kwas parahydroksybenzoesowy

Kwas parahydroksybenzoesowy (PHBA), znany również jako kwas 4-hydroksybenzoesowy, to organiczny związek chemiczny należący do grupy kwasów fenolowych. Ma budowę aromatyczną z grupą hydroksylową (-OH) w pozycji para względem grupy karboksylowej (-COOH).

W medycynie kwas parahydroksybenzoesowy i jego estry (parabeny) są powszechnie stosowane jako konserwanty w produktach farmaceutycznych, kosmetycznych i spożywczych ze względu na ich właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Działają one poprzez zakłócanie syntezy błony komórkowej i metabolizmu drobnoustrojów.

Z klinicznego punktu widzenia istotne jest, że parabeny mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości u niektórych pacjentów, szczególnie w przypadku stosowania miejscowego. Opisywano przypadki kontaktowego zapalenia skóry, pokrzywki oraz bardzo rzadko reakcji anafilaktycznych. Dlatego produkty zawierające te związki powinny być ostrożnie stosowane u osób z wywiadem alergicznym.

Kwas parahydroksybenzoesowy występuje naturalnie w niektórych roślinach i jest metabolitem kwasu benzoesowego w organizmie człowieka. W diagnostyce laboratoryjnej jego obecność w moczu może być markerem ekspozycji na niektóre związki chemiczne środowiskowe, co wykorzystuje się w badaniach toksykologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl