angiografia wieńcowa
Angiografia wieńcowa to inwazyjne badanie radiologiczne stosowane w diagnostyce choroby wieńcowej. Polega na wprowadzeniu cewnika do tętnicy wieńcowej i podaniu kontrastu, co umożliwia uwidocznienie tętnic wieńcowych oraz ocenę ich drożności, lokalizacji i stopnia zwężeń.
Procedura wykonywana jest w pracowni hemodynamiki, najczęściej z dostępu przez tętnicę udową lub promieniową. Badanie przeprowadza się pod kontrolą fluoroskopii, pozwalając na ocenę w czasie rzeczywistym przepływu krwi przez naczynia wieńcowe. Wskazaniami do wykonania angiografii wieńcowej są m.in.: podejrzenie choroby wieńcowej, ostry zespół wieńcowy, dodatni wynik testów obciążeniowych oraz kwalifikacja do zabiegów kardiochirurgicznych.
Angiografia wieńcowa pozostaje złotym standardem w diagnostyce choroby niedokrwiennej serca, umożliwiając jednocześnie wykonanie przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI) w przypadku wykrycia istotnych hemodynamicznie zwężeń. Badanie wiąże się z niewielkim ryzykiem powikłań, do których należą: krwiak w miejscu wkłucia, reakcje alergiczne na kontrast, zaburzenia rytmu serca czy uszkodzenie naczyń. Nowoczesne metody obrazowania jak CT naczyń wieńcowych stanowią alternatywę nieinwazyjną, jednak angiografia zachowuje przewagę w możliwości jednoczesnej diagnostyki i leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Biofibrat 200 mg
Fenofibrat, aktywny składnik Biofibratu, jest lekiem hipolipemizującym z grupy fibratów (kod ATC: C10 AB 05), działającym poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα. Mechanizm ten prowadzi do zwiększenia lipolizy i eliminacji aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy, poprzez wzrost aktywności lipazy lipoproteinowej i zmniejszenie produkcji apolipoproteiny CIII. Fenofibrat stymuluje syntezę apolipoprotein AI i AII, co skutkuje obniżeniem stężeń VLDL i LDL (zawierających ApoB) oraz podwyższeniem HDL (zawierających ApoAI i AII). W badaniach klinicznych wykazano redukcję cholesterolu całkowitego o 20-25%, trójglicerydów o 40-55%, wzrost HDL o 10-30% oraz obniżenie LDL o 20-35%, co korzystnie wpływa na wskaźniki ryzyka miażdżycy, zwłaszcza u pacjentów z hipercholesterolemią i cukrzycą typu 2 z wtórną hiperlipoproteinemią.
angiografia wieńcowa, apolipoproteina AI, apolipoproteina B, apolipoproteina CIII, badanie ACCORD, badanie DAIS, białko C-reaktywne, cholesterol HDL, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, dyslipidemia aterogenna, działanie przeciwagregacyjne, fenofibrat, frakcja VLDL, hipercholesterolemia, hiperlipoproteinemia, hipertrójglicerydemia, hiperurykemia, lek hipolipemizujący, lipaza lipoproteinowa, miażdżyca naczyń wieńcowych, receptor PPARα, udar mózgu, zawał serca, żółtak ścięgnisty - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół złamanego serca – Diagnostyka i diagnoza
Zespół złamanego serca (Takotsubo cardiomyopathy) to przejściowa dysfunkcja lewej komory serca, klinicznie imitująca ostry zespół wieńcowy (ACS). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, zwłaszcza w kierunku niedawnego silnego stresu emocjonalnego lub fizycznego, oraz badaniach takich jak EKG (uniesienie odcinka ST, odwrócenie załamka T, wydłużenie QT), umiarkowane podwyższenie biomarkerów sercowych (troponina, CK-MB) i peptydów natriuretycznych BNP. Echokardiografia wykazuje charakterystyczne balonowate rozszerzenie koniuszka lewej komory, hipokinezę lub akinezę segmentów środkowych i koniuszkowych oraz przejściowe obniżenie frakcji wyrzutowej. Koronarografia wyklucza istotne zwężenia tętnic wieńcowych, a rezonans magnetyczny serca (CMR) pozwala na ocenę obrzęku mięśnia sercowego i wykluczenie zawału czy zapalenia mięśnia sercowego (brak późnego wzmocnienia kontrastowego). Diagnostyka różnicowa obejmuje zawał mięśnia sercowego, zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatię przerostową oraz guza chromochłonnego.
akineza, angiografia wieńcowa, biomarkery sercowe, ból w klatce piersiowej, czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, duszność, echokardiografia, elektrokardiografia, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hipokineza, hipotonia, kardiomiopatia przerostowa, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, koronarografia, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, obrzęk mięśnia sercowego, odwrócenie załamka T, ostry zespół wieńcowy, rezonans magnetyczny serca, troponina, uniesienie odcinka ST, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, zespół złamanego serca - Leksykon chorób i schorzeń
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej – Diagnostyka i diagnoza
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD) jest rzadką, ale istotną przyczyną ostrych zespołów wieńcowych (OZW), szczególnie u kobiet poniżej 50. roku życia, często bez klasycznych czynników ryzyka miażdżycy. SCAD definiuje się jako niejatrogenną, nieurazową separację ściany tętnicy wieńcowej, niezwiązaną z miażdżycą. Występuje u 1-4% pacjentów z OZW, a w grupie kobiet <50 lat nawet w 24-35% przypadków, będąc najczęstszą przyczyną zawału serca okołoporodowego. Diagnostyka opiera się na koronarografii, która jest złotym standardem, z klasyfikacją angiograficzną Yip-Saw wyróżniającą typy 1-3 (oraz rzadziej typ 4). W przypadkach niejednoznacznych stosuje się obrazowanie wewnątrznaczyniowe: OCT (rozdzielczość 15 μm) i IVUS (rozdzielczość 150 μm), które pozwalają na dokładną ocenę ściany naczynia i potwierdzenie rozpoznania. Standardowe badania laboratoryjne wykazują podwyższony poziom troponiny, choć początkowo może być prawidłowy, co wymaga seryjnego oznaczania. EKG może wykazywać zmiany odcinka ST lub być prawidłowe we wczesnej fazie. Dodatkowo, w diagnostyce różnicowej należy uwzględnić miażdżycową chorobę wieńcową, skurcz tętnicy, kardiomiopatię takotsubo, zapalenie mięśnia sercowego oraz zatorowość wieńcową.
angiografia wieńcowa, biomarkery sercowe, ból w klatce piersiowej, duszność, dysplazja włóknisto-mięśniowa, echokardiografia, elektrokardiogram, kardiomiopatia Takotsubo, koronarografia, krwiak śródścienny, miażdżyca, obrazowanie wewnątrznaczyniowe, optyczna koherentna tomografia, ostry zespół wieńcowy, rehabilitacja kardiologiczna, rezonans magnetyczny serca, spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, troponina, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, zapalenie mięśnia sercowego, zatorowość wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie tętnicy nerkowej – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zwężenie tętnicy nerkowej (ZTN) jest istotnym markerem miażdżycowym, wiążącym się z wysoką śmiertelnością sercowo-naczyniową, sięgającą 33-36% w okresie 4-5 lat obserwacji, a nawet 51% po 10 latach u pacjentów po stentowaniu. Szczególnie niekorzystne rokowanie obserwuje się u chorych z niemal całkowitą niedrożnością tętnicy nerkowej (≥95%), gdzie 4-letni wskaźnik przeżycia wynosi około 48%. Współistniejące czynniki ryzyka, takie jak upośledzona funkcja nerek, choroba tętnic wieńcowych (zwłaszcza trójnaczyniowa), przebyte CABG oraz podwyższone stężenie kreatyniny, dodatkowo zwiększają ryzyko zgonu. Naturalny przebieg ZTN charakteryzuje się progresją zwężenia u 42-53% pacjentów w ciągu pierwszych 2 lat, a całkowita niedrożność rozwija się u 9-16%, co podkreśla konieczność wczesnej diagnostyki i monitorowania zmian naczyniowych.
angiografia wieńcowa, cewnikowanie serca, choroba tętnic obwodowych, choroba tętnic wieńcowych, choroba współistniejąca, cukrzyca, dyslipidemia, działanie niepożądane, kreatynina w surowicy, miażdżyca, miażdżycowe zwężenie tętnicy nerkowej, nadciśnienie tętnicze, nefropatia niedokrwienna, niedrożność tętnicy nerkowej, niewydolność nerek, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła choroba nerek, rewaskularyzacja, śmiertelność sercowo-naczyniowa, stentowanie tętnicy nerkowej, ultrasonografia duplex, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wieńcowa – Diagnostyka i diagnoza
Choroba wieńcowa (CAD) jest najczęstszą chorobą serca, charakteryzującą się zwężeniem lub zablokowaniem tętnic wieńcowych, co prowadzi do niedokrwienia mięśnia sercowego. W diagnostyce kluczowe jest zebranie szczegółowego wywiadu, badanie fizykalne oraz ocena czynników ryzyka, takich jak dyslipidemia (profil lipidowy: cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy), podwyższone stężenia lipoproteiny (a), apolipoproteiny B, hs-CRP, fibrynogenu, HbA1c oraz troponin sercowych. Podstawowe badania obrazowe obejmują EKG, Holter EKG, testy wysiłkowe (z możliwością obrazowania echokardiograficznego lub izotopowego), echokardiografię, tomografię komputerową (calcium score, CTCA, HeartFlow Analysis), rezonans magnetyczny serca (w tym qCMR) oraz PET serca. Koronarografia pozostaje złotym standardem, umożliwiając ocenę anatomiczną i hemodynamiczną zwężeń (FFR, IVUS) oraz jest wskazana u pacjentów z wysokim ryzykiem lub ostrym zespołem wieńcowym.
angiografia tomografii komputerowej, angiografia wieńcowa, białko C-reaktywne, cholesterol całkowity, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, dysfunkcja mikrokrążenia wieńcowego, echokardiografia wysiłkowa, echokardiogram, elektrokardiogram, fibrynogen, frakcja LDL, hemoglobina glikowana, holter EKG, koronarografia, lipoproteina a, mięsień sercowy, mostek mięśniowy, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, pozytonowa tomografia emisyjna, profil lipidowy, rezonans magnetyczny serca, scyntygrafia perfuzyjna, skurcz naczyń wieńcowych, tętnica wieńcowa, trójglicerydy, troponina sercowa, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, wskaźnik uwapnienia tętnic wieńcowych, zawał serca, zawał serca z uniesieniem odcinka ST - Leksykon substancji czynnych
Fenofibrat – Właściwości farmakodynamiczne
Fenofibrat, będący pochodną kwasu fibrynowego, działa poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα, co prowadzi do kompleksowej modyfikacji profilu lipidowego. Mechanizm ten zwiększa lipolizę i eliminację triglicerydów, aktywuje lipazę lipoproteinową, zmniejsza syntezę apolipoproteiny CIII oraz zwiększa syntezę apolipoprotein AI i AII. W efekcie obserwuje się zmniejszenie stężeń cholesterolu całkowitego o 20-25%, triglicerydów o 40-55%, LDL o 20-35% oraz wzrost HDL o 10-30%. Fenofibrat redukuje także stężenie kwasu moczowego o około 25%, fibrynogenu, lipoproteiny(a) oraz białka C-reaktywnego, wykazując działanie przeciwzapalne i przeciwagregacyjne na płytki krwi. Klinicznie istotne jest także zmniejszenie małych, gęstych cząsteczek LDL, co przekłada się na redukcję ryzyka miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca.
adenozynodifosforan, angiografia wieńcowa, apolipoproteina AI, apolipoproteina CIII, aterogenna dyslipidemia, białko C-reaktywne, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu 2, działanie przeciwagregacyjne, fibrynogen, hipercholesterolemia, hiperlipoproteinemia, hiperurykemia, kwas arachidonowy, kwas fibrynowy, kwas moczowy, lipaza lipoproteinowa, lipoliza, lipoproteina a, lipoproteina VLDL, miażdżyca naczyń wieńcowych, profil lipidowy, triglicerydy, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, żółtak ścięgnisty - Leksykon chorób i schorzeń
Zwężenie tętnicy nerkowej – Zapobieganie i profilaktyka
Zwężenie tętnicy nerkowej (RAS) to patologiczne zwężenie jednej lub obu tętnic nerkowych, najczęściej spowodowane miażdżycą (90% przypadków) lub dysplazją włóknisto-mięśniową, prowadzące do zmniejszonego przepływu krwi, nadciśnienia nerkopochodnego oraz ryzyka niewydolności nerek. Profilaktyka opiera się na eliminacji czynników ryzyka miażdżycy, takich jak palenie tytoniu, nadwaga, nieprawidłowa dieta (ograniczenie soli, tłuszczów nasyconych, cholesterolu i cukru), nadmierne spożycie alkoholu oraz przewlekły stres. Kluczowe jest także leczenie chorób współistniejących: nadciśnienia tętniczego (utrzymanie ciśnienia w normie), cukrzycy (HbA1c <7%) oraz hipercholesterolemii (stosowanie statyn i innych leków hipolipemizujących). Regularne badania kontrolne, w tym coroczne USG Doppler tętnic nerkowych, ocena funkcji nerek i EKG, są niezbędne do wczesnego wykrycia RAS, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka.
