neuralgia półpaścowa
Neuralgia półpaścowa (postherpetic neuralgia, PHN) to przewlekły zespół bólowy występujący jako powikłanie półpaśca. Charakteryzuje się utrzymującym się bólem neuropatycznym w obszarze skóry, gdzie wcześniej wystąpiła wysypka półpaścowa. Ból ten utrzymuje się zwykle ponad 3 miesiące od ustąpienia ostrej fazy choroby.
Patogeneza neuralgii półpaścowej wiąże się z uszkodzeniem nerwów obwodowych i ośrodkowego układu nerwowego przez reaktywowany wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV). Wirus powoduje zapalenie i demielinizację włókien nerwowych, co prowadzi do nadwrażliwości nocyceptorów i zaburzeń przewodnictwa nerwowego.
Objawy kliniczne neuralgii półpaścowej obejmują silny, piekący lub przeszywający ból o charakterze neuropatycznym, który może być wywołany nawet delikatnym dotykiem (allodynia). Pacjenci zgłaszają również parestezje, dyzestezje oraz zaburzenia czucia w zajętym obszarze. Dolegliwości często nasilają się w nocy i mogą prowadzić do zaburzeń snu, depresji oraz istotnego obniżenia jakości życia.
Leczenie neuralgii półpaścowej jest złożone i często wymaga podejścia multimodalnego. Podstawę farmakoterapii stanowią leki przeciwpadaczkowe (pregabalina, gabapentyna), przeciwdepresyjne (amitryptylina, duloksetyna), opioidy oraz miejscowe środki znieczulające (lidokaina, kapsaicyna). W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne stosuje się techniki interwencyjne, jak blokady nerwów czy stymulację rdzenia kręgowego.
Profilaktyka neuralgii półpaścowej opiera się głównie na szczepieniach przeciwko półpaścowi oraz wczesnym wdrożeniu leczenia przeciwwirusowego w ostrej fazie zakażenia VZV. Ryzyko rozwoju PHN wzrasta z wiekiem pacjenta, dlatego szczególną uwagę należy zwrócić na osoby powyżej 60. roku życia z półpaścem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lynagex XR 165 mg
Lusama to preparat zawierający pregabalinę w dawkach 82,5 mg, 165 mg oraz 330 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, należący do grupy gabapentynoidów (kod ATC: N03AX16). Mechanizm działania pregabaliny polega na wiązaniu się z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych w OUN, co prowadzi do modulacji przewodzenia bólu neuropatycznego. Skuteczność leku potwierdzono w neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz bólu po urazie rdzenia kręgowego. W randomizowanym badaniu klinicznym na 453 pacjentach z neuropatią cukrzycową, stosując dawki od 165 mg do 660 mg, pregabalina o przedłużonym uwalnianiu wykazała istotne statystycznie zmniejszenie średniego tygodniowego wyniku bólu (średnia zmiana -3,43) w porównaniu z placebo (-3,04), z efektem porównywalnym do pregabaliny o natychmiastowym uwalnianiu (-3,49). Ponadto, 87,07% pacjentów w grupie Lusama osiągnęło redukcję bólu o co najmniej 30%, co również było istotnie lepsze niż w grupie placebo (76,86%).
badanie randomizowane, badanie wieloośrodkowe, białko α2-δ, ból neuropatyczny, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, kanał wapniowy, kwas gamma-aminomasłowy, mechanizm działania, natychmiastowe uwalnianie, neuralgia półpaścowa, neuropatia cukrzycowa, obwodowa neuropatia cukrzycowa, obwodowy ból neuropatyczny, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, początek działania leku, pregabalina, pregabalina o przedłużonym uwalnianiu, profil bezpieczeństwa, uraz rdzenia kręgowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pragiola 25 mg
Pregabalina, pochodna kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), działa poprzez wiązanie z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych w ośrodkowym układzie nerwowym, co modyfikuje przepływ jonów wapnia i wpływa na przewodnictwo nerwowe. Klinicznie potwierdzono jej skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego, w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz bólu po urazie rdzenia kręgowego. W badaniach kontrolowanych (do 13 tygodni, dawkowanie BID lub TID) redukcja bólu była widoczna już w pierwszym tygodniu i utrzymywała się przez cały okres terapii. W neuropatii obwodowej 35% pacjentów leczonych pregabaliną osiągnęło ≥50% redukcję bólu (vs 18% placebo), a w neuropatii ośrodkowej odsetek ten wyniósł 22% (vs 7% placebo). W terapii padaczki u dzieci i młodzieży wykazano istotną skuteczność dawki 10 mg/kg mc./dobę (40,6% pacjentów z ≥50% redukcją napadów częściowych, p=0,0068), natomiast niższa dawka 2,5 mg/kg mc./dobę nie wykazała przewagi nad placebo. U niemowląt (1 miesiąc do <4 lat) dawka 14 mg/kg mc./dobę istotnie zmniejszała częstość napadów (p=0,0223).
badanie dna oka, ból neuropatyczny, dawkowanie BID, dawkowanie TID, gorączka, kwas aminometyloheksanowy, kwas gamma-aminomasłowy, lamotrygina, lek przeciwbólowy, monoterapia, napady padaczkowe częściowe, napady toniczno-kloniczne, neuralgia półpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, obwodowy ból neuropatyczny, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, ostrość widzenia, padaczka, podjednostka kanału wapniowego, pole widzenia, pregabalina, przewodnictwo nerwowe, rozszerzenie źrenicy, skala lęku Hamiltona, terapia skojarzona, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenia lękowe uogólnione, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pregabalin Vivanta 150 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Pregabalin Vivanta, jest pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) i działa poprzez wiązanie się z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do efektów przeciwbólowych i przeciwdrgawkowych. W badaniach klinicznych wykazano skuteczność pregabaliny w leczeniu bólu neuropatycznego (w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz bólu po urazie rdzenia kręgowego) oraz padaczki. Dawkowanie stosowane w badaniach to dwa razy na dobę (BID) lub trzy razy na dobę (TID), z podobnym profilem skuteczności i bezpieczeństwa. W leczeniu bólu neuropatycznego 35% pacjentów leczonych pregabaliną osiągnęło co najmniej 50% redukcję bólu (w porównaniu do 18% w grupie placebo), a w przypadku ośrodkowego bólu neuropatycznego odsetek ten wyniósł 22% vs. 7% placebo. W terapii padaczki u dzieci w wieku 4-16 lat dawka 10 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 150 mg/dobę) skutkowała 40,6% redukcją napadów częściowych, podczas gdy dawka 2,5 mg/kg mc./dobę nie wykazała istotnej różnicy względem placebo.
badanie dna oka, badanie pola widzenia, ból neuropatyczny, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwdrgawkowe, gorączka, kanał wapniowy, kwas gamma-aminomasłowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, napad częściowy, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, neuralgia półpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pregabalina, skala bólu, uogólnione zaburzenie lękowe, uraz rdzenia kręgowego, zakażenie górnych dróg oddechowych, zmniejszenie ostrości widzenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Linefor 100 mg
Pregabalina, pochodna GABA, działa poprzez wiązanie się z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych w OUN, co tłumaczy jej skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego (np. neuropatia cukrzycowa, neuralgia po półpaścu, ból po urazie rdzenia) oraz w terapii skojarzonej padaczki. W badaniach klinicznych stosowano dawki dwa razy na dobę (BID) lub trzy razy na dobę (TID), uzyskując porównywalne profile bezpieczeństwa i skuteczności. Efekt przeciwbólowy pojawiał się już w pierwszym tygodniu terapii i utrzymywał się przez cały okres badania. W neuropatii obwodowej 35% pacjentów leczonych pregabaliną osiągnęło ≥50% redukcję bólu (vs 18% placebo), a w neuropatii ośrodkowej 22% (vs 7% placebo). W terapii padaczki u dzieci (4-16 lat) dawka 10 mg/kg mc./dobę wykazała istotną statystycznie skuteczność (40,6% redukcja napadów częściowych, p=0,0068), natomiast w napadach toniczno-klonicznych brak było różnic względem placebo.
badanie dna oka, badanie pola widzenia, białko alfa2-delta, ból neuropatyczny, działanie przeciwbólowe, funkcja wzrokowa, kanał wapniowy, kwas gamma-aminomasłowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, mechanizm działania, napad częściowy, napad padaczkowy, neuralgia półpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, obwodowy ból neuropatyczny, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, ostrość widzenia, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, podwójnie ślepa próba, pregabalina, skala oceny lęku Hamiltona, terapia skojarzona padaczki, uogólnione zaburzenie lękowe, uraz rdzenia kręgowego, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pragiola 50 mg
Pregabalina, będąca pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) i działająca poprzez wiązanie z podjednostką α2-δ kanału wapniowego w OUN, wykazuje potwierdzoną skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego, zwłaszcza w neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz po urazie rdzenia kręgowego. W badaniach klinicznych (do 13 tygodni, dawkowanie BID lub TID) zaobserwowano szybkie i utrzymujące się zmniejszenie nasilenia bólu już od pierwszego tygodnia terapii. W neuropatii obwodowej 35% pacjentów leczonych pregabaliną osiągnęło co najmniej 50% redukcję bólu (vs. 18% placebo), a w neuropatii ośrodkowej odpowiednio 22% vs. 7%. W terapii skojarzonej padaczki, pregabalina wykazała skuteczność w zmniejszaniu częstości napadów już przed końcem pierwszego tygodnia leczenia, jednak brak jest jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci poniżej 12 lat. W populacji pediatrycznej dawki 10 mg/kg mc./dobę (maks. 600 mg/dobę) wykazały istotną statystycznie redukcję napadów częściowych (40,6% pacjentów z ≥50% redukcją, p=0,0068 vs. placebo), natomiast dawki 2,5 mg/kg mc./dobę nie były istotnie skuteczne.
badanie dna oka, badanie ostrości widzenia, badanie pola widzenia, białko alfa2-delta, ból neuropatyczny, kanał wapniowy, kwas gamma-aminomasłowy, lamotrygina, monoterapia, napad częściowy, napad padaczkowy, napad padaczkowy częściowy, neuralgia półpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, obwodowy ból neuropatyczny, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, Pragiola, pregabalina, rozszerzenie źrenicy, skala lęku Hamiltona, terapia skojarzona, uraz rdzenia kręgowego, zaburzenie lękowe uogólnione, zakażenie górnych dróg oddechowych