rak brodawkujący
Rak brodawkujący (papillary carcinoma) to nowotwór złośliwy charakteryzujący się tworzeniem brodawkowatych struktur wysłanych komórkami nowotworowymi. Najczęściej termin ten odnosi się do raka brodawkowatego tarczycy, który stanowi około 80% wszystkich nowotworów złośliwych tego gruczołu.
Rak brodawkowaty tarczycy występuje najczęściej u osób w wieku 30-50 lat, z przewagą u kobiet. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na promieniowanie jonizujące, predyspozycje genetyczne oraz choroby autoimmunologiczne tarczycy. Nowotwór ten charakteryzuje się powolnym wzrostem, a rokowanie jest zazwyczaj dobre, z ponad 95% wskaźnikiem przeżycia 10-letniego.
Diagnostyka raka brodawkującego opiera się na badaniu ultrasonograficznym, biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej oraz badaniach obrazowych. Charakterystyczne cechy mikroskopowe to obecność jąder o specyficznym wyglądzie „matowego szkła” oraz ciałek Psammoma. Leczenie obejmuje najczęściej całkowite lub częściowe wycięcie tarczycy, terapię jodem radioaktywnym oraz leczenie supresyjne hormonami tarczycy.
Poza tarczycą, rak brodawkujący może występować również w innych narządach, takich jak nerki (rak brodawkowaty nerki), trzustka, płuca czy pierś. W każdej lokalizacji charakteryzuje się specyficznym obrazem klinicznym, histopatologicznym oraz odpowiednim protokołem terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki i kurzajki – Patofizjologia i mechanizm
Brodawki i kurzajki to łagodne zmiany skórne wywoływane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typów 1, 2, 4, 7, 27, 29 i 57. Infekcja rozpoczyna się przez mikrourazy skóry, a wirus replikuje się w warstwie podstawnej naskórka, prowadząc do hiperplazji, hiperkeratozy oraz powstawania charakterystycznych koilocytów. Okres inkubacji wynosi od 2 do 6 miesięcy, a nawet do roku. HPV unika rozpoznania przez układ odpornościowy, co umożliwia długotrwałe przetrwanie wirusa w skórze. Odpowiedź immunologiczna, zwłaszcza komórkowa z udziałem limfocytów T CD8+, jest kluczowa dla eliminacji wirusa i regresji brodawek. Czynniki ryzyka obejmują immunosupresję, uszkodzenia skóry, wilgotne środowisko oraz kontakt z zakażonymi powierzchniami. Brodawki mają tendencję do samoistnej regresji w około 65% przypadków w ciągu 2 lat, jednak nawroty są częste, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością.
akantoza, białka wirusowe, bleomycyna, brodawki podeszwowe, epidermodysplasia verruciformis, hiperkeratoza, imikwimod, interferon alfa-2b, kantarydyna, koilocyty, komórki Langerhansa, krioterapia, kwas salicylowy, kwas trójchlorooctowy, limfocyty T CD8+, limfocyty T supresorowe, nadwrażliwość typu IV, odporność humoralna, odporność komórkowa, promieniowanie ultrafioletowe, przeciwciała monoklonalne, rak brodawkujący, terapia mikrofalowa, warstwa podstawna naskórka, warstwa rogowa naskórka, warstwa ziarnista, wirus brodawczaka ludzkiego - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki zwykłe – Diagnostyka i diagnoza
Brodawki zwykłe (verrucae vulgaris) to łagodne zmiany skórne wywołane przez HPV, najczęściej lokalizujące się na rękach, palcach i kolanach. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, uwzględniającym charakterystyczne cechy takie jak szorstka, hiperkeratotyczna powierzchnia, zaburzenie linii dermatoglifów oraz obecność drobnych czarnych kropek będących skrzepniętymi naczyniami włosowatymi. Podstawowe techniki diagnostyczne to zeskrobywanie powierzchni brodawki, które ujawnia czarne kropki i powoduje krwawienie, oraz dermoskopia, umożliwiająca wizualizację naczyń i wypustek brodawki. Biopsja skóry, zwykle metodą shave biopsy po miejscowym znieczuleniu, jest wskazana w przypadkach niepewnej diagnozy, nietypowego wyglądu zmian, podejrzenia transformacji nowotworowej lub oporności na leczenie. Histopatologicznie brodawki wykazują palczaste rozrosty naskórka, akantozę, hiperkeratozę, obecność komórek koilocytowych oraz rozszerzone naczynia włosowate.
