aberracje chromosomalne strukturalne
Aberracje chromosomalne strukturalne to grupa zaburzeń polegających na zmianie struktury chromosomów bez zmiany ich liczby. Powstają one w wyniku pęknięcia chromosomów i nieprawidłowej naprawy tych uszkodzeń. Do najczęstszych aberracji strukturalnych zaliczamy delecje (utrata fragmentu chromosomu), duplikacje (powielenie fragmentu), inwersje (odwrócenie fragmentu), translokacje (przemieszczenie fragmentu między chromosomami) oraz chromosomy pierścieniowe.
Mechanizm powstawania tych zaburzeń wiąże się z działaniem czynników mutagennych takich jak promieniowanie jonizujące, substancje chemiczne czy wirusy, które mogą uszkadzać strukturę DNA. Aberracje chromosomalne strukturalne mogą być zrównoważone (bez utraty materiału genetycznego) lub niezrównoważone (z utratą lub nadmiarem materiału genetycznego).
Konsekwencje kliniczne aberracji strukturalnych zależą od rodzaju zaburzenia, lokalizacji oraz ilości utraconego lub zmienionego materiału genetycznego. Mogą one prowadzić do zespołów wad wrodzonych, zaburzeń rozwojowych, niepełnosprawności intelektualnej, a także zwiększać ryzyko poronień samoistnych. Niektóre aberracje strukturalne są również związane z rozwojem nowotworów, czego przykładem jest chromosom Philadelphia w przewlekłej białaczce szpikowej.
Diagnostyka aberracji chromosomalnych strukturalnych obejmuje badania cytogenetyczne (kariotypowanie), techniki FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) oraz nowoczesne metody molekularne jak porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy (aCGH) czy sekwencjonowanie nowej generacji (NGS). Odpowiednia diagnostyka ma kluczowe znaczenie w poradnictwie genetycznym oraz planowaniu dalszego leczenia pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Medical Valley 25 mg
Przedkliniczne badania sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych, obejmującą m.in. przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), układ kostno-stawowy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz układ rozrodczy (zanik macicy, zmniejszony wzrost pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany nerkowe i krwotoki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Badania genotoksyczności wykazały brak mutagenności i klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w limfocytach. W badaniach rakotwórczości na myszach transgenicznych rasH2 i szczurach zaobserwowano nowotwory żołądka, dwunastnicy, złośliwe śródbłoniaki oraz guzy chromochłonne przy ekspozycjach ≥ 0,9 do 7,8 razy wyższych niż AUC u pacjentów stosujących zalecaną dawkę.
aberracje chromosomalne strukturalne, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie in vitro, badanie in vivo, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, narażenie ogólnoustrojowe, opóźnione kostnienie, organogeneza, poliploidia, przekrwienie kory nadnerczy, resorpcja płodu, rozrost komórek mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śmiertelność zarodkowo-płodowa, stężenie osoczowe, toksyczność po podaniu wielokrotnym, właściwości mutagenne, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, zwyrodnienie ciałek żółtych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Zentiva 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy klinicznie istotnych poziomach ekspozycji, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustce, śliniankach, stawach oraz narządach rozrodczych żeńskich (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych). Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zanik kanalików jądrowych, rozrost komórek mezangium nerek oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazywał mutagenności in vitro ani klastogenności in vivo, choć obserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. Nie oceniano genotoksyczności metabolitu czynnego.
aberracje chromosomalne strukturalne, atrezja pęcherzyków jajnikowych, degranulacja komórek pęcherzykowych, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej żołądka, hipoplazja szpiku kostnego, narażenie ogólnoustrojowe, organogeneza, poliploidia, potencjał genotoksyczny, przekrwienie kory nadnerczy, przewód pokarmowy, rak gruczołów Brunnera, resorpcja płodu, rozrost komórek mezangium, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, rozwój zarodkowo-płodowy, sunitynib, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, trzustka zewnątrzwydzielnicza, wady rozwojowe szkieletu płodu, właściwości mutagenne, wydłużenie odstępu QTc, zanik kanalików jądrowych, zanik tkanki limfoidalnej, złośliwy śródbłoniak krwionośny, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory, zwyrodnienie ciałek żółtych