zatorowość wieńcowa
Zatorowość wieńcowa to stan nagłego zamknięcia lub znacznego zwężenia tętnicy wieńcowej przez materiał zatorowy, który najczęściej stanowi skrzeplina, fragment blaszki miażdżycowej, rzadziej materiał tłuszczowy, powietrzny lub septyczny. Konsekwencją jest ostre niedokrwienie mięśnia sercowego, mogące prowadzić do zawału serca.
Najczęstszą przyczyną zatorowości wieńcowej są zatory pochodzenia sercowopochodnego, zwłaszcza u pacjentów z migotaniem przedsionków, wadami zastawkowymi serca czy po przebytym zawale serca z wytworzeniem skrzepliny przyściennej. Zatorowość może być również powikłaniem zabiegów kardiologicznych, takich jak angioplastyka wieńcowa lub wszczepienie stentu.
Objawy zatorowości wieńcowej są tożsame z objawami ostrego zespołu wieńcowego – typowo silny ból w klatce piersiowej, duszność, poty, nudności i niepokój. Diagnostyka obejmuje badanie EKG, oznaczenie markerów sercowych oraz pilne badanie koronarograficzne, które pozwala nie tylko na potwierdzenie rozpoznania, ale również na podjęcie leczenia interwencyjnego.
Leczenie zatorowości wieńcowej wymaga natychmiastowej interwencji. Podstawą jest przywrócenie przepływu w naczyniu wieńcowym poprzez pierwotną angioplastykę wieńcową z trombektomią aspiracyjną lub farmakologiczną trombolizę. Dodatkowo stosuje się leczenie przeciwpłytkowe, przeciwkrzepliwe oraz leki wspomagające funkcję mięśnia sercowego.
Rokowanie w zatorowości wieńcowej zależy od szybkości wdrożenia leczenia, rozległości niedokrwienia i obecności chorób współistniejących. Kluczowa dla poprawy wyników leczenia jest profilaktyka u pacjentów z grupy ryzyka, obejmująca odpowiednie leczenie przeciwkrzepliwe i przeciwpłytkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej – Diagnostyka i diagnoza
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD) jest rzadką, ale istotną przyczyną ostrych zespołów wieńcowych (OZW), szczególnie u kobiet poniżej 50. roku życia, często bez klasycznych czynników ryzyka miażdżycy. SCAD definiuje się jako niejatrogenną, nieurazową separację ściany tętnicy wieńcowej, niezwiązaną z miażdżycą. Występuje u 1-4% pacjentów z OZW, a w grupie kobiet <50 lat nawet w 24-35% przypadków, będąc najczęstszą przyczyną zawału serca okołoporodowego. Diagnostyka opiera się na koronarografii, która jest złotym standardem, z klasyfikacją angiograficzną Yip-Saw wyróżniającą typy 1-3 (oraz rzadziej typ 4). W przypadkach niejednoznacznych stosuje się obrazowanie wewnątrznaczyniowe: OCT (rozdzielczość 15 μm) i IVUS (rozdzielczość 150 μm), które pozwalają na dokładną ocenę ściany naczynia i potwierdzenie rozpoznania. Standardowe badania laboratoryjne wykazują podwyższony poziom troponiny, choć początkowo może być prawidłowy, co wymaga seryjnego oznaczania. EKG może wykazywać zmiany odcinka ST lub być prawidłowe we wczesnej fazie. Dodatkowo, w diagnostyce różnicowej należy uwzględnić miażdżycową chorobę wieńcową, skurcz tętnicy, kardiomiopatię takotsubo, zapalenie mięśnia sercowego oraz zatorowość wieńcową.
angiografia wieńcowa, biomarkery sercowe, ból w klatce piersiowej, duszność, dysplazja włóknisto-mięśniowa, echokardiografia, elektrokardiogram, kardiomiopatia Takotsubo, koronarografia, krwiak śródścienny, miażdżyca, obrazowanie wewnątrznaczyniowe, optyczna koherentna tomografia, ostry zespół wieńcowy, rehabilitacja kardiologiczna, rezonans magnetyczny serca, spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, troponina, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, zapalenie mięśnia sercowego, zatorowość wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana