HSIL
HSIL (High-grade Squamous Intraepithelial Lesion) to termin używany w cytologii i histopatologii oznaczający zmiany przedrakowe wysokiego stopnia w obrębie nabłonka płaskiego. Najczęściej diagnozowany jest w obrębie szyjki macicy, jednak może dotyczyć również innych lokalizacji, takich jak srom, pochwa, odbyt czy jama ustna.
Zmiany typu HSIL są wynikiem przetrwałej infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typami wysokiego ryzyka onkogennego (HPV 16, 18). W klasyfikacji cytologicznej według systemu Bethesda, HSIL odpowiada zmianom CIN 2 i CIN 3 (śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy stopnia 2 i 3) w klasyfikacji histopatologicznej.
Wykrycie HSIL w badaniu cytologicznym wymaga pogłębionej diagnostyki, obejmującej kolposkopię z celowanym pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Ze względu na wysokie ryzyko progresji do raka inwazyjnego (15-30% w ciągu 10 lat), zmiany HSIL wymagają leczenia zabiegowego, najczęściej w postaci konizacji chirurgicznej, LLETZ/LEEP lub ablacji laserowej.
Kluczowe znaczenie w prewencji HSIL ma szczepienie przeciwko HPV, które powinno być wykonywane przed inicjacją seksualną, oraz regularne badania przesiewowe cytologiczne, pozwalające na wczesne wykrycie zmian przedrakowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak odbytu – Patofizjologia i mechanizm
Rak odbytu stanowi około 1,5-2% nowotworów przewodu pokarmowego, z rocznym wzrostem zachorowalności o około 2,7%. Dominującym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy (SCC), stanowiący 85-90% przypadków, rozwijający się głównie w strefie przejściowej nabłonka kanału odbytu. Kluczowym czynnikiem etiologicznym jest przewlekłe zakażenie HPV, zwłaszcza typami wysokiego ryzyka 16 i 18, obecnymi w 80-90% przypadków. Onkoproteiny E6 i E7 wirusa HPV inaktywują białka supresorowe p53 i Rb, co prowadzi do zaburzeń cyklu komórkowego, hamowania apoptozy i nadmiernej proliferacji. Przedinwazyjne zmiany określane jako śródbłonkowa neoplazja odbytu (AIN) dzielą się na LSIL (AIN I) i HSIL (AIN II/III), z progresją do raka w 10-11% przypadków, szczególnie u osób zakażonych HIV. Profilowanie molekularne wskazuje na mutacje w szlaku PI3K/AKT/mTOR oraz genach TP53 i CDKN2A, a także na rolę przewlekłego stanu zapalnego i szlaków zapalnych (IFN, TNF/NF-κB, EMT) w oporności na leczenie.
anoskopia wysokiej rozdzielczości, apoptoza, białko retinoblastoma, chemioradioterapia, HSIL, immunoterapia, niestabilność mikrosatelitarna, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, radioterapia z modulacją intensywności, rak odbytu, rak płaskonabłonkowy, stan zapalny przewlekły, strefa przejściowa odbytu, szczepionka terapeutyczna, szlak NF-κB, szlak PD-1/PD-L1, szlak PI3K/AKT/mTOR, wirus brodawczaka ludzkiego, zmiana przednowotworowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Epidemiologia
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, z około 80% aktywnych seksualnie osób zakażonych przynajmniej raz w życiu. Prewalencja HPV w populacji USA wynosi 40,0% (41,8% u mężczyzn, 38,4% u kobiet), a typy wysokiego ryzyka, takie jak HPV16 (3,2%) i HPV18 (1,4%), odpowiadają za większość nowotworów związanych z HPV, w tym 70% przypadków raka szyjki macicy. Zakażenia są szczególnie częste u kobiet poniżej 25 roku życia (24%) oraz w regionach takich jak Afryka Subsaharyjska (24%) i Ameryka Łacińska (16%). Czynniki ryzyka obejmują płeć, wiek, liczbę partnerów seksualnych oraz stan immunologiczny, z wyższą częstością zakażeń u osób z immunosupresją i HIV. U mężczyzn, zwłaszcza MSM, obserwuje się wyższą prewalencję zakażeń HPV, a obrzezanie wiąże się z mniejszym ryzykiem zakażenia. Przetrwałe zakażenie HPV wysokiego ryzyka jest głównym czynnikiem etiologicznym raka szyjki macicy oraz innych nowotworów anogenitalnych i gardła.
brodawka anogenitalna, brodawka narządów płciowych, CIN2+, HPV DNA-pozytywny, HSIL, immunosupresja, infekcja przenoszona drogą płciową, inwazyjny rak szyjki macicy, LSIL, MSM, neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy, nieprawidłowy wynik testu Pap, odporność stadna, rak gardła, rak odbytu, rak pochwy i sromu, rak prącia, rak szyjki macicy, stan przedrakowy, szczepionka czterowalentna, szczepionka dwuwalentna, szczepionka dziewięciowalentna, szczepionka Gardasil, test DNA HPV, typ HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus onkogenny - Leksykon chorób i schorzeń
Zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (hpv) – Diagnostyka i diagnoza
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest najczęstszą infekcją przenoszoną drogą płciową, z roczną zachorowalnością około 14 milionów w USA. Większość zakażeń przebiega bezobjawowo i ustępuje samoistnie w ciągu 2 lat, jednak przewlekłe zakażenia mogą prowadzić do brodawek płciowych, zmian przednowotworowych oraz nowotworów m.in. szyjki macicy, sromu, pochwy, penisa, odbytu i jamy ustnej. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, testach cytologicznych (Pap), testach molekularnych wykrywających DNA/RNA HPV (np. Hybrid Capture II o czułości ~90%), kolposkopii oraz biopsji. Testy HPV, szczególnie wykrywające typy wysokiego ryzyka (HPV 16 i 18), są bardziej czułe niż cytologia i stanowią obecnie podstawę badań przesiewowych u kobiet w wieku 25-65 lat, zalecanych co 5 lat. Wspólne testowanie (co-testing) cytologii i testu HPV zwiększa wykrywalność zmian przedrakowych. Interpretacja wyników uwzględnia obecność nieprawidłowości cytologicznych (ASC-US, LSIL, HSIL) i wynik testu HPV, co determinuje dalsze postępowanie, w tym powtórkę badań lub kolposkopię.
anoskopia, badanie cytologiczne, badanie cytologiczne szyjki macicy, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie przesiewowe, biopsja, biopsja celowana, brodawki narządów płciowych, brodawki płciowe, co-testing, cytologia analna, elektrokoagulacja, genotyp HPV, HPV wysokiego ryzyka, HSIL, immunohistochemia p16, kolposkopia, konizacja, krioterapia, LEEP, LSIL, niedrożność dróg żółciowych, rak szyjki macicy, reakcja łańcuchowa polimerazy, strefa transformacji, szczepionka przeciwko HPV, test Papanicolaou, test z kwasem octowym, wirus brodawczaka ludzkiego, zmiany przednowotworowe