metanefryna w moczu

Metanefryna w moczu to badanie diagnostyczne wykorzystywane głównie do wykrywania i monitorowania guzów chromochłonnych (pheochromocytoma) i przyzwojaków (paraganglioma). Metanefryna jest metabolitem katecholamin – adrenaliny i noradrenaliny, wydzielanych w nadmiarze przez te guzy.

Oznaczenie metanefryny w moczu jest bardziej czułym wskaźnikiem niż oznaczenie samych katecholamin, ponieważ metanefryny są stabilniejsze i wydzielane w sposób ciągły, podczas gdy poziom katecholamin może ulegać znacznym wahaniom. Badanie zwykle wykonuje się w dobowej zbiórce moczu, co pozwala uniknąć wpływu dziennych fluktuacji na wynik.

Podwyższony poziom metanefryny w moczu może wskazywać na obecność guza chromochłonnego, przyzwojaka lub innych stanów powodujących nadmierne wydzielanie katecholamin. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić wpływ leków (np. trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, leków sympatykomimetycznych), spożywanych pokarmów bogatych w aminy biogenne oraz sytuacji stresowych, które mogą wpływać na wyniki badania.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Nadciśnienie wtórne – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Nadciśnienie wtórne, stanowiące 5-10% przypadków nadciśnienia tętniczego (a nawet do 30% u pacjentów <30 r.ż.), jest wynikiem identyfikowalnej przyczyny, takiej jak choroby nerek (np. nefropatia cukrzycowa, przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek, ADPKD), zaburzenia endokrynologiczne (np. hiperaldosteronizm pierwotny, guz chromochłonny, zespół Cushinga), obturacyjny bezdech senny oraz leki (np. NLPZ, doustne środki antykoncepcyjne). Diagnostyka obejmuje m.in. ocenę eGFR, badanie moczu, stosunek aldosteronu do reniny, polisomnografię oraz badania obrazowe nerek. Wskazaniem do podejrzenia nadciśnienia wtórnego są m.in. oporne nadciśnienie (>140/90 mm Hg pomimo 3 leków), nagły wzrost ciśnienia, wiek <30 lat oraz złośliwe nadciśnienie. Wczesne rozpoznanie i leczenie przyczyny może prowadzić do normalizacji ciśnienia i zmniejszenia ryzyka powikłań, takich jak choroby serca, niewydolność nerek czy udar mózgu.
angiografia TK, antagonista receptora angiotensyny, badanie hormonów tarczycy, badanie ogólne moczu, choroba serca, ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze, dieta DASH, doustny środek antykoncepcyjny, dysplazja włóknisto-mięśniowa, elektrokardiografia, farmakoterapia, glukoza na czczo, guz chromochłonny, hematokryt, hiperaldosteronizm pierwotny, inhibitor konwertazy angiotensyny, kłębuszkowe zapalenie nerek, koarktacja aorty, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwnadciśnieniowy, metanefryna w moczu, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie oporne, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie wtórne, nadciśnienie z odbicia, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy, nefropatia cukrzycowa, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obturacyjny bezdech senny, otyłość centralna, polisomnografia, przewlekła choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, stwardnienie kłębuszków nerkowych, twarz księżycowata, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wielotorbielowatość nerek, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zespół Cushinga, zwężenie tętnicy nerkowej
Leksykon chorób i schorzeń
Feochromocytoma – Diagnostyka i diagnoza

Feochromocytoma to rzadki neuroendokrynny guz rdzenia nadnerczy, wydzielający katecholaminy (adrenalinę i noradrenalinę), o rocznej zapadalności około 0,8/100 000 osobolat. Diagnostyka opiera się na potwierdzeniu nadmiernego wydzielania katecholamin, głównie poprzez pomiar wolnych metanefryn w osoczu, cechujących się czułością 96-99% i swoistością 85-89%. Wyniki przekraczające 3-4-krotnie górną granicę normy silnie sugerują feochromocytoma. Alternatywnie stosuje się oznaczenie frakcjonowanych metanefryn w dobowej zbiórce moczu (czułość 87,5-97%, swoistość 69-99,7%), gdzie wartości powyżej 2-krotnej normy są diagnostyczne. Dodatkowo, w diagnostyce pomocne są markery takie jak 3-metoksytyramina, chromogranina A oraz test supresji klonidyną. Lokalizacja guza następuje po potwierdzeniu biochemicznym, z wykorzystaniem TK jamy brzusznej (czułość 85-95%) lub MRI (czułość do 100%), a w przypadkach niejednoznacznych lub podejrzenia przerzutów – badań medycyny nuklearnej (scyntygrafia 123I-MIBG, PET z 18F-DOPA). Około 30-40% przypadków ma podłoże genetyczne, co uzasadnia badania genetyczne u pacjentów z młodym wiekiem, guzami mnogimi lub rodzinnym wywiadem, obejmujące m.in. geny RET, VHL, NF1, SDHx, MAX, TMEM127 i FH.
18F-DOPA, 3-metoksytyramina, 68Ga-DOTATATE, badanie histopatologiczne, barwienie immunohistochemiczne, chromogranina A, dobowa zbiórka moczu, feochromocytoma, guz neuroendokrynny, guz obustronny, incydentaloma nadnerczy, katecholamina, komórka chromochłonna, metajodobenzylguanidyna, metanefryna w moczu, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, paraganglioma, pierwotny hiperaldosteronizm, pozytonowa tomografia emisyjna, przełom nadciśnieniowy, przerzut, rdzeń nadnerczy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia MIBG, sekwencjonowanie nowej generacji, skala GAPP, skala PASS, test supresji klonidyną, tomografia komputerowa, zespół Cushinga, zespół dziedziczny, zespół von Hippel-Lindau

metanefryna w moczu

Powiązane wpisy

Nadciśnienie wtórne – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Feochromocytoma – Diagnostyka i diagnoza