akantoza, badanie dermoskopowe, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, badanie laboratoryjne, biopsja skóry, brodawka anogenitalna, brodawka łojotokowa, brodawka zwykła, dermoskopia, diagnostyka różnicowa, hiperkeratoza, hybrydyzacja Southern blot, kłykcina kończysta, kolposkopia, liszaj płaski, odcisk, rak brodawkujący, rak kolczystokomórkowy, reakcja łańcuchowa polimerazy, test acetowhite, typ wysokoonkogenny HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, włókniak miękki, zakażenie HPV - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki podeszwowe – Patofizjologia i mechanizm
Brodawki podeszwowe (verrucae plantaris) są zmianami skórnymi wywołanymi zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), głównie typami HPV-1, -2, -4, -27, -57. Wirus infekuje keratynocyty warstwy podstawnej naskórka, wykorzystując mechanizmy unikania odpowiedzi immunologicznej, co prowadzi do proliferacji komórek i powstania hiperkeratotycznych grudek na podeszwie stopy, szczególnie w miejscach narażonych na nacisk. Okres inkubacji wynosi około 2-6 miesięcy. Transmisja odbywa się przez bezpośredni kontakt, autoinokulację oraz kontakt pośredni z zanieczyszczonymi powierzchniami, a wirus wykazuje wysoką odporność na dezynfekcję. Brodawki charakteryzują się wysokim stężeniem wirusa, co sprzyja rozprzestrzenianiu i nawrotom, zwłaszcza u pacjentów z osłabioną odpornością, takich jak biorcy przeszczepów czy osoby z HIV. Naturalna regresja brodawek następuje u około 65% pacjentów w ciągu 2 lat, co jest związane z odpowiedzią komórkową układu immunologicznego, zwłaszcza limfocytów T CD8+.
autoinokulacja, białka wirusowe, brodawka podeszwowa, brodawkowaty rak podeszwowy, cytokina prozapalna, ekspresja białek, faza lityczna, HPV, imikwimod, keratynocyt, komórka Langerhansa, kość śródstopia, limfocyt T CD8, maceracja skóry, nadwrażliwość typu opóźnionego, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, okres inkubacji, pamięć immunologiczna, rak brodawkujący, rak kolczystokomórkowy, stratum corneum, warstwa podstawna naskórka, warstwa rogowa naskórka, wirus brodawczaka ludzkiego, złuszczanie nabłonka - Leksykon chorób i schorzeń
Neurodermatitis – Diagnostyka i diagnoza
Neurodermatitis (lichen simplex chronicus) to przewlekła dermatoza charakteryzująca się intensywnym świądem i cyklem drapania, prowadzącym do lichenifikacji skóry. Diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu klinicznym, obejmującym ocenę charakterystycznych, dobrze odgraniczonych, zliszajowaconych blaszek z hiperpigmentacją, lokalizujących się najczęściej na karku, kostkach, owłosionej skórze głowy, okolicy łonowej, sromie, mosznie oraz wyprostnych powierzchniach przedramion. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić wyprysk, łuszczycę, liszaj płaski, prurigo nodularis oraz chłoniaka skóry. W razie wątpliwości wskazane są badania dodatkowe, takie jak biopsja skóry (w celu potwierdzenia histopatologicznego: hiperkeratoza, parakeratoza, hipergranuloza, akantoza, spongioza, papilomatoza), wymaz, testy płatkowe, badania mykologiczne oraz oznaczenie poziomu IgE, często podwyższonego u pacjentów atopowych.
akantoza, alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, badanie fizykalne skóry, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, badanie mykologiczne, biopsja skóry, chłoniak skóry, choroba atopowa, dermoskopia, hipergranuloza, hiperkeratoza, hiperpigmentacja, immunoglobulina E, intensywny świąd, lichen simplex chronicus, lichenifikacja skóry, liszaj amyloidowy, liszaj płaski, liszaj prosty przewlekły, liszaj twardzinowy, łuszczyca, neurodermatitis, parakeratoza, poziom IgE, prurigo nodularis, rak brodawkujący, rak płaskonabłonkowy, spongioza, świerzbiączka guzkowa, teledermatologia, test płatkowy, wyprysk, wyprysk kontaktowy, wyprysk pieniążkowaty, wywiad medyczny, zakażenie grzybicze - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki i kurzajki – Diagnostyka i diagnoza
Brodawki i kurzajki to zmiany skórne wywołane zakażeniem HPV, diagnozowane głównie na podstawie badania klinicznego, uwzględniającego lokalizację, liczbę, wzorzec rozmieszczenia, wygląd oraz zaburzenia linii skórnych (dermatoglifów). Charakterystycznym objawem jest obecność czarnych punktów – zakrzepniętych naczyń włosowatych – widocznych po zeskrobaniu warstwy rogowej. Dermatoskopia umożliwia wizualizację naczyń i struktur brodawkowatych, co pomaga w różnicowaniu z innymi zmianami, np. rogowaceniem łojotokowym. Biopsja skóry, choć rzadko stosowana, jest wskazana przy atypowym wyglądzie, szybkim wzroście, braku odpowiedzi na leczenie lub u pacjentów z immunosupresją, pozwalając na wykluczenie raka kolczystokomórkowego. W obrazie histopatologicznym dominują hiperkeratoza, akantoza, papillomatoza, koilocyty oraz rozszerzone naczynia włosowate, co potwierdza zakażenie HPV.
akantoza, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, biopsja skórna, brodawki i kurzajki, brodawki podeszwowe, czerniak złośliwy, dermatoskopia, genotypowanie HPV, hipergranuloza, hiperkeratoza, hybrydyzacja Southern blot, koilocyty, papillomatoza, parakeratoza, rak brodawkujący, rak kolczystokomórkowy, reakcja łańcuchowa polimerazy, rogowacenie łojotokowe, test acetowhite, test z kwasem octowym, wirus brodawczaka ludzkiego, zakrzepnięte naczynia włosowate, zanokcica