świerzbiączka guzkowa
Świerzbiączka guzkowa (prurigo nodularis) to przewlekła dermatoza charakteryzująca się obecnością swędzących, twardych guzków na skórze. Zmiany skórne mają zwykle kopulasty kształt, są mocno swędzące i często pokryte strupem lub łuską. Najczęściej występują na kończynach górnych i dolnych, ale mogą pojawiać się również na tułowiu.
Etiologia schorzenia nie jest w pełni poznana. Za czynniki predysponujące uważa się przewlekły stres, choroby psychiczne, atopowe zapalenie skóry, niewydolność nerek, choroby wątroby oraz zaburzenia metaboliczne. Świerzbiączka guzkowa może być również objawem chorób ogólnoustrojowych, dlatego zawsze wymaga diagnostyki różnicowej.
Leczenie świerzbiączki guzkowej jest długotrwałe i często trudne. Obejmuje miejscowe stosowanie kortykosteroidów, inhibitorów kalcyneuryny, a także fototerapię. W przypadkach opornych na leczenie stosuje się doustne leki przeciwhistaminowe, retinoidy, cyklosporynę A lub leki biologiczne. Kluczowe jest również leczenie chorób współistniejących oraz unikanie drapania, które pogarsza stan skóry i prowadzi do powstawania nowych zmian.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Nifuroksazyd Gedeon Richter 200 mg
Nifuroksazyd, pochodna nitrofuranu stosowana w terapii biegunek, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości występowania. Do najczęstszych objawów alergicznych należą wysypka skórna, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz potencjalnie zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny. Opisano również pojedynczy przypadek granulocytopenii, charakteryzującej się obniżeniem liczby granulocytów, co zwiększa ryzyko infekcji. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności oraz paradoksalne nasilenie biegunki, występują u pacjentów z indywidualną nadwrażliwością na lek. Reakcje skórne, w tym krostowatość i świerzbiączka guzkowa, są rzadkie, z częstością od ≥1/10 000 do <1/1 000 przypadków.
alergia kontaktowa, biegunka, ból brzucha, granulocytopenia, krostowatość, nadzór farmakologiczny, nasilenie biegunki, nifuroksazyd, Nifuroksazyd Gedeon Richter, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pochodna nitrofuranu, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, świerzbiączka guzkowa, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nifuroksazyd Gedeon Richter 100 mg
Nifuroksazyd w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych może indukować różnorodne działania niepożądane, głównie o podłożu immunologicznym, których częstość występowania nie jest precyzyjnie określona. Do najważniejszych reakcji nadwrażliwości należą wysypka skórna, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia. Rzadko opisano również granulocytopenię, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko infekcji bakteryjnych. Objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności oraz paradoksalne nasilenie biegunki, występują sporadycznie i w zależności od nasilenia mogą wymagać przerwania terapii oraz unikania innych pochodnych nitrofuranu. Reakcje skórne, w tym krostowatość i świerzbiączka guzkowa, są bardzo rzadkie, ale powinny być monitorowane w trakcie leczenia.
alergia kontaktowa, biegunka, ból brzucha, dermatoza, działanie niepożądane, granulocytopenia, infekcja bakteryjna, krostowatość, manifestacja kliniczna, nadwrażliwość, nifuroksazyd, nudności, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanek, pochodne nitrofuranu, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, reakcja immunologiczna, reakcja skórna, świerzbiączka guzkowa, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon – Wskazania do stosowania
Flutykazon propionian jest silnym glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, głównie w leczeniu astmy oskrzelowej, POChP oraz chorób alergicznych i zapalnych błony śluzowej nosa. W astmie stosowany jest w różnych dawkach i postaciach (wziewnej, nebulizacji), zależnie od nasilenia choroby: od 50-100 µg w łagodnej i umiarkowanej astmie do 250-500 µg w ciężkiej astmie, gdzie może umożliwić redukcję lub odstawienie doustnych steroidów. W POChP zalecane są wyższe dawki (np. 500 µg flutykazonu + 50 µg salmeterolu) u pacjentów z FEV1 <60% wartości należnej, powtarzającymi się zaostrzeniami i utrzymującymi się objawami mimo leczenia rozszerzającego oskrzela. Flutykazon w postaci donosowej (50 µg/dawkę) jest skuteczny w sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa oraz w leczeniu polipów nosa (400 µg krople do nosa). Preparaty łączone z azelastyną są wskazane w umiarkowanym do ciężkiego nasileniu objawów, gdy monoterapia jest niewystarczająca.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczny wyprysk kontaktowy, astma ciężka, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, azelastyny chlorowodorek, beta2-mimetyk, długodziałający beta2-mimetyk, erytrodermia, FEV1, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, katar sienny, kortykoterapia ogólna, krótko działający beta2-mimetyk, lek przeciwhistaminowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, nebulizacja, POChP, polipy nosa, przewlekła astma oskrzelowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, salmeterol, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty, wyprysk atopowy, wyprysk pieniążkowaty, zaostrzenie astmy oskrzelowej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cutivate 0,05 mg/g
Cutivate to maść zawierająca 0,05 mg/g flutykazonu propionianu, silny kortykosteroid do stosowania miejscowego, wskazany w leczeniu różnych przewlekłych i zapalnych chorób skóry u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 1. roku życia. Preparat jest skuteczny w atopowym zapaleniu skóry, wyprysku pieniążkowatym, alergicznym wyprysku kontaktowym, świerzbiączce guzkowej i ograniczonej, łuszczycy (z wyłączeniem zmian uogólnionych), liszaju płaskim, toczniu rumieniowatym (DLE, DDLE) oraz łojotokowym zapaleniu skóry jako leczenie wspomagające. W przypadku erytrodermii Cutivate może być stosowany miejscowo jako uzupełnienie ogólnej kortykoterapii, jednak pod ścisłym nadzorem specjalisty ze względu na ciężkość stanu pacjenta.
alergiczny wyprysk kontaktowy, atopowe zapalenie skóry, blaszka łuszczycowa, erytrodermia, flutykazonu propionian, glikol propylenowy, kortykosteroid, kortykoterapia, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, odczyn po ukąszeniu owada, podrażnienie skóry, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty skórny, wyprysk atopowy, wyprysk dziecięcy, wyprysk pieniążkowaty, zmiana rumieniowo-złuszczająca - Leksykon chorób i schorzeń
Neurodermatitis – Diagnostyka i diagnoza
Neurodermatitis (lichen simplex chronicus) to przewlekła dermatoza charakteryzująca się intensywnym świądem i cyklem drapania, prowadzącym do lichenifikacji skóry. Diagnostyka opiera się na szczegółowym badaniu klinicznym, obejmującym ocenę charakterystycznych, dobrze odgraniczonych, zliszajowaconych blaszek z hiperpigmentacją, lokalizujących się najczęściej na karku, kostkach, owłosionej skórze głowy, okolicy łonowej, sromie, mosznie oraz wyprostnych powierzchniach przedramion. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić wyprysk, łuszczycę, liszaj płaski, prurigo nodularis oraz chłoniaka skóry. W razie wątpliwości wskazane są badania dodatkowe, takie jak biopsja skóry (w celu potwierdzenia histopatologicznego: hiperkeratoza, parakeratoza, hipergranuloza, akantoza, spongioza, papilomatoza), wymaz, testy płatkowe, badania mykologiczne oraz oznaczenie poziomu IgE, często podwyższonego u pacjentów atopowych.
akantoza, alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, badanie fizykalne skóry, badanie histopatologiczne, badanie kliniczne, badanie mykologiczne, biopsja skóry, chłoniak skóry, choroba atopowa, dermoskopia, hipergranuloza, hiperkeratoza, hiperpigmentacja, immunoglobulina E, intensywny świąd, lichen simplex chronicus, lichenifikacja skóry, liszaj amyloidowy, liszaj płaski, liszaj prosty przewlekły, liszaj twardzinowy, łuszczyca, neurodermatitis, parakeratoza, poziom IgE, prurigo nodularis, rak brodawkujący, rak płaskonabłonkowy, spongioza, świerzbiączka guzkowa, teledermatologia, test płatkowy, wyprysk, wyprysk kontaktowy, wyprysk pieniążkowaty, wywiad medyczny, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cutivate 0,5 mg/g
Cutivate krem 0,5 mg/g zawiera mikronizowany flutykazon propionian, silny kortykosteroid do stosowania miejscowego, przeznaczony dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 1. roku życia. Lek jest wskazany w leczeniu dermatoz wykazujących odpowiedź na kortykosteroidy, takich jak atopowe zapalenie skóry, wyprysk pieniążkowaty, alergiczny wyprysk kontaktowy, świerzbiączka guzkowa i ograniczona, łuszczyca (z wyłączeniem uogólnionej), liszaj płaski oraz jako terapia wspomagająca w toczniu rumieniowatym skórnym (DLE, DDLE) i łojotokowym zapaleniu skóry. Ponadto, Cutivate może być stosowany miejscowo w nasilonych odczynach po ukąszeniach owadów oraz w ograniczonym leczeniu erytrodermii u pacjentów poddawanych ogólnoustrojowej kortykoterapii.
alergiczny wyprysk kontaktowy, alkohol cetostearylowy, atopowe zapalenie skóry, erytrodermia, flutykazonu propionian, glikol propylenowy, imidomocznik, kortykoterapia, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, silny kortykosteroid, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty skórny, ukąszenie owada, wyprysk atopowy, wyprysk dziecięcy, wyprysk pieniążkowaty - Leksykon substancji czynnych
Betametazon – Wskazania do stosowania
Betametazon jest silnym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu różnorodnych stanów zapalnych i alergicznych, dostępny w wielu postaciach farmaceutycznych, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do rodzaju i lokalizacji schorzenia. W dermatologii preparaty miejscowe betametazonu są wskazane m.in. w łuszczycy (z wyłączeniem uogólnionych zmian), atopowym zapaleniu skóry, wypryskach, liszaju płaskim, toczeniu rumieniowatym krążkowym oraz alergicznym i kontaktowym zapaleniu skóry. Preparaty złożone, zawierające betametazon w połączeniu z gentamycyną, kwasem fusydynowym, klotrymazolem lub kwasem salicylowym, rozszerzają spektrum działania o zwalczanie wtórnych zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, co jest szczególnie istotne w stanach zapalnych skóry powikłanych infekcjami. Preparaty takie jak Diprolene czy Daivobet są stosowane w ciężkich i opornych na leczenie postaciach chorób skóry, w tym łuszczycy i atopowego zapalenia skóry. Betametazon w formie roztworu do wstrzykiwań (Celestone, Diprophos) znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych i przewlekłych schorzeń endokrynologicznych, reumatologicznych, alergicznych, dermatologicznych oraz hematologicznych, a także w stanach nagłych, takich jak wstrząs czy obrzęk mózgu.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, Candida albicans, choroba Crohna, dermatofit, dysfagia, gentamycyna, grzybica pachwin, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, kwas salicylowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość samoistna, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, przerost nadnerczy, Pseudomonas aeruginosa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty krążkowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletek maziowych, zapalenie kości i stawów, zapalenie tarczycy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Nifuroksazyd – Działania niepożądane
Nifuroksazyd, pochodna nitrofuranu, jest stosowany w leczeniu ostrych biegunek bakteryjnych i charakteryzuje się względnym bezpieczeństwem oraz dobrą tolerancją. Niemniej jednak, w praktyce klinicznej obserwuje się działania niepożądane, głównie o charakterze reakcji nadwrażliwości immunologicznej, obejmujące wysypkę skórną, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy oraz bardzo rzadko wstrząs anafilaktyczny. Dermatologiczne reakcje niepożądane występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), a pojedyncze przypadki nietypowych zmian skórnych, takich jak krostowatość czy świerzbiączka guzkowa, zostały odnotowane u osób starszych. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak ból brzucha, nudności oraz paradoksalne nasilenie biegunki, są związane z indywidualną nadwrażliwością i mogą wymagać przerwania terapii. Rzadkie są również zaburzenia hematologiczne, w tym pojedynczy opis granulocytopenii oraz ryzyko niedokrwistości hemolitycznej u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD).
alergia kontaktowa, bąbel pokrzywkowy, biegunka bakteryjna, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, granulocytopenia, krostowatość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność oddechowa, niewydolność wielonarządowa, nifuroksazyd, obrzęk naczynioruchowy, pochodna nitrofuranu, pokrzywka, reakcja krzyżowa, świerzbiączka guzkowa, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nifuroksazyd Polfarmex 200 mg
Nifuroksazyd w dawce 200 mg może wywoływać różnorodne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości o nieznanej częstości, takie jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Opisano również pojedynczy przypadek granulocytopenii, co wskazuje na konieczność monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności oraz paradoksalne nasilenie biegunki, mogą wystąpić u osób z nadwrażliwością na lek; w przypadku nasilonych objawów zaleca się przerwanie terapii i unikanie innych pochodnych nitrofuranu. Rzadkie reakcje skórne, w tym krostowatość u osób w podeszłym wieku, podkreślają potrzebę ostrożności w populacji geriatrycznej.
alergia kontaktowa, ból brzucha, działanie niepożądane, granulocytopenia, krostowatość, lek przeciwbiegunkowy, morfologia krwi, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, nifuroksazyd, obrzęk naczynioruchowy, pacjent geriatryczny, pochodne nitrofuranu, pokrzywka, przewód pokarmowy, reakcja krzyżowa, świerzbiączka guzkowa, układ chłonny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia krwi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Laticort 0,1% 1 mg/g
Preparat Laticort 0,1% (1 mg/g hydrokortyzonu 17-maślanu) w postaci maści jest wskazany do leczenia podostrych i przewlekłych, nieinfekcyjnych stanów zapalnych skóry o charakterze suchym, szczególnie w dermatozach alergicznych o średnim lub ciężkim nasileniu. Wskazania obejmują m.in. łojotokowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, liszaj pokrzywkowy, wyprysk kontaktowy alergiczny, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, łuszczycę zadawnioną oraz liszaj płaski. Preparat jest szczególnie efektywny w redukcji świądu, stanu zapalnego oraz nadmiernego rogowacenia naskórka, a jego postać maści zapewnia działanie okluzyjne, zwiększające penetrację substancji czynnej oraz wspomagające regenerację bariery hydrolipidowej skóry, co jest korzystne zwłaszcza na obszarach o zwiększonej grubości skóry (dłonie, stopy, łokcie, kolana).
atopowe zapalenie skóry, dermatoza zapalna, glikokortykosteroid, hiperkeratoza, hydrokortyzon 17-maślan, infekcja bakteryjna, lichenifikacja, liszaj płaski, liszaj pokrzywkowy, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca zadawniona, nadmierne rogowacenie, nadwrażliwość typu opóźnionego, rumień wielopostaciowy, schorzenie alergiczne, stan zapalny skóry, świerzbiączka guzkowa, toczeń rumieniowaty, toczeń rumieniowaty skórny, uporczywy świąd, wyprysk kontaktowy alergiczny, zmiana rumieniowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nifuroksazyd Gedeon Richter 220 mg/5 ml
Nifuroksazyd w postaci zawiesiny doustnej (220 mg/5 ml) może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu, w tym reakcje nadwrażliwości immunologicznej, takie jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, których częstość występowania jest nieznana. Opisano również pojedynczy przypadek granulocytopenii, co wskazuje na konieczność monitorowania morfologii krwi ze względu na ryzyko infekcji. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, nudności i nasilenie biegunki, mogą wystąpić u pacjentów z nadwrażliwością, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi reakcjami na pochodne nitrofuranu. Rzadkie zmiany skórne, w tym krostowatość i świerzbiączka guzkowa, również zostały odnotowane, szczególnie u osób w podeszłym wieku.
alergia kontaktowa, ból brzucha, granulocytopenia, krostowatość, nadwrażliwość na parabeny, nasilona biegunka, niedobór granulocytów, nietolerancja sacharozy, nifuroksazyd, obrzęk naczynioruchowy, pochodna nitrofuranu, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, świerzbiączka guzkowa, wstrząs anafilaktyczny, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka skórna, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia krwi, zaburzenia skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawiesina doustna - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry – Diagnostyka i diagnoza
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, dotykająca 10-20% dzieci i 3-5% dorosłych, charakteryzująca się świądem, suchością skóry oraz zmianami wypryskopodobnymi. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym i wywiadzie, z wykorzystaniem kryteriów Hanifina i Rajki, UK Working Party oraz Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD). Kluczowe cechy diagnostyczne według AAD to obecność świądu, typowych zmian wypryskowych oraz przewlekły lub nawracający przebieg choroby. Dodatkowo uwzględnia się wczesny wiek zachorowania, atopową predyspozycję, podwyższoną reaktywność IgE oraz suchość skóry. Lokalizacja zmian różni się wiekowo: u niemowląt dominują policzki i skóra owłosiona głowy, u starszych dzieci i dorosłych – zgięcia kończyn. Do oceny nasilenia stosuje się skale SCORAD, EASI oraz IGA.
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, chłoniak T-komórkowy skóry, cienie alergiczne, EASI, fałd Dennie-Morgana, genodermatoza, grzybica skóry, IgA, kontaktowe zapalenie skóry, kryteria Hanifina i Rajki, kryteria UK Working Party, lichenifikacja, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, nadkażenie bakteryjne, pruritus, reaktywność IgE, rogowacenie przymieszkowe, rybia łuska, SCORAD, Staphylococcus aureus, świąd skóry, świerzb, świerzbiączka guzkowa, testy płatkowe, testy punktowe, wyprysk, xerosis, zaburzenia psychiczne, zaburzenia snu, zmiany wypryskopodobne