prątek kwasoodoporny

Prątki kwasooporne (acid-fast bacilli, AFB) to bakterie charakteryzujące się obecnością grubej, woskowej warstwy kwasów mykolowych w ścianie komórkowej, która nadaje im oporność na odbarwianie alkoholem kwaśnym podczas barwienia metodą Ziehla-Neelsena. Do tej grupy należą m.in. prątki z rodzaju Mycobacterium, w tym patogeny wywołujące gruźlicę (M. tuberculosis) i trąd (M. leprae).

Identyfikacja prątków kwasoopornych stanowi kluczowy element diagnostyki mikrobiologicznej zakażeń prątkowych. W preparacie barwionym metodą Ziehla-Neelsena prątki kwasooporne zachowują czerwone zabarwienie (fuksyną), podczas gdy inne bakterie ulegają odbarwieniu i przyjmują kolor niebieskiego barwnika kontrastowego. Poza klasycznym barwieniem stosuje się również modyfikacje z wykorzystaniem fluorochromów (np. auraminą O), co zwiększa czułość badania.

Wykrywanie prątków kwasoopornych w materiale klinicznym stanowi podstawę wstępnego rozpoznania zakażeń prątkowych, szczególnie gruźlicy. Pozytywny wynik badania mikroskopowego wymaga potwierdzenia metodami hodowlanymi lub molekularnymi, które umożliwiają identyfikację gatunku oraz określenie lekowrażliwości, co ma fundamentalne znaczenie dla wyboru odpowiedniej terapii przeciwprątkowej.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl