tlenek azotu jest syntetyzowany z L-argininy przez enzym syntazę tlenku azotu (NOS). Po uwolnieniu ze śródbłonka, NO dyfunduje do komórek mięśni gładkich naczyń, gdzie aktywuje cyklazę guanylową, zwiększając produkcję cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP). Wzrost stężenia cGMP prowadzi do relaksacji mięśni gładkich i rozszerzenia naczyń krwionośnych.

Zaburzenia produkcji lub działania śródbłonkowego czynnika rozkurczającego są związane z patogenezą wielu chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym nadciśnienia tętniczego, miażdżycy, niewydolności serca i cukrzycy. Dysfunkcja śródbłonka prowadzi do zmniejszonej biodostępności NO, co skutkuje przewagą czynników naczynioskurczowych i promuje rozwój chorób naczyniowych.

W praktyce klinicznej substancje zwiększające dostępność NO, takie jak nitraty organiczne (np. nitrogliceryna), są powszechnie stosowane w leczeniu choroby niedokrwiennej serca. Badania nad śródbłonkowym czynnikiem rozkurczającym przyczyniły się do rozwoju nowych strategii terapeutycznych w kardiologii i angiologii.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl