scyntygrafia MIBG

Scyntygrafia MIBG (metajodobenzylguanidyna) to metoda diagnostyki obrazowej wykorzystująca radiofarmaceutyk znakowany jodem promieniotwórczym (najczęściej I-123 lub I-131), który wykazuje powinowactwo do komórek układu współczulnego. Badanie to umożliwia obrazowanie struktur zawierających katecholaminy oraz wykrywanie zmian patologicznych w tych tkankach.

Główne wskazania do wykonania scyntygrafii MIBG obejmują diagnostykę i monitorowanie guzów chromochłonnych (pheochromocytoma), przyzwojaków (paraganglioma), neuroblastoma u dzieci oraz innych guzów neuroendokrynnych. Metoda ta jest szczególnie przydatna w lokalizacji ognisk pierwotnych, wykrywaniu przerzutów oraz ocenie stopnia zaawansowania choroby.

Scyntygrafia MIBG charakteryzuje się wysoką czułością i swoistością, zwłaszcza w przypadku guzów neuroendokrynnych pochodzenia chromafinowego. Badanie przeprowadza się zazwyczaj 24 i 48 godzin po dożylnym podaniu radiofarmaceutyku, wykonując obrazowanie całego ciała. Przed badaniem konieczne jest odstawienie niektórych leków, które mogą interferować z wychwytem MIBG, takich jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, sympatykomimetyki czy blokery kanałów wapniowych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Paraganglioma – Diagnostyka i diagnoza

Paraganglioma to rzadki neuroendokrynny nowotwór wywodzący się z komórek paragangliów, zlokalizowanych poza nadnerczami, głównie w okolicach szyi, głowy, klatki piersiowej i jamy brzusznej. Około 20% przypadków ma charakter złośliwy. Diagnostyka opiera się na badaniach biochemicznych, w tym oznaczeniu metoksykatecholamin w osoczu (frakcjonowane metanefryny i normetanefryny) o czułości >96% i specyficzności ~89%, oraz 24-godzinnym badaniu moczu (czułość 86%, specyficzność >69%). Dodatkowo stosuje się oznaczenie chromograniny A i 3-metoksytyraminy w osoczu. Pobranie krwi do oznaczeń powinno odbywać się po 30 minutach leżenia, aby uniknąć fałszywych wyników. W przypadku podejrzenia paraganglioma z nadciśnieniem, badania biochemiczne należy wykonać przed biopsją lub badaniami obrazowymi, aby zapobiec przełomowi katecholaminowemu. Lokalizację i ocenę guza wykonuje się za pomocą TK (czułość 93-100%, specyficzność ~70%) i MRI, z charakterystycznym hiperintensywnym sygnałem w sekwencji T2 u 75% pacjentów. Obrazowanie funkcjonalne (scyntygrafia 123I-MIBG, PET/CT z 68Ga-DOTA, 18F-DOPA, 18F-FDG) jest wskazane u pacjentów z wysokim ryzykiem przerzutów lub chorobą wieloogniskową.
18F-DOPA, 18F-FDG, 3-metoksytyramina, alfa-blokada, badanie biochemiczne, badanie genetyczne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie moczu, chromatografia cieczowa, chromogranina A, dehydrogenaza bursztynianowa, gadolin, grzebień nerwowy, hydrataza fumaranu, katecholamina, marker neuroendokrynny, metanefryna, mutacja germinalna, nowotwór neuroendokrynny, obrazowanie radiomiczne, oponiak, paraganglioma, paraganglion, PET-CT, przełom katecholaminowy, przerzut, rak neuroendokrynny, rak rdzeniasty tarczycy, rakowiak, receptor somatostatynowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia MIBG, sekwencjonowanie NGS, stan przedrzucawkowy, tomografia komputerowa
Leksykon chorób i schorzeń
Neuroblastoma – Diagnostyka i diagnoza

Neuroblastoma jest najczęstszym pozaczaszkowym guzem litym u dzieci, stanowiącym 7-10% nowotworów wieku dziecięcego, z dominującą diagnozą u dzieci poniżej 5. roku życia (średni wiek 17-22 miesiące). Nowotwór wywodzi się z komórek grzebienia nerwowego, najczęściej lokalizując się w rdzeniu nadnerczy lub zwojach współczulnych. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne (wyczuwalny guz, objawy zespołu Hornera, nadciśnienie tętnicze), badania laboratoryjne (morfologia, LDH, ferrytyna, NSE), oraz oznaczenie metabolitów katecholamin w moczu (HVA, VMA; podwyższone powyżej 3 SD normy). Obrazowanie obejmuje USG, CT, MRI oraz specyficzne badanie izotopowe MIBG, wykazujące powinowactwo u 90-95% guzów. Biopsja guza i szpiku kostnego potwierdza rozpoznanie, a badania genetyczne (amplifikacja MYCN, mutacje ALK, PHOX2B) dostarczają informacji prognostycznych. Rozpoznanie opiera się na histopatologii lub kombinacji obecności komórek nowotworowych w szpiku i podwyższonych katecholaminach.
badania immunohistochemiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja płynna, biopsja szpiku kostnego, chromogranina A, CRISPR/Cas9, dehydrogenaza mleczanowa, grzebień nerwowy, guz Wilmsa, katecholaminy, kwas homowanilinowy, kwas wanilinomigdałowy, małopłytkowość, metajodobenzylguanidyna, mięsak Ewinga, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie tętnicze, neuroblastoma, niedokrwistość, oczy szopa, pozaczaszkowy guz lity, pozytonowa tomografia emisyjna, przeszczepienie komórek macierzystych, rezonans magnetyczny, rhabdomyosarcoma, scyntygrafia MIBG, swoista enolaza neuronowa, synaptofizyna, tomografia komputerowa, zespół Hornera
Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne guzy nadnerczy – Diagnostyka i diagnoza

Łagodne guzy nadnerczy (adenoma) to niezłośliwe zmiany, często wykrywane przypadkowo (incidentaloma) u 3-7% pacjentów poddawanych TK jamy brzusznej, z częstością wzrastającą do 10% u osób starszych. Kluczowe w diagnostyce jest rozróżnienie guza na łagodny lub złośliwy oraz funkcjonalny (wydzielający hormony) lub niefunkcjonalny. Około 15-20% guzów jest funkcjonalnych, co wymaga oceny hormonalnej obejmującej pomiary kortyzolu (w tym test hamowania deksametazonem), aldosteronu, reniny, metanefryn, katecholamin, DHEAS, testosteronu i estrogenów. Badania obrazowe, głównie TK (ocena gęstości w HU, cechy morfologiczne) i MR (chemical shift imaging), pozwalają na ocenę ryzyka złośliwości, które wzrasta wraz z rozmiarem guza: <4 cm – ryzyko 3%, 4-6 cm – 6-10%, >6 cm – około 25%. Dodatkowe metody diagnostyczne to scyntygrafia MIBG, PET oraz PET z Ga-DOTATATE. Biopsja igłowa ma ograniczone zastosowanie i jest zarezerwowana dla podejrzenia przerzutów lub niejasnej diagnozy.
adrenalektomia, aldosteron, badanie molekularne, biopsja igłowa, biopsja płynna, dehydroepiandrosteron, diagnostyka różnicowa, guz chromochłonny, guz funkcjonalny, guz niefunkcjonalny, incidentaloma, jednostka Hounsfielda, łagodna autonomiczna sekrecja kortyzolu, łagodny guz nadnerczy, metanefryny, nadciśnienie tętnicze, odma opłucnowa, pierwotny hiperaldosteronizm, poziom kortyzolu, pozytonowa tomografia emisyjna, rak kory nadnerczy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia MIBG, spektrometria masowa, test hamowania deksametazonem, tomografia komputerowa, układ endokrynny, zespół Cushinga
Leksykon chorób i schorzeń
Feochromocytoma – Diagnostyka i diagnoza

Feochromocytoma to rzadki, neuroendokrynny guz wywodzący się z komórek chromochłonnych rdzenia nadnerczy, wydzielający katecholaminy (adrenalinę i noradrenalinę), z częstością około 1 na 500 000 osób. Najczęstszym objawem jest nadciśnienie tętnicze, które może mieć charakter stały lub napadowy, często towarzyszą mu bóle głowy, nadmierna potliwość i kołatanie serca. Diagnostyka opiera się na potwierdzeniu biochemicznym nadmiernego wydzielania katecholamin, głównie poprzez oznaczenie wolnych metanefryn w osoczu (czułość 96-99%, specyficzność 85-89%), gdzie poziom przekraczający 4-krotnie górną granicę normy jest silnie sugestywny. Alternatywnie stosuje się dobową zbiórkę moczu na frakcjonowane metanefryny i katecholaminy, z czułością 87,5-97% i specyficznością 69-99,7%. W diagnostyce uzupełniającej wykorzystuje się test supresji klonidyną oraz oznaczenie chromograniny A (czułość 83%, specyficzność 96%) i 3-metoksytyraminy w wybranych przypadkach.
3-metoksytyramina, adrenalina i noradrenalina, alfa-adrenolityk, choroba von Hippla-Lindaua, chromogranina A, feochromocytoma, frakcjonowane metanefryny, guz neuroendokrynny, katecholaminy, komórki chromochłonne rdzenia nadnerczy, kwas wanilinomigdałowy, metajodobenzylguanidyna, metanefryny w osoczu, nadciśnienie tętnicze, neurofibromatoza typu 1, oporne nadciśnienie, paraganglioma, przełom nadciśnieniowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia MIBG, sekwencjonowanie nowej generacji, test supresji klonidyną, tomografia komputerowa, triada objawów, wolne metanefryny, zaburzenie rytmu serca, zespół mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej
Leksykon chorób i schorzeń
Rak nadnerczy – Diagnostyka i diagnoza

Rak nadnerczy to rzadki, złośliwy nowotwór, którego diagnostyka wymaga wieloaspektowego podejścia obejmującego szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, badania laboratoryjne oraz obrazowe. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie, gdyż jedynie około 30% przypadków jest ograniczonych do narządu przy diagnozie. Diagnostyka hormonalna obejmuje oznaczenia poziomów kortyzolu, aldosteronu, androgenów (testosteron, DHEAS), estrogenów, potasu, reniny, ACTH oraz metanefryn i normetanefryn w dobowej zbiórce moczu. Wartości podwyższone lub obniżone tych markerów wskazują na funkcjonalne guzy nadnerczy. Testy stymulacji i hamowania wydzielania hormonów pomagają w różnicowaniu guzów funkcjonalnych od niefunkcjonalnych. Badania obrazowe, takie jak TK, MR i PET, umożliwiają ocenę lokalizacji, wielkości (guzy >5-6 cm są podejrzane o złośliwość), gęstości (>10 j.H. w fazie natywnej) oraz stopnia zaawansowania nowotworu, a także wykrywanie przerzutów. Biopsja jest rzadko wykonywana ze względu na ryzyko powikłań i ograniczoną wartość diagnostyczną w różnicowaniu łagodnych i złośliwych zmian.
ACTH, adrenokortykotropina, aldosteron, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie laboratoryjne, DHEAS, estrogen, guz funkcjonalny, indeks proliferacji, jednostka Hounsfielda, kortyzol, marker Ki67, nadciśnienie tętnicze, nowotwór złośliwy, pheochromocytoma, potas, pozytonowa tomografia emisyjna, rak nadnerczy, resekcja guza, rezonans magnetyczny, scyntygrafia MIBG, siarczan dehydroepiandrosteronu, stadium zaawansowania, system TNM, tomografia komputerowa, ultrasonografia, zbiórka moczu
Leksykon chorób i schorzeń
Feochromocytoma – Diagnostyka i diagnoza

Feochromocytoma to rzadki neuroendokrynny guz rdzenia nadnerczy, wydzielający katecholaminy (adrenalinę i noradrenalinę), o rocznej zapadalności około 0,8/100 000 osobolat. Diagnostyka opiera się na potwierdzeniu nadmiernego wydzielania katecholamin, głównie poprzez pomiar wolnych metanefryn w osoczu, cechujących się czułością 96-99% i swoistością 85-89%. Wyniki przekraczające 3-4-krotnie górną granicę normy silnie sugerują feochromocytoma. Alternatywnie stosuje się oznaczenie frakcjonowanych metanefryn w dobowej zbiórce moczu (czułość 87,5-97%, swoistość 69-99,7%), gdzie wartości powyżej 2-krotnej normy są diagnostyczne. Dodatkowo, w diagnostyce pomocne są markery takie jak 3-metoksytyramina, chromogranina A oraz test supresji klonidyną. Lokalizacja guza następuje po potwierdzeniu biochemicznym, z wykorzystaniem TK jamy brzusznej (czułość 85-95%) lub MRI (czułość do 100%), a w przypadkach niejednoznacznych lub podejrzenia przerzutów – badań medycyny nuklearnej (scyntygrafia 123I-MIBG, PET z 18F-DOPA). Około 30-40% przypadków ma podłoże genetyczne, co uzasadnia badania genetyczne u pacjentów z młodym wiekiem, guzami mnogimi lub rodzinnym wywiadem, obejmujące m.in. geny RET, VHL, NF1, SDHx, MAX, TMEM127 i FH.
18F-DOPA, 3-metoksytyramina, 68Ga-DOTATATE, badanie histopatologiczne, barwienie immunohistochemiczne, chromogranina A, dobowa zbiórka moczu, feochromocytoma, guz neuroendokrynny, guz obustronny, incydentaloma nadnerczy, katecholamina, komórka chromochłonna, metajodobenzylguanidyna, metanefryna w moczu, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, paraganglioma, pierwotny hiperaldosteronizm, pozytonowa tomografia emisyjna, przełom nadciśnieniowy, przerzut, rdzeń nadnerczy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia MIBG, sekwencjonowanie nowej generacji, skala GAPP, skala PASS, test supresji klonidyną, tomografia komputerowa, zespół Cushinga, zespół dziedziczny, zespół von Hippel-Lindau

scyntygrafia MIBG

Powiązane wpisy

Paraganglioma – Diagnostyka i diagnoza

Neuroblastoma – Diagnostyka i diagnoza

Łagodne guzy nadnerczy – Diagnostyka i diagnoza

Feochromocytoma – Diagnostyka i diagnoza

Rak nadnerczy – Diagnostyka i diagnoza

Feochromocytoma – Diagnostyka i diagnoza