angiografia wieńcowa, angioplastyka balonowa, angioplastyka tętnicy nerkowej, antagonista receptora angiotensyny, badanie dopplerowskie, badanie funkcji nerek, beta-bloker, blaszka miażdżycowa, bloker kanału wapniowego, choroba wieńcowa, diuretyk, dławica piersiowa, dysplazja włóknisto-mięśniowa, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, implantacja stentu, inhibitor ACE, insulinooporność, kwas acetylosalicylowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwzakrzepowy, miażdżyca, nadciśnienie nerkopochodne, nadciśnienie oporne, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, statyna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie naczyń krwionośnych, zwężenie tętnicy nerkowej - Leksykon substancji czynnych
Prawastatyna – Właściwości farmakodynamiczne
Prawastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA03), jest stosowana w dawkach 20 mg i 40 mg w leczeniu hipercholesterolemii. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy cholesterolu w wątrobie oraz zwiększeniu liczby receptorów LDL, co prowadzi do obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego, LDL, apolipoproteiny B, VLDL oraz trójglicerydów, przy jednoczesnym wzroście HDL i apolipoproteiny A. W badaniu WOSCOPS u pacjentów z LDL-cholesterolem 155-232 mg/dl (4,0-6,0 mmol/l) bez wcześniejszego zawału, stosowanie 40 mg prawastatyny przez średnio 4,8 roku zmniejszyło względne ryzyko zgonu z powodu choroby wieńcowej o 31% (p=0,0001), całkowitej umieralności o 24% (p=0,039) oraz konieczności rewaskularyzacji o 37% (p=0,009). Korzyści te pojawiły się już po 6 miesiącach terapii, jednak brak danych u pacjentów powyżej 65 lat oraz z trójglicerydami >6 mmol/l (5,3 g/l).
ACTH, angiografia wieńcowa, angioplastyka wieńcowa, apolipoproteina A, apolipoproteina B, azatiopryna, biopsja, biosynteza cholesterolu, choroba niedokrwienna serca, cyklosporyna, DHEAS, dławica piersiowa, estradiol, FSH, HDL cholesterol, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kortyzol, kwas acetylosalicylowy, LDL cholesterol, LH, muromonab-CD3, odrzucenie przeszczepu serca, pomost aortalno-wieńcowy, prednizon, przemijający napad niedokrwienny, przeszczep narządu, receptor LDL-cholesterolu, reduktaza HMG-CoA, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, skala Tannera, środek immunosupresyjny, testosteron, trójglicerydy, TSH, udar mózgu, VLDL-cholesterol, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej – Epidemiologia
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD) stanowi istotną, choć często niedodiagnozowaną przyczynę ostrych zespołów wieńcowych (ACS), szczególnie u kobiet poniżej 50. roku życia, gdzie odpowiada za 22-43% zawałów mięśnia sercowego. Roczna zapadalność SCAD wynosi około 0,26/100 000 osób (0,33 u kobiet, 0,18 u mężczyzn), a w populacji pacjentów z ACS częstość ta wzrasta do 0,2-4%. SCAD charakteryzuje się przewagą kobiet (87-95%), średni wiek rozpoznania to 44-53 lata, a u mężczyzn schorzenie częściej wiąże się z wysiłkiem fizycznym i rzadziej z dysplazją włóknisto-mięśniową (FMD). Typowo zajęta jest lewa tętnica zstępująca przednia (około 40% przypadków), głównie w segmentach środkowych i dystalnych. Pacjenci z SCAD rzadko mają tradycyjne czynniki ryzyka miażdżycy, natomiast często współistnieją z FMD (45-72%), chorobami tkanki łącznej, a u kobiet istotnym czynnikiem jest ciąża i okres poporodowy (p-SCAD stanowi 5-10% przypadków). Diagnostyka opiera się na angiografii i obrazowaniu wewnątrznaczyniowym, które pozwalają na identyfikację charakterystycznych typów rozwarstwienia (angiotypy 2A i 3 wiążą się z gorszym rokowaniem).
angiografia wieńcowa, asocjacja całego genomu, choroba tkanki łącznej, choroba wieńcowa, cukrzyca, dysplazja włóknisto-mięśniowa, hiperlipidemia, klasyfikacja angiograficzna SCAD, krwiak śródścienny, lek sympatykomimetyczny, locus ryzyka, nadciśnienie tętnicze, nawrót SCAD, obrazowanie wewnątrzwieńcowe, ostry zespół wieńcowy, przezskórna interwencja wieńcowa, rehabilitacja kardiologiczna, SCAD związane z ciążą, sekwencjonowanie genomu, śmiertelność wewnątrzszpitalna, spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, zawał mięśnia sercowego, zmiana miażdżycowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wieńcowa – Diagnostyka i diagnoza
Choroba wieńcowa (CHD) pozostaje główną przyczyną zgonów, a jej diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, ocenie czynników ryzyka (m.in. palenie, cukrzyca, nadciśnienie, hipercholesterolemia) oraz badaniach dodatkowych. Typowy ból wieńcowy to ucisk zamostkowy z promieniowaniem, nasilający się przy wysiłku i ustępujący po nitroglicerynie, jednak u kobiet objawy mogą być atypowe. Diagnostyka laboratoryjna obejmuje profil lipidowy, Lp(a), hs-CRP, homocysteinę, HbA1c oraz markery uszkodzenia mięśnia sercowego (troponiny). Podstawowe badania obrazowe to EKG spoczynkowe, testy wysiłkowe (elektrokardiograficzne i farmakologiczne), echokardiografia obciążeniowa (czułość 80-85%, swoistość 80-88%), scyntygrafia perfuzyjna SPECT (czułość 73-92%, swoistość 63-87%) oraz tomografia komputerowa tętnic wieńcowych (CTA) z czułością 95-99% i swoistością 64-83%. Rezonans magnetyczny serca (CMR) umożliwia ocenę perfuzji i blizn pozawałowych, a koronarografia pozostaje złotym standardem diagnostycznym z czułością i swoistością 100%, pozwalając jednocześnie na interwencję.
angiografia wieńcowa, białko C-reaktywne, ból w klatce piersiowej, ból wieńcowy, cholesterol całkowity, choroba mikronaczyniowa, choroba wieńcowa, dysfunkcja mikronaczyniowa, echokardiografia, echokardiografia obciążeniowa, elektrokardiogram, frakcja LDL, hemoglobina glikowana, hipercholesterolemia, homocysteina, koronarografia, lipoproteina a, marker uszkodzenia mięśnia sercowego, miażdżyca tętnic wieńcowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, optyczna koherentna tomografia, pozytonowa tomografia emisyjna, próba wysiłkowa, profil lipidowy, rezerwa przepływu wieńcowego, rezonans magnetyczny serca, scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego, test obciążeniowy, tomografia komputerowa tętnic wieńcowych, trójglicerydy, troponina, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, wskaźnik uwapnienia tętnic wieńcowych, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba sercowo-naczyniowa – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka chorób sercowo-naczyniowych (CVD) opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, obejmującej szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz szeroki zakres badań laboratoryjnych i obrazowych. Kluczowe znaczenie mają badania biochemiczne, takie jak profil lipidowy (cholesterol całkowity, LDL, HDL, trójglicerydy), lipoproteina (a), apolipoproteina B, wysokoczuły białko C-reaktywne (hsCRP), fibrynogen, homocysteina, markery sercowe (troponiny T i I, w tym hsTnI) oraz peptydy natriuretyczne (BNP, NT-proBNP). Elektrokardiografia (EKG) i jej odmiany (Holter, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń) umożliwiają wykrycie arytmii, niedokrwienia i zawału serca. Zaawansowane techniki obrazowania, takie jak echokardiografia (TTE, TEE, 3D, obciążeniowa), tomografia komputerowa serca (CT, angiografia CT, calcium scoring), rezonans magnetyczny serca (MRI) oraz badania medycyny nuklearnej (SPECT, PET) pozwalają na ocenę struktury, funkcji i perfuzji mięśnia sercowego oraz naczyń wieńcowych.
