typy HPV wysokiego ryzyka
Typy wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) wysokiego ryzyka to szczepy HPV, które są silnie powiązane z rozwojem nowotworów. Najważniejsze to HPV 16 i 18, odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy na świecie. Inne onkogenne typy to m.in. 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 i 68.
Zakażenie typami wysokiego ryzyka zwykle przebiega bezobjawowo i w większości przypadków organizm samoistnie eliminuje wirusa w ciągu 1-2 lat. Jednak przetrwałe zakażenie może prowadzić do zmian przedrakowych i nowotworów nie tylko szyjki macicy, ale również sromu, pochwy, odbytu, penisa oraz nowotworów jamy ustnej i gardła.
Diagnostyka zakażeń HPV wysokiego ryzyka obejmuje badania molekularne wykrywające DNA wirusa, które są coraz częściej stosowane jako uzupełnienie lub alternatywa dla tradycyjnej cytologii w badaniach przesiewowych. Szczepienia przeciwko HPV stanowią skuteczną metodę profilaktyki zakażeń typami wysokiego ryzyka, przy czym najwyższą skuteczność wykazują przed ekspozycją na wirusa.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak pochwy – Etiologia i przyczyny
Rak pochwy, stanowiący około 1-2% nowotworów złośliwych narządów płciowych żeńskich, najczęściej diagnozowany jest u kobiet w wieku 67-69 lat. Dominującym typem histologicznym jest rak płaskonabłonkowy (85-90%), silnie powiązany z przewlekłą infekcją HPV, zwłaszcza typami 16 i 18, które indukują kancerogenezę poprzez onkoproteiny E6 i E7 zakłócające funkcje p53 i białka retinoblastoma. Inne istotne czynniki ryzyka to wcześniejszy rak szyjki macicy lub CIN 3, palenie tytoniu (podwajające ryzyko), immunosupresja oraz ekspozycja prenatalna na dietylostilbestrol (DES), która predysponuje do rzadkiego gruczolakoraka jasnokomórkowego. Śródnabłonkowa neoplazja pochwy (VAIN) jest stanem przedrakowym, szczególnie u kobiet po histerektomii lub z historią zmian szyjki macicy. Czerniak i mięsak pochwy są rzadkimi typami o odmiennych etiologiach, a większość nowotworów pochwy to guzy wtórne, najczęściej przerzuty z raka szyjki macicy.
białko retinoblastoma, dietylostilbestrol, gruczolakorak, gruczolakorak jasnokomórkowy, histerektomia, kancerogeneza, melanocyty, niestabilność genomowa, nowotwór złośliwy, pessarium pochwowe, radioterapia miednicy, rak płaskonabłonkowy, rak płaskonabłonkowy pochwy, rak pochwy, rak szyjki macicy, śródnabłonkowa neoplazja pochwy, śródnabłonkowa neoplazja szyjki macicy, tkanka mezenchymalna, toczeń, transformacja nowotworowa, typy HPV wysokiego ryzyka, wypadanie narządów miednicy, zakażenie HPV, zmiany dysplastyczne