dehydrogenaza aldehydu octowego
Dehydrogenaza aldehydu octowego (ALDH) to kluczowy enzym w metabolizmie etanolu, odpowiedzialny za utlenianie aldehydu octowego (acetylaldehydu) do kwasu octowego. Występuje głównie w wątrobie, ale także w innych tkankach organizmu.
Enzym ten stanowi drugi etap metabolizmu alkoholu etylowego, po działaniu dehydrogenazy alkoholowej (ADH). Niedobór lub nieprawidłowa funkcja ALDH prowadzi do kumulacji aldehydu octowego w organizmie, co objawia się zaczerwienieniem twarzy, tachykardią, nudnościami i wymiotami po spożyciu alkoholu.
Istnieje kilka izoform ALDH, z których najważniejsze to ALDH1 (cytoplazmatyczna) i ALDH2 (mitochondrialna). Polimorfizm genów kodujących te enzymy, szczególnie często występujący w populacjach wschodnioazjatyckich, wpływa na metabolizm alkoholu i może powodować tzw. zespół nietolerancji alkoholu.
Dehydrogenaza aldehydu octowego ma także znaczenie kliniczne w kontekście działania disulfiramu (Antabus), leku stosowanego w terapii uzależnienia od alkoholu, który hamuje aktywność tego enzymu, wywołując objawy zatrucia aldehydem octowym po spożyciu nawet niewielkiej ilości alkoholu.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Disulfiram – Działania niepożądane
Disulfiram, stosowany w terapii uzależnienia od alkoholu (dostępny m.in. w postaci tabletek 500 mg i implantów 100 mg), wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania. Do najważniejszych należą zaburzenia psychiczne, takie jak reakcje psychotyczne, stany depresyjne, paranoja, schizofrenia oraz mania, a także obniżenie libido. W obrębie układu nerwowego obserwuje się senność, zapalenie nerwów obwodowych i nerwu wzrokowego, encefalopatię oraz charakterystyczny metaliczny posmak w ustach. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności i wymioty, które mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalną hepatotoksyczność leku, wymagającą regularnej kontroli enzymów wątrobowych. Ponadto mogą wystąpić reakcje alergiczne skórne oraz przemijająca impotencja, zmęczenie i cuchnący oddech.
alergiczne zapalenie skóry, arytmia, dehydrogenaza aldehydu octowego, depresja oddechowa, disulfiram, drgawki, duszność, działanie hepatotoksyczne, encefalopatia, enzymy wątrobowe, hiperwentylacja, kołatanie serca, mania, methemoglobinemia, nadciśnienie, niedociśnienie, obniżenie libido, obniżenie odcinka ST, paranoja, pokrzywka, przemijająca impotencja, reakcja disulfiram-alkohol, reakcja disulfiramowa, reakcja psychotyczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, schizofrenia, skurcz oskrzeli, stan depresyjny, tachykardia, terapia odwykowa, uszkodzenie komórek wątroby, uzależnienie od alkoholu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie nerwu wzrokowego