angiografia CT, angiografia wieńcowa, apolipoproteina B, badanie elektrofizjologiczne, białko C-reaktywne, biopsja mięśnia sercowego, cewnikowanie serca, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, echokardiografia, echokardiografia obciążeniowa, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, elektrokardiogram, fibrynogen, hiperlipidemia, holter EKG, homocysteina, lipoproteina a, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, ostry zespół wieńcowy, peptyd natriuretyczny, pozytonowa tomografia emisyjna, próba wysiłkowa, profil lipidowy, rezonans magnetyczny serca, scyntygrafia perfuzyjna, sinica, tomografia komputerowa, trójglicerydy, troponina sercowa, ultrasonografia duplex, uwapnienie tętnic wieńcowych, wskaźnik kostka-ramię, zaburzenie rytmu serca, zakrzep krwi, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia rytmu serca – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenia rytmu serca (arytmie) obejmują nieprawidłowości w częstości i rytmie akcji serca, manifestujące się tachyarytmią (>100/min), bradyarytmią (<60/min) lub zaburzeniami rytmu z prawidłową częstością. Diagnostyka arytmii wymaga wieloetapowego podejścia, rozpoczynając od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, w tym oceny tętna, osłuchania serca oraz poszukiwania objawów niewydolności serca i chorób współistniejących (np. tarczycy). Podstawowe badania diagnostyczne to elektrokardiogram (EKG), badania laboratoryjne (elektrolity, funkcje tarczycy, enzymy sercowe) oraz echokardiografia oceniająca strukturę i funkcję mięśnia sercowego. W przypadku arytmii sporadycznych zaleca się długoterminowe monitorowanie rytmu serca za pomocą Holtera (24-48h), rejestratorów zdarzeń lub implantowalnego rejestratora pętlowego (ILR), który może rejestrować rytm do 3 lat, co jest szczególnie istotne u pacjentów po udarze o nieznanej etiologii w celu wykrycia migotania przedsionków.
angiografia wieńcowa, arytmia, badanie elektrofizjologiczne, badanie laboratoryjne, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiogram, elektrofizjolog, elektrokardiogram, elektrolity, enzym sercowy, funkcja tarczycy, holter EKG, kardiowerter-defibrylator, migotanie komór, migotanie przedsionków, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, nagły zgon sercowy, niedokrwistość, niewydolność serca, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, rezonans magnetyczny serca, tachyarytmia, test pochyleniowy, tomografia komputerowa serca, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, wszczepialny rejestrator pętlowy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół Brugadów, zespół długiego QT - Leksykon chorób i schorzeń
Ischemia mięśnia sercowego – Diagnostyka i diagnoza
Ischemia mięśnia sercowego definiowana jest jako zmniejszony przepływ krwi w tętnicach wieńcowych, prowadzący do niedotlenienia mięśnia sercowego. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie klinicznej, w tym wywiadzie, badaniu fizykalnym oraz szeregu badań dodatkowych. Elektrokardiogram (EKG) jest podstawowym narzędziem diagnostycznym, gdzie charakterystyczne zmiany to m.in. obniżenie odcinka ST o ≥0,5 mm w punkcie J w 2 sąsiadujących odprowadzeniach, obniżenie ST o 2 mm w 3 odprowadzeniach (związane z wysokim ryzykiem NSTEMI i 35% śmiertelnością 30-dniową) oraz inwersja załamka T ≥1 mm w 2 ciągłych odprowadzeniach z dominującymi załamkami R. Troponiny sercowe (T lub I) pozostają złotym standardem biomarkerowym, z prawie 100% swoistością, gdzie wzrost i/lub spadek wartości powyżej 99. percentyla w połączeniu z objawami klinicznymi i zmianami EKG potwierdza rozpoznanie zawału mięśnia sercowego. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić m.in. zespół Takotsubo, zapalenie mięśnia sercowego, zator płucny oraz rozwarstwienie aorty.
