wirus ospy krowiej
Wirus ospy krowiej (Cowpox virus) należy do rodziny Poxviridae, rodzaju Orthopoxvirus. Jest to wirus DNA, który naturalnie występuje u gryzoni, ale może zakażać inne ssaki, w tym bydło, koty i ludzi. Zakażenie u ludzi objawia się grudkowymi, pęcherzykowymi zmianami skórnymi, głównie na rękach, które następnie przekształcają się w strupy. Towarzyszyć temu mogą ogólne objawy grypopodobne.
Z historycznego punktu widzenia, wirus ospy krowiej ma ogromne znaczenie w dziedzinie immunologii i wakcynologii. Edward Jenner w 1796 roku wykorzystał obserwację, że osoby, które przebyły ospę krowią, były odporne na ospę prawdziwą, co doprowadziło do opracowania pierwszej szczepionki. Ten przełom umożliwił późniejszą globalną eradykację wirusa ospy prawdziwej (Variola virus).
Współcześnie zakażenia wirusem ospy krowiej u ludzi są rzadkie i zwykle mają łagodny przebieg, choć u osób z obniżoną odpornością mogą być poważniejsze. Diagnostyka opiera się na izolacji wirusa, PCR lub badaniach serologicznych. Leczenie jest głównie objawowe, a zapobieganie polega na unikaniu kontaktu z zakażonymi zwierzętami. Wirus ten jest nadal przedmiotem badań naukowych, szczególnie w kontekście rozwoju nowych szczepionek wektorowych.