korelat ochrony
Korelat ochrony (ang. correlate of protection) to mierzalny marker biologiczny, który wskazuje na skuteczną odpowiedź immunologiczną organizmu na patogen lub szczepionkę. Jest to parametr, który pozwala przewidzieć, czy osoba jest chroniona przed chorobą zakaźną.
W immunologii klinicznej korelaty ochrony są niezwykle istotne w ocenie skuteczności szczepionek. Najczęściej są to pomiary miana przeciwciał, ale mogą obejmować również ocenę odpowiedzi komórkowej. Ustalenie korelatu ochrony dla danej choroby pozwala na skrócenie i uproszczenie badań klinicznych nowych szczepionek, ponieważ zamiast obserwować zachorowania można zmierzyć osiągnięcie odpowiedniego poziomu markera biologicznego.
Klasycznym przykładem korelatu ochrony jest miano przeciwciał neutralizujących dla wielu chorób wirusowych, takich jak odra czy polio. W przypadku COVID-19 trwają intensywne badania nad ustaleniem precyzyjnych korelatów ochrony, co ma kluczowe znaczenie dla opracowania strategii szczepień przypominających i oceny odporności populacyjnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Właściwości farmakodynamiczne
Toksoid krztuścowy, będący zdetoksykowaną formą toksyny Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik bezkomórkowych szczepionek przeciwko krztuścowi, stosowanych w szczepieniach podstawowych i przypominających. Po podaniu indukuje specyficzną odpowiedź immunologiczną, manifestującą się wzrostem miana przeciwciał neutralizujących, co potwierdzają badania kliniczne szczepionek takich jak Adacel, Boostrix czy Adacel Polio. Wskaźniki seropozytywności po miesiącu od szczepienia wynoszą od 84,4% do 97,8% w różnych grupach wiekowych, a długotrwałość odpowiedzi utrzymuje się nawet do 10 lat (np. 82,1-97,3% seropozytywności u młodzieży i dorosłych). Szczepienie kobiet w ciąży w II i III trymestrze znacząco podnosi stężenia przeciwciał u noworodków (GMC do 68,8 EU/ml po urodzeniu), co przekłada się na ponad 90% skuteczność ochrony niemowląt w pierwszych miesiącach życia. Zawartość toksoidu w szczepionkach różni się w zależności od grupy wiekowej – od 2,5 µg w preparatach dla młodzieży i dorosłych (Adacel) do 25 µg w szczepionkach dla dzieci (Infanrix-IPV, Tetraxim).
Adacel Polio, astma, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, dawka przypominająca, fimbrie, hemaglutynina włókienkowa, Infanrix-IPV, interferencja immunologiczna, korelacja serologiczna, korelat ochrony, krew pępowinowa, krztusiec, obturacyjna choroba dróg oddechowych, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Adacel, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Boostrix, Tetraxim, toksoid krztuścowy, toksyna bakteryjna, trymestr ciąży, zachorowalność