guz olbrzymiokomórkowy kości
Guz olbrzymiokomórkowy kości (GCTB – Giant Cell Tumor of Bone) to rzadki, miejscowo agresywny nowotwór kości o niepewnym potencjale złośliwości. Stanowi około 5% wszystkich pierwotnych nowotworów kości i najczęściej występuje u młodych dorosłych w wieku 20-40 lat, z niewielką predylekcją do płci żeńskiej.
Charakterystyczną cechą histopatologiczną GCTB jest obecność wielojądrzastych komórek olbrzymich typu osteoklastycznego, rozproszonych wśród jednojądrowych komórek podścieliska. Guz najczęściej lokalizuje się w okolicy przynasadowej kości długich, ze szczególnym upodobaniem do okolicy stawu kolanowego (kość udowa dystalna, kość piszczelowa proksymalna), choć może wystąpić również w innych lokalizacjach.
Klinicznie GCTB objawia się najczęściej bólem, obrzękiem i ograniczeniem ruchomości pobliskiego stawu. W badaniach obrazowych (RTG, CT, MRI) widoczny jest typowo jako lityczna zmiana ekscentryczna, dochodząca do powierzchni stawowej, bez obwódki sklerotycznej. Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym materiału pobranego podczas biopsji.
Leczenie guza olbrzymiokomórkowego kości zależy od lokalizacji, wielkości zmiany i stopnia jej agresywności. Obejmuje resekcję chirurgiczną z uzupełniającą krioterapią lub fenolizacją, wyłyżeczkowanie z wypełnieniem ubytku przeszczepem kostnym lub cementem, a w przypadkach nawrotowych lub nieoperacyjnych – terapię denosumabem (przeciwciałem monoklonalnym hamującym aktywność osteoklastów). Mimo stosunkowo łagodnego charakteru, GCTB cechuje się wysokim odsetkiem nawrotów miejscowych (15-50%), a w rzadkich przypadkach (1-4%) może dawać przerzuty do płuc.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Torbiel kości – Diagnostyka i diagnoza
Torbiele kości to zmiany łagodne, wypełnione płynem lub krwią, które mogą występować w różnych lokalizacjach układu kostnego. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, takich jak zdjęcia rentgenowskie, tomografia komputerowa (TK) oraz rezonans magnetyczny (MR), a także na badaniach histopatologicznych i molekularnych. Torbiele jednokomorowe (UBC) charakteryzują się dobrze odgraniczonymi zmianami osteolitycznymi z cienkim rąbkiem sklerotycznym i brakiem reakcji okostnowej, natomiast torbiele tętniakowate (ABC) wykazują ekspansywny, lityczny charakter z obecnością poziomów płyn-płyn w MR oraz rearanżację genu USP6 u około 63% pacjentów. Biopsja jest kluczowa w różnicowaniu ABC od telangiektycznego kostniakomięsaka, a badania genetyczne (FISH, NGS) zwiększają pewność diagnostyczną. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. dysplazję włóknistą, ziarniniaka kwasochłonnego oraz zmiany złośliwe, zwracając uwagę na szerokość strefy przejściowej i reakcję okostnową.
badanie histopatologiczne, badanie scyntygraficzne, biopsja igłowa, chrzęstniakomięsak, diagnostyka różnicowa, dysplazja włóknista, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, guz olbrzymiokomórkowy kości, kostniakomięsak, nowotwór złośliwy kości, płytka wzrostowa, rearanżacja genu USP6, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kostna, sekwencjonowanie nowej generacji, szpiczak mnogi, tomografia komputerowa, torbiel jednokomorowa, torbiel kości, torbiel tętniakowata kości, zdjęcie rentgenowskie, ziarniniak kwasochłonny, złamanie patologiczne, zmiana przerzutowa - Leksykon chorób i schorzeń
Chordoma – Diagnostyka i diagnoza
Chordoma to rzadki, złośliwy nowotwór kości wywodzący się z pozostałości struny grzbietowej, lokalizujący się głównie wzdłuż osi ciała od podstawy czaszki do kości krzyżowej. Charakteryzuje się powolnym wzrostem i niespecyficznymi objawami, co często opóźnia diagnozę i wpływa na rokowanie. Roczna częstość występowania wynosi około 1/1 000 000, z około 300 nowymi przypadkami rocznie w USA. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, gdzie MRI z kontrastem jest złotym standardem do oceny rozległości guza i jego relacji anatomicznych, natomiast CT uzupełnia ocenę destrukcji kostnej i obecności zwapnień. Dodatkowo stosuje się angiografię, PET/CT z 18F-FDG oraz RTG. Ostateczne rozpoznanie wymaga biopsji (preferowana cienkoigłowa FNA lub biopsja rdzeniowa) i oceny histopatologicznej z immunohistochemią, gdzie kluczowym markerem jest brachyury (TBXT). W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć chrzęstniakomięsaka, przerzuty, szpiczaka mnogiego i inne guzy kości.
angiografia, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie neurologiczne, badanie obrazowe, badanie per rectum, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja otwarta, biopsja rdzeniowa, biopsja śródoperacyjna, brachyury, chordoma, chrzęstniakomięsak, cytokeratyna, fluorodeoksyglukoza, gruźlica kręgosłupa, guz olbrzymiokomórkowy kości, margines chirurgiczny, nawrót miejscowy, nerw czaszkowy, neurochirurg, nowotwór kości, onkolog kliniczny, optyczna koherentna tomografia, ortopeda onkologiczny, ośrodek specjalistyczny, patomorfolog, PET-CT, podstawa czaszki, powikłanie neurologiczne, przerzut nowotworowy, przeżycie pięcioletnie, przysadka mózgowa, radioterapeuta, rezonans magnetyczny, rozsiew nowotworowy, struna grzbietowa, szpiczak mnogi, tkanka miękka, tomografia komputerowa, unaczynienie guza - Leksykon chorób i schorzeń
Przerzuty nowotworowe do kości – Epidemiologia
Przerzuty nowotworowe do kości stanowią istotny problem kliniczny, będąc trzecim najczęstszym miejscem przerzutów odległych po płucach i wątrobie. W USA około 5,1% pacjentów z nowotworami złośliwymi ma przerzuty do kości w momencie diagnozy, co odpowiada 18,8 przypadkom na 100 000 osób rocznie. Najczęściej przerzuty do kości występują w raku prostaty (34%), piersi (22%) i płuc (20%), które łącznie stanowią około 70% przypadków. Lokalizują się głównie w kręgosłupie (70-80%), miednicy i kościach długich. Czynniki ryzyka obejmują wyższy wiek, rasę (wyższe ryzyko u czarnoskórych w raku prostaty i piersi), stopień zróżnicowania guza, zaawansowanie T i N, wielkość guza, obecność przerzutów do innych narządów oraz brak leczenia chirurgicznego. Częstość występowania przerzutów do kości wzrasta wraz z czasem od diagnozy i stopniem zaawansowania nowotworu, osiągając 8,4% po 10 latach od rozpoznania. Przerzuty do kości o nieznanym pochodzeniu stanowią około 3% przypadków i są często błędnie diagnozowane, z rakiem płuc jako najczęstszą przyczyną.
bisfosfonian, denosumab, fosfataza alkaliczna, guz lity, guz olbrzymiokomórkowy kości, hiperkalcemia, inhibitor osteoklastów, kość biodrowa, kość długa, kość ramienna, kość udowa, kręgosłup, miednica, nowotwór hematologiczny, nowotwór złośliwy, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do kości, przerzut do mózgu, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przerzut mieszany, przerzut nowotworowy do kości, przerzut osteolityczny, przerzut sklerotyczny, rak głowy i szyi, rak gruczołu krokowego, rak jądra, rak jasnokomórkowy, rak nerki, rak piersi, rak płaskonabłonkowy płuc, rak płuc, rak prostaty, rak tarczycy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kości, stopień zróżnicowania guza, szpiczak mnogi, tomografia komputerowa, ucisk rdzenia kręgowego, zdarzenie związane z układem kostnym, żebro, złamanie patologiczne