żółtaki ścięgniste
Żółtaki ścięgniste (xanthoma tendinosum) to zmiany skórne będące objawem zaburzeń gospodarki lipidowej, najczęściej związane z hipercholesterolemią rodzinną. Występują jako żółtawe lub pomarańczowe guzki zlokalizowane w ścięgnach, głównie w obrębie ścięgien prostowników rąk, ścięgna Achillesa oraz w okolicy łokci i kolan.
Histopatologicznie charakteryzują się obecnością komórek piankowatych, czyli makrofagów zawierających złogi cholesterolu i innych lipidów. Żółtaki ścięgniste są często pierwszym widocznym objawem ciężkiej hipercholesterolemii i mogą poprzedzać wystąpienie miażdżycy oraz chorób sercowo-naczyniowych nawet o wiele lat.
Diagnostyka obejmuje badania lipidogramu (szczególnie oznaczenie poziomu cholesterolu LDL), które zazwyczaj wykazują znacznie podwyższone wartości cholesterolu całkowitego (>7,5 mmol/l). Leczenie żółtaków ścięgnistych polega przede wszystkim na normalizacji parametrów lipidowych poprzez stosowanie statyn, ezetimibu, inhibitorów PCSK9 lub innych leków hipolipemizujących. Przy skutecznej terapii zmiany mogą ulegać stopniowemu zmniejszeniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lipanthyl 200M 200 mg
Fenofibrat, pochodna kwasu fibrynowego z grupy hipolipemizujących (kod ATC C10 AB 05), działa poprzez aktywację receptorów PPARα, co prowadzi do zwiększenia lipolizy i eliminacji aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy. Mechanizm ten obejmuje aktywację lipazy lipoproteinowej oraz zmniejszenie syntezy apolipoproteiny CIII, a także stymulację produkcji apolipoprotein AI i AII, kluczowych dla HDL. Fenofibrat obniża stężenia VLDL, LDL (w tym małych, gęstych cząsteczek LDL) oraz podnosi HDL, co przekłada się na redukcję cholesterolu całkowitego o 20-25%, trójglicerydów o 40-55% oraz wzrost HDL o 10-30%. U pacjentów z hipercholesterolemią obserwuje się spadek LDL o 20-35%, poprawiający stosunki cholesterolu całkowitego do HDL oraz ApoB do ApoAI, co jest istotne w profilaktyce miażdżycy.
agregacja płytek, apolipoproteina AI, apolipoproteina B, apolipoproteina CIII, białko CRP, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, działanie przeciwagregacyjne, fenofibrat, fibrynogen, hipercholesterolemia, hiperlipoproteinemia, hiperurykemia, kwas moczowy, lipaza lipoproteinowa, lipoproteina a, lipoproteina HDL, lipoproteina LDL, lipoproteina VLDL, małe gęste LDL, receptor PPARα, środek hipolipemizujący, stosunek ApoB do ApoAI, trójglicerydy, żółtaki ścięgniste - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Grofibrat M 267 mg
Fenofibrat, będący pochodną kwasu fibrynowego i należący do grupy fibratów (kod ATC: C10 AB 05), działa poprzez aktywację receptorów jądrowych PPARα, co prowadzi do zwiększenia lipolizy oraz eliminacji aterogennych cząstek bogatych w trójglicerydy. Mechanizm ten obejmuje aktywację lipazy lipoproteinowej i zmniejszenie syntezy apolipoproteiny CIII, a także wzrost syntezy apolipoprotein AI i AII, kluczowych dla HDL. Fenofibrat obniża stężenia VLDL i LDL (w tym szczególnie aterogennych małych, gęstych cząsteczek LDL) oraz podnosi poziom HDL, co przekłada się na redukcję ryzyka miażdżycy. W badaniach klinicznych obserwowano zmniejszenie cholesterolu całkowitego o 20-25%, trójglicerydów o 40-55% oraz wzrost HDL o 10-30%, a u pacjentów z hipercholesterolemią redukcję LDL o 20-35%. Poprawiają się również wskaźniki ryzyka miażdżycy, takie jak stosunek cholesterolu całkowitego do HDL oraz ApoB do ApoAI.
angiografia wieńcowa, apolipoproteina AI, apolipoproteina B, apolipoproteina CIII, aterogenna dyslipidemia, badanie DAIS, badanie podwójnie zaślepione, białko C-reaktywne, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca typu 2, dyslipidemia, działanie przeciwagregacyjne, fenofibrat, fibrat, fibrynogen, hipercholesterolemia, hiperlipoproteinemia, hiperurykemia, lipaza lipoproteinowa, lipoproteina HDL, lipoproteina LDL, lipoproteina VLDL, lipoproteina(a), małe gęste LDL, miażdżyca naczyń wieńcowych, receptor PPARα, trójglicerydy, złogi cholesterolowe, żółtaki ścięgniste