badanie rakotwórcze
Badanie rakotwórcze to proces naukowy mający na celu ocenę zdolności substancji lub czynnika do wywoływania nowotworów. Badania te są kluczowym elementem oceny bezpieczeństwa różnych związków chemicznych, leków, dodatków do żywności czy czynników środowiskowych, z którymi człowiek ma kontakt.
Metodologia badań rakotwórczych obejmuje zarówno testy in vitro (na liniach komórkowych), jak i badania in vivo (na modelach zwierzęcych). W testach in vitro ocenia się m.in. zdolność substancji do wywoływania mutacji genowych, uszkodzeń chromosomalnych czy transformacji nowotworowej komórek. Badania na zwierzętach doświadczalnych pozwalają ocenić efekty długotrwałej ekspozycji na badaną substancję w kompleksowym środowisku organizmu.
Współcześnie w ocenie rakotwórczości substancji wykorzystuje się wieloetapowe podejście, łączące metody komputerowe (in silico), badania biochemiczne oraz analizę mechanizmów działania na poziomie molekularnym. Klasyfikacją substancji rakotwórczych zajmują się organizacje międzynarodowe, takie jak Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC), która dzieli czynniki na grupy według stopnia udowodnionego działania kancerogennego.
Wyniki badań rakotwórczych mają kluczowe znaczenie dla regulacji prawnych dotyczących dopuszczenia substancji do obrotu, limitów narażenia zawodowego oraz wytycznych bezpieczeństwa w medycynie i przemyśle. W praktyce klinicznej znajomość potencjału rakotwórczego różnych czynników pomaga w prewencji nowotworów oraz ocenie ryzyka zdrowotnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro stwierdzono poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w badaniach na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach, gdzie dawki ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3-krotna ekspozycja względem AUC u ludzi) indukowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzy chromochłonne i rozrosty błony śluzowej żołądka.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, kanalik jądrowy, limfocyt krwi obwodowej, nadnercze, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, rak żołądka, resorpcja, rozrost mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, wpływ na rozród, wydłużenie QTc, zanik błony śluzowej, zanik macicy, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie liczby plemników, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin Polpharma 25 mg
Dane toksykologiczne dotyczące sytagliptyny wykazują, że jej stosowanie w dawkach terapeutycznych u ludzi cechuje się szerokim marginesem bezpieczeństwa. Toksyczność wątrobowa i nerkowa u gryzoni pojawiała się jedynie przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom kliniczny, natomiast przy 19-krotnym narażeniu nie obserwowano negatywnych efektów. U szczurów nieprawidłowości siekaczy występowały przy narażeniu >67-krotnym, ale nie przy 58-krotnym w badaniu 14-tygodniowym. U psów objawy neurologiczne i mięśniowe pojawiały się przy około 23-krotnym narażeniu, natomiast przy 6-krotnym nie stwierdzono zmian. Brak genotoksyczności potwierdza niskie ryzyko mutagenne, a działanie rakotwórcze ogranicza się do szczurów, u których nowotwory wątroby były wtórne do hepatotoksyczności przy ekspozycji >58-krotnej. W badaniach reprodukcyjnych nie wykazano istotnych negatywnych efektów przy narażeniach do 29-krotnych, a obserwowane zmiany u zwierząt nie przekładają się na ryzyko u ludzi.
ataksja, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, ekspozycja u człowieka, genotoksyczność sytagliptyny, gruczolak wątroby, miotoksyczność, narażenie kliniczne, narażenie ustrojowe, neurotoksyczność, nieprawidłowości siekaczy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, rozwój przed- i pourodzeniowy, stężenie w mleku, sytagliptyna, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność wątrobowo-nerkowa, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie nerwów, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję, zaburzenia koordynacji ruchowej, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Melatonina Polfarmex 5 mg
Przedkliniczne badania melatoniny wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych. Toksyczność ostra jest niska, co potwierdza wartość LD50 u myszy wynosząca 1250 mg/kg masy ciała po podaniu doustnym, znacznie przewyższająca dawki terapeutyczne. Badania wielokrotnego podawania nie wykazały istotnych efektów toksycznych, a testy genotoksyczności i rakotwórczości nie potwierdziły negatywnego wpływu na materiał genetyczny ani zwiększonego ryzyka nowotworów. Ponadto, melatonina nie wykazuje działania teratogennego, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, funkcja reprodukcyjna, LD50, materiał genetyczny, melatonina, męski układ rozrodczy, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa płodu, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Rysperydon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania toksyczności przewlekłej rysperydonu na niedojrzałych płciowo szczurach i psach wykazały dawkozależne zmiany w obrębie gruczołów piersiowych i układu rozrodczego, związane z hiperprolaktynemią indukowaną blokadą receptorów dopaminergicznych D2. W badaniach teratogenności nie stwierdzono działania teratogennego u szczurów i królików. Ekspozycja na rysperydon w okresie płodowym u szczurów wiązała się z deficytami funkcji poznawczych u dorosłych zwierząt oraz zaburzeniami zachowań rodzicielskich, zmniejszeniem masy urodzeniowej i przeżywalności potomstwa. W badaniach na psach zaobserwowano opóźnienie dojrzewania płciowego przy dawkach przekraczających 15-krotnie maksymalną ekspozycję u ludzi (1,5 mg/dobę). Nie stwierdzono wpływu na wzrost kości długich przy ekspozycji 3,6-krotnie wyższej niż u młodzieży. Rysperydon nie wykazuje działania genotoksycznego, jednak w badaniach rakotwórczości u szczurów i myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaków przysadki, trzustki i gruczołów mlecznych, co wiąże się z przewlekłym antagonizmem receptorów D2 i hiperprolaktynemią. Znaczenie tych zmian dla ryzyka u ludzi pozostaje nieznane.
antagonista dopaminy, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, deficyt funkcji poznawczych, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak cewkowy nerki, gruczolak gruczołu mlecznego, gruczolak przysadki, gruczolak trzustki, guz piersi, hiperprolaktynemia, kość długa, opóźnienie dojrzewania płciowego, osteodystrofia, receptor dopaminergiczny D2, rysperydon, stężenie prolaktyny, teratogenność, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zawiesina o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxynador 40 mg + 20 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Oxynador, zawierającego oksykodon i nalokson, wskazują na brak istotnych działań teratogennych, rakotwórczych oraz genotoksycznych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Oksykodon nie wykazywał negatywnego wpływu na płodność i rozwój zarodkowy szczurów i królików przy dawkach do 8 mg/kg m.c. i 125 mg/kg m.c. odpowiednio, choć przy najwyższej dawce u królików zaobserwowano zwiększoną częstość występowania 27-go kręgu podkrzyżowego. W badaniach rozwojowych u szczurów dawka NOAEL wyniosła 2 mg/kg m.c., a wyższe dawki (6 mg/kg/dobę) wiązały się z mniejszą masą ciała potomstwa, co było powiązane z ograniczonym spożyciem pokarmu przez ciężarne samice. Nalokson, podawany doustnie w dużych dawkach do 800 mg/kg/dobę, nie wykazywał działania teratogennego ani toksycznego na zarodek, choć przy tej dawce obserwowano zwiększoną śmiertelność noworodków szczurzych, związana z toksycznością u matek. Nie stwierdzono zaburzeń rozwojowych u przeżywających noworodków.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, drgawki, działanie mutagenne, działanie teratogenne, kręg podkrzyżowy, nalokson, NOAEL, oksykodon, potencjał klastogenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój zarodkowy, szczur Sprague-Dawley, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa - Leksykon substancji czynnych
Kwas fusydynowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Kwas fusydynowy wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, nie ujawniając istotnej toksyczności ostrej ani przewlekłej po podaniu doustnym lub dootrzewnowym u myszy, szczurów i innych gatunków. Badania toksyczności przewlekłej oraz embriotoksyczności nie potwierdziły działania teratogennego ani rakotwórczego, choć zaobserwowano wzrost śmiertelności płodów u szczurów i myszy przy dawce 200 mg/kg masy ciała. Kwas fusydynowy przenika przez łożysko i do mleka ludzkiego, jednak nie stwierdzono zwiększonej częstości poronień czy wad rozwojowych u królików. Brak jest danych dotyczących wpływu na płodność oraz okres przed- i poporodowy.
antybiotyk, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórcze, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, działanie toksyczne, embriotoksyczność, kwas fusydynowy, mała masa urodzeniowa, podanie dootrzewnowe, podrażnienie skóry, produkt złożony, przenikanie przez łożysko, rozszczep podniebienia, śmiertelność płodu, substancja przeciwbakteryjna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa szkieletu, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tramal Retard 100 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące chlorowodorku tramadolu, substancji czynnej preparatu Tramal Retard, wskazują na szeroki profil bezpieczeństwa przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Badania toksyczności wielokrotnej na szczurach i psach wykazały brak istotnych zmian hematologicznych, biochemicznych i histologicznych przy dawkach do 20 mg/kg mc. (szczury) i 10 mg/kg mc. (psy) podawanych doustnie, a także do 20 mg/kg mc. doodbytniczo u psów. Objawy toksyczności, takie jak zaburzenia OUN (niepokój, nadmierne ślinienie, drgawki) oraz zmniejszenie przyrostu masy ciała, pojawiały się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających zakres terapeutyczny. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki powyżej 50 mg/kg mc. indukowały toksyczność u ciężarnych samic oraz zwiększały śmiertelność noworodków, manifestując się opóźnieniami rozwojowymi, w tym zaburzeniami kostnienia, opóźnionym otwieraniem oczu i ujścia pochwy, bez wpływu na płodność. U królików toksyczność reprodukcyjna i anomalie kostnienia potomstwa występowały przy dawkach >125 mg/kg mc., znacznie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.
badanie histologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mutagenne, badanie rakotwórcze, badanie teratogenne, badanie toksykologiczne, chlorowodorek tramadolu, drgawki, działanie niepożądane, gruczolak wątrobowokomórkowy, guz płuca, opóźnienie rozwojowe, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, śmiertelność noworodkowa, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, zaburzenia kostnienia - Leksykon substancji czynnych
Apomorfina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa apomorfiny, stosowanej m.in. w preparacie Dacepton (apomorfiny chlorowodorek półwodny, roztwór do infuzji), obejmują analizy toksykologiczne, genotoksyczne oraz reprodukcyjne. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podskórnym podaniu nie wykazano zagrożeń wykraczających poza znane informacje z charakterystyki produktu. Badania genotoksyczności in vitro wskazały na potencjalne działanie mutagenne i klastogenne, związane z produktami utleniania apomorfiny, natomiast sama apomorfina bez utleniania nie wykazywała takiego potencjału. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach nie stwierdzono działania teratogennego, jednak dawki toksyczne u samic powodowały zaburzenia behawioralne i utratę opieki macierzyńskiej, a u noworodków – niewydolność oddechową.
apomorfina, Apomorphinum hydrochloricum, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie reprodukcyjne, badanie toksykologiczne, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, niewydolność oddechowa, potencjał genotoksyczny, rozcieńczenie homeopatyczne, roztwór do infuzji, toksyczność, właściwość kancerogenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Citalopram Vitabalans 20 mg
Przedkliniczne badania cytalopramu (bromowodorku) wykazały akceptowalny profil bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych, bez istotnych zagrożeń farmakologicznych dla człowieka. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano odwracalną fosfolipidozę w narządach szczurów po wielokrotnym podaniu leku, co jest zjawiskiem znanym również dla innych kationowych substancji amfifilowych, jednak jego znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. Standardowe testy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagennego ani kancerogennego potencjału cytalopramu, co potwierdza brak ryzyka uszkodzeń genetycznych i indukcji nowotworów u ludzi.
aktywność farmakologiczna, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórcze, bromowodorek cytalopramu, dawka terapeutyczna, fosfolipidoza, implantacja zarodka, indukcja nowotworu, kumulacja fosfolipidów, nieprawidłowość nasienia, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie genetyczne, wada rozwojowa szkieletu, wpływ na rozrodczość, wskaźnik ciąży, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aromek 2,5 mg
Dane przedkliniczne letrozolu, substancji czynnej produktu leczniczego Aromek, wykazały niski potencjał toksyczny w badaniach toksyczności ostrej u gryzoni, nawet przy dawkach do 2000 mg/kg masy ciała, podczas gdy u psów umiarkowaną toksyczność zaobserwowano już przy 100 mg/kg. W badaniach toksyczności przewlekłej trwających do 12 miesięcy u szczurów i psów ustalono dawkę NOAEL na poziomie 0,3 mg/kg masy ciała. Efekty toksyczne były związane głównie z farmakologicznym hamowaniem aromatazy i syntezy estrogenów. Badania mutagenności in vitro i in vivo nie wykazały genotoksyczności letrozolu, co potwierdza brak potencjału mutagennego. Długoterminowe badania rakotwórczości u szczurów (104 tygodnie) nie wykazały indukcji nowotworów u samców, a u samic zaobserwowano zmniejszenie częstości nowotworów sutka, co jest zgodne z mechanizmem działania leku jako inhibitora aromatazy i obniżenia poziomu estrogenów.
aberracja chromosomowa, badanie mutagenne, badanie przedkliniczne, badanie rakotwórcze, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dane przedkliniczne, hamowanie aromatazy, in vitro, in vivo, inhibitor aromatazy, letrozol, mutacja genowa, NOAEL, nowotwór hormonozależny, nowotwór sutka, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, substancja czynna, synteza estrogenów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwość genotoksyczna - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Imatynib przeszedł szerokie badania toksykologiczne na różnych gatunkach zwierząt, w tym szczurach, psach, małpach i królikach, które wykazały zmiany hematologiczne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego oraz uszkodzenia narządów docelowych, takich jak wątroba (u psów ciężkie uszkodzenia z martwicą i rozrostem przewodów żółciowych) oraz nerki (u małp mineralizacja i zwyrodnienia cewek nerkowych, wzrost BUN i kreatyniny). Długotrwałe podawanie imatynibu wiązało się ze zwiększoną częstością zakażeń oportunistycznych. Dawka NOAEL u małp ustalona została na 15 mg/kg mc., co odpowiada około 1/3 maksymalnej dawki klinicznej u ludzi (800 mg). Badania genotoksyczności wykazały brak działania mutagennego in vivo, jednak w testach in vitro stwierdzono działanie klastogenne oraz mutagenne produkty pośrednie obecne w produkcie końcowym. Wpływ na płodność obejmował zmniejszenie masy jąder i ruchliwości plemników u samców szczurów przy dawce 60 mg/kg, a u samic zwiększenie poimplantacyjnych strat płodów i zmniejszenie liczby żywych płodów przy tej samej dawce. Działanie teratogenne obserwowano u szczurów przy dawkach ≥ 100 mg/kg, obejmujące defekty kostne czaszki i przepuklinę mózgową.
aberracja chromosomowa, azot mocznikowy, badanie genotoksyczności, badanie rakotwórcze, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enzym wątrobowy, gruczolak nerek, gruczolak przytarczycy, gruczolakorak jelita cienkiego, imatynib, kardiomiopatia, martwica przewodów żółciowych, martwica wątroby, niewydolność serca, ogniskowa mineralizacja, parametry hematologiczne, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, spermatogeneza, szpik kostny, utrata poimplantacyjna płodu, zakażenie oportunistyczne, zmiany hematologiczne, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micalcet 30 mg
Dane przedkliniczne dotyczące cynakalcetu wskazują na brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4-krotności (AUC) maksymalnej dawki stosowanej u ludzi (180 mg/dobę) u królików oraz do 4,4-krotności u szczurów. Nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. Jednak margines bezpieczeństwa u pacjentów przyjmujących maksymalną dawkę 360 mg/dobę jest węższy, co wymaga ostrożności. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu, a u płodów zmniejszoną masę ciała przy dawkach wywołujących ciężką hipokalemię u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, co ma znaczenie dla oceny bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży. W badaniach toksykologicznych i genotoksycznych nie wykazano działania rakotwórczego ani genotoksycznego, jednak hipokalcemia ograniczała zakres stosowanych dawek u zwierząt. Zaćma i zmętnienie soczewki obserwowano u gryzoni, ale nie u psów, małp ani w badaniach klinicznych, co może być związane z hipokalcemią specyficzną dla gryzoni.
badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, cynakalcet, densytometria kości, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, hipokalcemia, kanał KATP, płytka wzrostu kości, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, układ kostny, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon substancji czynnych
Mocznik – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mocznik, stosowany jako substancja czynna w wielu preparatach leczniczych, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Oceny toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa nie wykazały istotnych zagrożeń przy stosowaniu terapeutycznym. Działanie genotoksyczne obserwowane w niektórych badaniach wiązało się z ekspozycją na wysokie, niefizjologiczne stężenia mocznika, znacznie przekraczające maksymalne narażenie kliniczne, co ogranicza jego znaczenie praktyczne. Przykładowo, w badaniach tolerancji miejscowej preparatu Canespor Onychoset zawierającego 400 mg/g mocznika i 10 mg/g bifonazolu, nie stwierdzono uszkodzeń skóry ani narządów wewnętrznych przy dawce 300 mg/kg mc. (odpowiadającej 120 mg mocznika/kg mc.), a także nie zaobserwowano owrzodzeń w obszarach poddawanych terapii.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Niquitin 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa nikotyny, substancji czynnej w pastylkach do ssania NiQuitin 2 mg, obejmują szeroki zakres analiz toksykologicznych, mutagennych, rakotwórczych oraz wpływu na rozród i rozwój. Ogólna toksyczność nikotyny jest dobrze udokumentowana i uwzględniona w schemacie dawkowania, który ma na celu minimalizację działań niepożądanych przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej. Badania mutagenności nie wykazały właściwości mutagennych nikotyny w dawkach terapeutycznych, a dane dotyczące potencjału rakotwórczego są niejednoznaczne, co jest istotne dla oceny bezpieczeństwa długoterminowego stosowania preparatu.
- Leksykon substancji czynnych
Cynakalcet – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4 (króliki) i 4,4-krotności (szczury) maksymalnej dawki ludzkiej stosowanej w wtórnej nadczynności przytarczyc (180 mg/dobę). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików, a u ciężarnych szczurów obserwowano spadek masy ciała i spożycia pokarmu oraz zmniejszenie masy ciała płodów przy dawkach wywołujących ciężką hipokalcémię. Nie wykazano działania genotoksycznego ani rakotwórczego. Hipokalcemia ograniczała zakres dawek w badaniach toksykologicznych, a u gryzoni zaobserwowano specyficzne zmętnienie soczewki i zaćmę, prawdopodobnie wtórne do hipokalcemii, nieobserwowane u innych gatunków i w badaniach klinicznych.
badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, cynakalcet, dawka kliniczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, hipokalcemia, kanał KATP, płodność, płytka wzrostu kości długich, przenikanie przez łożysko, przenośnik serotoniny, receptor wapniowy, rozrodczość, stężenie wapnia w surowicy, układ krwiotwórczy, węzeł chłonny, wpływ teratogenny, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Edicin 1000 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa wankomycyny, substancji czynnej leku Edicin, wykazała brak właściwości mutagennych w standardowych testach laboratoryjnych, co wskazuje na niskie ryzyko indukcji zmian genetycznych podczas terapii. Niemniej jednak, brak długoterminowych badań na modelach zwierzęcych dotyczących potencjału rakotwórczego stanowi istotną lukę w danych, co wymaga ostrożności przy długotrwałym stosowaniu leku. Ponadto, nie przeprowadzono badań oceniających wpływ wankomycyny na płodność, co ogranicza możliwość pełnej oceny bezpieczeństwa u pacjentów w wieku rozrodczym.
antybiotyk, badanie mutagenności, badanie rakotwórcze, bezpieczeństwo genetyczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane przedkliniczne, ocena przedkliniczna, parametr płodności, płodność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, potencjalne zagrożenia, profil bezpieczeństwa przedklinicznego, wankomycyna, wiek rozrodczy, właściwości mutagenne, właściwości rakotwórcze, wpływ na rozrodczość, zmiana genetyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 12,5 mg
Przedkliniczne badania sunitynibu, substancji czynnej leku Subinit, wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach w osoczu, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce zewnątrzwydzielniczej (degranulacja, martwica), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządach rozrodczych żeńskich (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Sunitynib nie wykazywał mutagenności in vitro ani działania klastogennego in vivo, choć obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach zwierzęcych, gdzie dawki ≥ 1 mg/kg mc. (ekspozycja ≥ 0,9 razy AUC u pacjentów) indukowały nowotwory gruczołów Brunnera, a dawki 3 mg/kg mc. (ekspozycja 7,8 razy AUC) powodowały rozrost rdzenia nadnerczy i złośliwe śródbłoniaki.
aberracja chromosomalna, aplazja szpiku kostnego, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie rakotwórcze, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, oligospermia, opóźnienie kostnienia, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek ślinianek, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak krwionośny, sunitynib, szpik kostny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wada rozwojowa szkieletu, właściwości mutagenne, zanik kanalików jąder, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zgrubienie płytki wzrostu, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clemastinum WZF 1 mg/10 ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu leczniczego Clemastinum WZF, zawierającego klemastynę w postaci fumaranu, wykazały brak działania rakotwórczego w dwuletnich badaniach na szczurach i myszach. Szczury otrzymywały dawkę 84 mg/kg m.c. (około 500-krotnie wyższą niż dawka terapeutyczna u ludzi), a myszy 206 mg/kg m.c. (ponad 1300-krotnie wyższą). W obu modelach nie zaobserwowano indukcji nowotworów, co potwierdza bezpieczeństwo klemastyny w aspekcie kancerogenności nawet przy znacznych przekroczeniach dawek terapeutycznych. Badania wpływu na płodność przeprowadzono na szczurach, którym podawano dawki 156-krotnie wyższe niż u ludzi, bez wykazania negatywnego wpływu na funkcje rozrodcze.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Geroladut 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dutasterydu obejmujące testy toksykologiczne, genotoksyczne oraz rakotwórcze nie wykazały istotnego ryzyka dla pacjentów. Substancja czynna nie wykazuje potencjału mutagennego ani genotoksycznego, a także nie zwiększa ryzyka nowotworowego. W badaniach na samcach szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych, obniżenie sekrecji gruczołów dodatkowych układu rozrodczego oraz redukcję wskaźników płodności, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem dutasterydu jako inhibitora 5α-reduktazy. Znaczenie kliniczne tych zmian u ludzi pozostaje niejednoznaczne.
badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, ekspozycja ciężarnej, ekspozycja na dutasteryd, gruczoł krokowy, inhibitor 5α-reduktazy, mechanizm działania farmakologicznego, pęcherzyk nasienny, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa substancji aktywnej, stężenie we krwi, układ rozrodczy męski, wskaźnik płodności