przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia

Przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia (Ph+ CML) to nowotwór mieloproliferacyjny charakteryzujący się obecnością patognomonicznej translokacji chromosomalnej t(9;22)(q34;q11), prowadzącej do powstania chromosomu Philadelphia. Translokacja ta powoduje fuzję genów BCR-ABL1, tworząc onkogenną kinazę tyrozynową o konstytutywnej aktywności.

Patogeneza Ph+ CML opiera się na nadmiernej aktywności kinazy BCR-ABL1, która aktywuje liczne ścieżki sygnałowe promujące proliferację i hamujące apoptozę komórek macierzystych szpiku. Choroba typowo przebiega w trzech fazach: przewlekłej (CP), akceleracji (AP) i blastycznej (BP), z coraz gorszym rokowaniem w kolejnych stadiach.

Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) zrewolucjonizowało leczenie Ph+ CML. Leki pierwszej linii, takie jak imatynib, oraz drugiej generacji (nilotynib, dazatynib, bosutynib) i trzeciej generacji (ponatynib), znacząco poprawiły przeżycie pacjentów. Monitorowanie odpowiedzi molekularnej poprzez ilościową ocenę transkryptu BCR-ABL1 jest kluczowe dla optymalizacji terapii.

Oporność na TKI może wynikać z mutacji domeny kinazowej BCR-ABL1 lub aktywacji alternatywnych szlaków sygnałowych. U pacjentów z głęboką i trwałą odpowiedzią molekularną można rozważyć przerwanie terapii pod ścisłą kontrolą molekularną, co stanowi nowy kierunek w postępowaniu z Ph+ CML.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl