złośliwy śródbłoniak krwionośny
Złośliwy śródbłoniak krwionośny (łac. hemangioendothelioma malignum, ang. malignant hemangioendothelioma) to rzadki nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek śródbłonka naczyń krwionośnych. Stanowi pośrednią formę między naczyniakiem a mięsakiem naczyniowym (angiosarcoma), wykazując cechy zarówno łagodne, jak i złośliwe.
Nowotwór ten może rozwijać się w różnych narządach i tkankach, najczęściej w wątrobie, płucach, kościach i tkankach miękkich. Charakteryzuje się zróżnicowanym przebiegiem klinicznym – od łagodnego do wysoce agresywnego. Cechą charakterystyczną jest tworzenie kanałów naczyniowych i przestrzeni wypełnionych krwią przez atypowe komórki śródbłonkowe.
Diagnostyka złośliwego śródbłoniaka krwionośnego opiera się na badaniach obrazowych (USG, TK, MRI) oraz histopatologicznych z zastosowaniem immunohistochemii. Markery śródbłonkowe takie jak CD31, CD34 i czynnik von Willebranda są zwykle pozytywne. Leczenie zależy od lokalizacji, rozmiaru i stopnia złośliwości guza, obejmując resekcję chirurgiczną, chemioterapię i radioterapię, często w schematach multimodalnych.
Rokowanie w złośliwym śródbłoniaku krwionośnym jest zróżnicowane i zależy od wielu czynników, w tym lokalizacji, rozmiaru guza, stopnia złośliwości histologicznej oraz obecności przerzutów odległych. Guzy o niskim stopniu złośliwości mogą mieć względnie dobre rokowanie, podczas gdy formy wysokozłośliwe cechują się agresywnym przebiegiem i wysokim ryzykiem nawrotu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Subinit 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro stwierdzono poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w badaniach na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach, gdzie dawki ≥ 25 mg/kg mc./dobę (≥ 7,3-krotna ekspozycja względem AUC u ludzi) indukowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, śródbłoniaka krwionośnego oraz guzy chromochłonne i rozrosty błony śluzowej żołądka.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczne, badanie rakotwórcze, badanie toksykologiczne, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, kanalik jądrowy, limfocyt krwi obwodowej, nadnercze, opóźnienie kostnienia, organogeneza, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostu, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, przysadka mózgowa, rak żołądka, resorpcja, rozrost mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianka, sunitynib, szpik kostny, układ krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, wpływ na rozród, wydłużenie QTc, zanik błony śluzowej, zanik macicy, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie liczby plemników, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klertis 25 mg
Badania przedkliniczne sunitynibu wykazały toksyczność wielonarządową przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki, krwotoki), nadnercza (przekrwienie, martwica, włóknienie), układ krwiotwórczy (zmniejszenie liczby komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszony wzrost pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc i zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium w nerkach oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak stwierdzono poliploidię in vitro, a genotoksyczność głównego metabolitu nie została oceniona.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, guz chromochłonny, martwica komórek, opóźnienie kostnienia, organogeneza, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, przerost gronek ślinianek, rak gruczołów Brunnera, rakotwórczość, resorpcja płodu, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, śmiertelność zarodków, toksyczność wielokrotnej dawki, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik macicy, zanik tkanki limfoidalnej, zgrubienie płytki wzrostu, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie komórek szpiku kostnego, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce, śliniankach, stawach oraz narządach rozrodczych żeńskich (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazywał mutagenności in vitro ani klastogenności in vivo, choć obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu czynnego.
aberracje chromosomalne strukturalne, atrezja pęcherzyków jajnikowych, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, hipoplazja szpiku kostnego, narażenie ogólnoustrojowe, organogeneza, poliploidia, potencjał genotoksyczny, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja płodu, rozrost komórek mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój zarodkowo-płodowy, sunitynib, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, trzustka zewnątrzwydzielnicza, wady rozwojowe szkieletu płodu, właściwości mutagenne, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 25 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (wymioty, biegunki), nadnercza (przekrwienie kory, krwotoki, martwica z włóknieniem), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), zewnątrzwydzielniczą część trzustki (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych). Zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku w osoczu i były w większości odwracalne w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Zmiany w macicy i płytce wzrostowej kości wiązano z farmakologicznym działaniem sunitynibu.
aberracja chromosomalna liczbowa, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie genotoksyczności, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie rakotwórczości, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, krwotok z przewodu pokarmowego, mutagenność bakteryjna, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, płytka wzrostowa kości, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój pre- i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, ślinianki, szpik kostny, toksyczny wpływ na rozród, układ endokrynny, układ limfatyczny i krwiotwórczy, układ rozrodczy, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik błony śluzowej, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zewnątrzwydzielnicza część trzustki, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Synthon 12,5 mg
Sunitynib wykazuje wielonarządową toksyczność w badaniach przedklinicznych na szczurach i małpach, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), trzustce zewnątrzwydzielniczej (degranulacja, martwica), śliniankach (przerost gronek), stawach (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układzie rozrodczym (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek, krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak obserwowano poliploidię in vitro. W badaniach rakotwórczości u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów stwierdzono występowanie nowotworów (m.in. rak żołądka, dwunastnicy, złośliwy śródbłoniak krwionośny, guzy chromochłonne nadnerczy) przy ekspozycjach ≥ 7-krotnie wyższych niż u pacjentów, choć znaczenie kliniczne tych zmian pozostaje niejasne.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, degranulacja komórek pęcherzykowych, dwunastnica, działanie klastogenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, mysz transgeniczna rasH2, nadnercza, odstęp QTc, płat przedni przysadki, płytka wzrostu, poliploidia, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, rak żołądka, resorpcja, rozrost komórek mezangium, rozszczep wargi, rozszczep wargi i podniebienia, rozwój prenatalny i postnatalny, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, utrata ciąży po zagnieżdżeniu, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Glenmark 50 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu wykazały, że główne narządy docelowe obejmują przewód pokarmowy, nadnercza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, trzustkę, ślinianki, stawy oraz układ rozrodczy, przy czym zmiany te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach leku. Zaobserwowano m.in. wymioty, biegunki, przekrwienie i krwotoki nadnerczy, zmniejszenie liczby komórek szpiku, degranulację komórek trzustki, przerost gronek ślinianek, zanik macicy i zaburzenia rozwoju pęcherzyków jajnikowych. Dodatkowo odnotowano wydłużenie odstępu QTc, obniżenie LVEF, rozrost komórek mezangium nerek oraz krwotoki z przewodu pokarmowego. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazał mutagenności ani klastogenności in vivo, jednak w limfocytach ludzkich in vitro obserwowano poliploidię. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach myszy transgenicznych rasH2 i szczurów, gdzie dawki ≥25 mg/kg mc. (≥7,3-krotna ekspozycja AUC klinicznego) indukowały nowotwory przewodu pokarmowego i rozrosty nadnerczy.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzykowa, błona śluzowa macicy, działanie klastogenne, działanie mutagenne, embriotoksyczność, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoł krokowy, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, komórki mezangium, nadnercze, organogeneza, pęcherzyk nasienny, płytka wzrostowa kości, poliplodia, rdzeń nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śledziona, szpik kostny, teratogenność, tkanka limfoidalna grasicy, węzeł chłonny, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałka żółtego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib MSN 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności sunitynibu, prowadzone na szczurach i małpach przez okres do 9 miesięcy, wykazały wielonarządowe działania niepożądane obejmujące przewód pokarmowy (nudności, biegunka), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządy rozrodcze żeńskie (zanik macicy, zmniejszenie wzrostu pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach i przysadce. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. W badaniach genotoksyczności sunitynib nie wykazywał mutagenności ani działania klastogennego in vivo, jednak in vitro obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu aktywnego leku.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, in vitro, in vivo, kostnienie kręgów, limfocyt krwi obwodowej, martwica komórkowa, nadnercze, organogeneza, poliploidia, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, ślinianki, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ limfatyczny i krwiotwórczy, wada rozwojowa szkieletu płodu, węzeł chłonny, zanik kanalików jąder, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zwyrodnienie ciałek żółtych