angiografia wieńcowa, angioplastyka, badanie fizykalne, choroba wieńcowa, ciche niedokrwienie mięśnia sercowego, echokardiogram, elektrokardiogram, hipercholesterolemia, holter EKG, inwersja załamka T, kardiomiopatia niedokrwienna, koronarografia, miażdżyca tętnic wieńcowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, obniżenie odcinka ST, peptyd natriuretyczny typu B, PET, pomostowanie tętnic wieńcowych, próba wysiłkowa, rewaskularyzacja, rezonans magnetyczny serca, rozwarstwienie aorty, SPECT, tętnica wieńcowa, tomografia komputerowa serca, troponina sercowa, wolne kwasy tłuszczowe, zapalenie mięśnia sercowego, zator płucny, zawał serca, zespół takotsubo - Leksykon chorób i schorzeń
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej – Patofizjologia i mechanizm
Spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej (SCAD) to nieiatrogenne, nietraumatyczne rozdzielenie warstw ściany tętnicy wieńcowej, prowadzące do powstania krwiaka śródściennego i ucisku prawdziwego światła naczynia, co skutkuje niedokrwieniem mięśnia sercowego i potencjalnie zawałem. Dwa główne mechanizmy patogenetyczne to „inside-out” – przerwanie śródbłonka i napływ krwi z prawdziwego światła do przestrzeni podśródbłonkowej, oraz „outside-in” – pęknięcie vasa vasorum i krwawienie śródścienne. Dominującym mechanizmem jest prawdopodobnie „outside-in”. SCAD występuje najczęściej u młodych kobiet (ponad 80%), zwłaszcza w okresie okołoporodowym, związaną z wpływem hormonów płciowych (estrogen, progesteron) oraz czynnikami genetycznymi, takimi jak mutacje w locus PHACTR1 i obecność dysplazji włóknisto-mięśniowej (FMD). Czynniki wyzwalające obejmują stres fizyczny i emocjonalny, choroby zapalne oraz zaburzenia tkanki łącznej (np. zespół Ehlersa-Danlosa, Marfana). Angiografia wieńcowa i obrazowanie wewnątrznaczyniowe (ICI) są kluczowe w diagnostyce, pozwalając odróżnić SCAD od rozwarstwienia miażdżycowego i jatrogennego.
angiografia wieńcowa, beta-bloker, dysplazja włóknisto-mięśniowa, krwiak śródścienny, nagła śmierć sercowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, obrazowanie wewnątrznaczyniowe, obrazowanie wewnątrzwieńcowe, ostry zespół wieńcowy, przezskórna interwencja wieńcowa, sarkoidoza, sekwencjonowanie całego eksomu, spontaniczne rozwarstwienie tętnicy wieńcowej, toczeń rumieniowaty układowy, układowe zapalenie naczyń, zapalenie tętnic Takayasu, zapalna choroba jelit, zawał mięśnia sercowego, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Loeya-Dietza, zespół Marfana - Leksykon chorób i schorzeń
Kardiomiopatia – Diagnostyka i diagnoza
Kardiomiopatie stanowią heterogenną grupę chorób mięśnia sercowego, które wpływają na funkcję pompowania serca i wymagają wielospecjalistycznej diagnostyki obejmującej szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, badania laboratoryjne (morfologia, poziom żelaza, funkcje nerek, wątroby, tarczycy, BNP/NT-proBNP, troponiny), obrazowe (echokardiografia, rezonans magnetyczny serca – CMR, RTG klatki piersiowej) oraz inwazyjne (cewnikowanie serca, biopsja endomiokardialna). Echokardiografia pozwala ocenić m.in. grubość ścian serca (≥15 mm w HCM), frakcję wyrzutową (EF <40% w DCM) oraz funkcję skurczową i rozkurczową, natomiast CMR umożliwia dokładniejszą ocenę tkanek, włóknienia i blizn, co jest istotne w stratyfikacji ryzyka nagłego zgonu sercowego. Diagnostyka EKG i monitorowanie Holterem są kluczowe w wykrywaniu zaburzeń rytmu, które często towarzyszą kardiomiopatii, zwłaszcza przerostowej, gdzie EKG jest nieprawidłowe u 95% pacjentów.
amyloidoza, angiografia wieńcowa, arytmia, biopsja mięśnia sercowego, cewnikowanie serca, choroba Fabry’ego, choroba wieńcowa, echokardiografia, elektrokardiogram, frakcja wyrzutowa, hemochromatoza, holter EKG, kardiomiopatia, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia restrykcyjna, kardiomiopatia rozstrzeniowa, mięsień sercowy, mikroRNA, morfologia krwi, mutacja genetyczna, nagły zgon sercowy, niewydolność serca, peptyd natriuretyczny, próba wysiłkowa, przegroda międzykomorowa, rezonans magnetyczny serca, scyntygrafia mięśnia sercowego, sekwencjonowanie egzomu, szmer serca, tomografia komputerowa serca, troponina, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Grofibrat M 267 mg
Fenofibrat, będący pochodną kwasu fibrynowego i należący do grupy fibratów (kod ATC: C10 AB 05), działa poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα, co prowadzi do zwiększenia lipolizy oraz eliminacji aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy. Mechanizm ten obejmuje aktywację lipazy lipoproteinowej i zmniejszenie syntezy apolipoproteiny CIII, a także wzrost syntezy apolipoprotein AI i AII, kluczowych dla HDL. Fenofibrat obniża stężenia VLDL i LDL (w tym szczególnie aterogennych małych, gęstych cząsteczek LDL) oraz podnosi poziom HDL, co przekłada się na redukcję ryzyka miażdżycy. W badaniach klinicznych obserwowano zmniejszenie cholesterolu całkowitego o 20-25%, trójglicerydów o 40-55% oraz wzrost HDL o 10-30%, a u pacjentów z hipercholesterolemią redukcję LDL o 20-35%. Poprawiają się również wskaźniki ryzyka miażdżycy, takie jak stosunek cholesterolu całkowitego do HDL oraz ApoB do ApoAI.
angiografia wieńcowa, apolipoproteina AI, apolipoproteina B, apolipoproteina CIII, aterogenna dyslipidemia, badanie DAIS, badanie podwójnie zaślepione, białko C-reaktywne, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, działanie przeciwagregacyjne, fenofibrat, fibrat, fibrynogen, hipercholesterolemia, hiperlipoproteinemia, hiperurykemia, lipaza lipoproteinowa, lipoproteina HDL, lipoproteina LDL, lipoproteina VLDL, lipoproteina(a), małe gęste LDL, miażdżyca naczyń wieńcowych, receptor PPARα, trójglicerydy, złogi cholesterolowe, żółtaki ścięgniste - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pravator 40 mg
Pravator, zawierający sól sodową prawastatyny, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA (ATC: C10AA03), który hamuje biosyntezę cholesterolu, prowadząc do obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-cholesterolu, apolipoproteiny B, VLDL-cholesterolu oraz trójglicerydów, a jednocześnie zwiększa HDL-cholesterol i apolipoproteinę A. W badaniu WOSCOPS u 6595 mężczyzn z LDL-cholesterolem 155-232 mg/dl (4,0-6,0 mmol/l) i bez wcześniejszego zawału, stosowanie 40 mg prawastatyny przez średnio 4,8 roku zmniejszyło względne ryzyko zgonu z powodu choroby wieńcowej o 31% (p=0,0001), całkowitej umieralności sercowo-naczyniowej o 32% (p=0,03) oraz całkowitej umieralności o 24% (p=0,039). W badaniach LIPID (n=9014) i CARE (n=4159) potwierdzono skuteczność w prewencji wtórnej, gdzie prawastatyna 40 mg/dobę obniżyła m.in. względne ryzyko zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca o 24% (p=0,0004) i ryzyko udaru mózgu o 19-32% (p=0,048 i p=0,032). W obu badaniach około 80% pacjentów stosowało kwas acetylosalicylowy. Korzyści nie są potwierdzone u pacjentów >65-75 lat oraz u osób z trójglicerydami >4-6 mmol/l po diecie.
angiografia wieńcowa, angioplastyka wieńcowa, apolipoproteina A, apolipoproteina B, biosynteza cholesterolu, cholesterol całkowity, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, dojrzewanie płciowe, HDL cholesterol, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, immunosupresja, inhibitor reduktazy HMG-CoA, LDL cholesterol, prewencja pierwotna, prewencja wtórna, profil lipidowy, przemijający napad niedokrwienny, przeszczep nerki, przeszczep serca, reduktaza HMG-CoA, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, trójglicerydy, udar mózgu, VLDL-cholesterol, względne ryzyko, zawał serca