układ żołądkowo-jelitowy

Układ żołądkowo-jelitowy (gastrointestinalny) stanowi kompleksowy system narządów odpowiedzialnych za przyjmowanie pokarmów, trawienie, wchłanianie składników odżywczych oraz wydalanie niestrawionych resztek. Rozciąga się od jamy ustnej do odbytu i obejmuje przełyk, żołądek, jelito cienkie (dwunastnicę, jelito czcze i kręte), jelito grube, wątrobę, pęcherzyk żółciowy oraz trzustkę.

Fizjologicznie układ ten odpowiada za mechaniczne i chemiczne przetwarzanie pokarmów, przy udziale enzymów trawiennych, kwasów żołądkowych oraz żółci. Wchłanianie substancji odżywczych odbywa się głównie w jelicie cienkim, którego powierzchnia jest znacznie zwiększona przez obecność kosmków i mikrokosmków. Jelito grube odpowiada za absorpcję wody i elektrolitów oraz formowanie mas kałowych.

W diagnostyce chorób układu pokarmowego kluczową rolę odgrywają badania endoskopowe (gastroskopia, kolonoskopia), obrazowe (USG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny) oraz laboratoryjne (testy czynnościowe wątroby, trzustki, badania kału). Najczęstsze patologie obejmują chorobę refluksową przełyku, chorobę wrzodową, zespół jelita drażliwego, nieswoiste zapalenia jelit, nowotwory oraz zaburzenia czynnościowe.

Mikrobiom jelitowy, składający się z bilionów mikroorganizmów, stanowi integralną część układu trawiennego i pełni istotną rolę w utrzymaniu homeostazy, metabolizmie oraz funkcjonowaniu układu immunologicznego. Dysbioza jelitowa wiąże się z rozwojem wielu chorób, nie tylko gastroenterologicznych, ale również ogólnoustrojowych, w tym metabolicznych i autoimmunologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl