Właściwości farmakodynamiczne
Pragiola 50 mg

Właściwości farmakodynamiczne pregabaliny

Pregabalina, substancja czynna produktu leczniczego Pragiola, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwbólowych, innych leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, kod ATC: N02BF02. Jest pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), o wzorze chemicznym kwas(S)-3-(aminometylo)-5-metyloheksanowy.¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania pregabaliny opiera się na wiązaniu z pomocniczą podjednostką (białko α2-δ) kanału wapniowego, który jest otwierany poprzez zmianę napięcia błonowego w ośrodkowym układzie nerwowym. Ta interakcja molekularna jest kluczowa dla efektów terapeutycznych leku.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ból neuropatyczny

Badania kliniczne potwierdziły skuteczność pregabaliny w leczeniu bólu neuropatycznego różnego pochodzenia, w szczególności w neuropatii cukrzycowej, neuralgii po przebytym półpaścu oraz po urazie rdzenia kręgowego. Należy zaznaczyć, że efektywność leku nie była badana w innych modelach bólu neuropatycznego.³

Pregabalina była oceniana w 10 kontrolowanych badaniach klinicznych, które trwały do 13 tygodni przy zastosowaniu schematu dawkowania dwa razy na dobę (BID) oraz do 8 tygodni przy schemacie dawkowania trzy razy na dobę (TID). Analizy wykazały, że oba schematy dawkowania charakteryzowały się porównywalnym profilem bezpieczeństwa i skuteczności terapeutycznej.⁴

Istotną obserwacją kliniczną było szybkie wystąpienie efektu terapeutycznego – zmniejszenie nasilenia bólu następowało już w pierwszym tygodniu leczenia i utrzymywało się przez cały okres badania trwającego do 12 tygodni, zarówno w bólu neuropatycznym pochodzenia obwodowego, jak i ośrodkowego.⁵

W kontrolowanych badaniach klinicznych w obwodowym bólu neuropatycznym wykazano, że u 35% pacjentów leczonych pregabaliną nastąpiła poprawa w wynikach skali bólu o co najmniej 50%, podczas gdy w grupie placebo podobną poprawę odnotowano jedynie u 18% pacjentów. Analiza podgrup wykazała, że wśród pacjentów nieodczuwających senności, poprawę o co najmniej 50% zaobserwowano u 33% pacjentów przyjmujących pregabalinę i 18% pacjentów otrzymujących placebo. Natomiast wśród pacjentów zgłaszających senność jako działanie niepożądane, poprawa była jeszcze bardziej widoczna – występowała u 48% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do 16% w grupie placebo.⁶

W badaniach nad ośrodkowym bólem neuropatycznym wykazano jeszcze większą różnicę efektywności pregabaliny w porównaniu z placebo – poprawę w punktowej ocenie nasilenia bólu o 50% stwierdzono u 22% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do 7% pacjentów otrzymujących placebo.⁷

Padaczka

W leczeniu padaczki pregabalina była badana jako terapia skojarzona w 3 kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 12 tygodni, z wykorzystaniem schematów dawkowania BID lub TID. Podobnie jak w przypadku bólu neuropatycznego, oba schematy dawkowania wykazały zbliżone profile bezpieczeństwa i skuteczności. Efekt terapeutyczny w postaci zmniejszenia częstości napadów padaczkowych obserwowano już przed zakończeniem pierwszego tygodnia terapii.⁸

Badania u dzieci i młodzieży

Na podstawie dostępnych badań nie określono jednoznacznie skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania pregabaliny w terapii skojarzonej w leczeniu padaczki u dzieci poniżej 12 lat i młodzieży. W badaniu farmakokinetyki i tolerancji obejmującym pacjentów pediatrycznych z napadami padaczkowymi częściowymi w wieku od 3 miesięcy do 16 lat (n=65) zaobserwowano działania niepożądane podobne do występujących u pacjentów dorosłych.⁹

Prowadzono szereg badań z udziałem populacji pediatrycznej, w tym:

• 12-tygodniowe badanie kontrolowane placebo z udziałem 295 pacjentów w wieku od 4 do 16 lat
• 14-dniowe badanie kontrolowane placebo obejmujące 175 pacjentów w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat
• dwa trwające rok otwarte badania bezpieczeństwa z udziałem grup liczących odpowiednio 54 i 431 dzieci i młodzieży z padaczką (w wieku od 3 miesięcy do 16 lat)

Wyniki tych badań wykazały częstsze występowanie działań niepożądanych, takich jak gorączka i zakażenia górnych dróg oddechowych u pacjentów pediatrycznych w porównaniu do dorosłych z padaczką.¹⁰

W 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem pacjentów pediatrycznych (4-16 lat) testowano trzy grupy:

• Grupę otrzymującą pregabalinę w dawce 2,5 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 150 mg/dobę)
• Grupę otrzymującą pregabalinę w dawce 10 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• Grupę placebo

Wyniki wykazały, że co najmniej 50% zmniejszenie liczby napadów częściowych w porównaniu do wartości wyjściowych osiągnięto u:

• 40,6% pacjentów leczonych pregabaliną w dawce 10 mg/kg mc./dobę (p = 0,0068 vs. placebo)
• 29,1% pacjentów leczonych pregabaliną w dawce 2,5 mg/kg mc./dobę (p = 0,2600 vs. placebo)
• 22,6% pacjentów otrzymujących placebo

Wyniki te wskazują na statystycznie istotną skuteczność wyższej dawki pregabaliny w porównaniu do placebo.¹¹

W 14-dniowym badaniu z udziałem młodszych pacjentów pediatrycznych (1 miesiąc do poniżej 4 lat) zastosowano następujące dawkowanie:

• Pregabalina 7 mg/kg mc./dobę
• Pregabalina 14 mg/kg mc./dobę
• Placebo

Analizując mediany całodobowej częstości napadów przed i po leczeniu, zaobserwowano:

Badanie wykazało, że stosowanie pregabaliny w dawce 14 mg/kg mc./dobę znacząco zmniejszało logarytmicznie przekształconą częstość napadów częściowych w porównaniu z placebo (p = 0,0223), natomiast w grupie otrzymującej niższą dawkę (7 mg/kg mc./dobę) nie stwierdzono istotnej statystycznie poprawy w porównaniu z placebo.¹²

W 12-tygodniowym badaniu klinicznym kontrolowanym placebo oceniano skuteczność pregabaliny w leczeniu pierwotnie uogólnionych napadów toniczno-klonicznych (PGTC). Badanie objęło 219 pacjentów w wieku od 5 do 65 lat (w tym 66 pacjentów w wieku 5-16 lat), którzy zostali przydzieleni do trzech grup:

• Pregabalina w dawce 5 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 300 mg/dobę)
• Pregabalina w dawce 10 mg/kg mc./dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
• Placebo

Odsetek pacjentów, u których częstość napadów PGTC zmniejszyła się o co najmniej 50%, wynosił:

• 41,3% w grupie leczonej pregabaliną w dawce 5 mg/kg mc./dobę
• 38,9% w grupie leczonej pregabaliną w dawce 10 mg/kg mc./dobę
• 41,7% w grupie otrzymującej placebo

Wyniki te wskazują na brak istotnej statystycznie różnicy między grupami terapeutycznymi a placebo w leczeniu napadów PGTC.¹³

Monoterapia (pacjenci nowo zdiagnozowani)

Pregabalina została oceniona jako monoterapia w 56-tygodniowym kontrolowanym badaniu klinicznym, w którym lek podawano według schematu dawkowania BID. Wyniki badania nie wykazały równoważności pregabaliny względem lamotryginy w odniesieniu do kluczowego punktu końcowego zdefiniowanego jako 6-miesięczny okres wolny od napadów drgawek. Pod względem profilu bezpieczeństwa i tolerancji, pregabalina i lamotrygina były porównywalne.¹⁴

Zaburzenia lękowe uogólnione

Skuteczność pregabaliny w leczeniu zaburzeń lękowych uogólnionych (GAD) została oceniona w:

• 6 kontrolowanych badaniach trwających 4-6 tygodni
• 8-tygodniowym badaniu z udziałem pacjentów w podeszłym wieku
• długookresowym badaniu dotyczącym zapobiegania nawrotom objawów, z 6-miesięczną fazą prowadzoną metodą podwójnie ślepej próby

Efekt terapeutyczny w postaci zmniejszenia nasilenia objawów GAD, mierzony za pomocą skali oceny lęku Hamiltona (HAM-A), zaobserwowano już w pierwszym tygodniu leczenia.¹⁵

W kontrolowanych badaniach klinicznych (4-8 tygodni) wykazano, że poprawa o co najmniej 50% całkowitej punktacji w skali HAM-A od rozpoczęcia badania do osiągnięcia punktu końcowego występowała u 52% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do 38% pacjentów otrzymujących placebo, co potwierdza istotną skuteczność kliniczną pregabaliny w leczeniu GAD.¹⁶

Działania niepożądane okulistyczne

W kontrolowanych badaniach klinicznych niewyraźne widzenie występowało u większego odsetka pacjentów leczonych pregabaliną niż u pacjentów otrzymujących placebo. W większości przypadków objaw ten ustępował samoistnie w trakcie kontynuacji leczenia.¹⁷

Kompleksowa ocena działań niepożądanych okulistycznych została przeprowadzona w kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących ponad 3600 pacjentów. W ramach tej oceny przeprowadzono:

• Badania ostrości widzenia
• Formalne badania pola widzenia
• Badania dna oka po rozszerzeniu źrenicy

Wyniki tych badań wykazały:

• Zmniejszenie ostrości widzenia stwierdzono u 6,5% pacjentów leczonych pregabaliną i u 4,8% pacjentów otrzymujących placebo
• Zmiany pola widzenia wykryto u 12,4% pacjentów leczonych pregabaliną i u 11,7% pacjentów otrzymujących placebo
• Zmiany w badaniach dna oka stwierdzono u 1,7% pacjentów leczonych pregabaliną i u 2,1% pacjentów otrzymujących placebo

Dane te wskazują na niewielki wzrost ryzyka zaburzeń ostrości widzenia przy stosowaniu pregabaliny, przy porównywalnym ryzyku zmian w polu widzenia i badaniach dna oka.¹⁸