odwodnienie hiperosmotyczne

Odwodnienie hiperosmotyczne to stan kliniczny charakteryzujący się utratą wody z organizmu przy jednoczesnym zachowaniu względnej zawartości elektrolitów, co prowadzi do zwiększenia osmolalności osocza (>295 mOsm/kg). Jest to najczęściej spotykany typ odwodnienia w praktyce klinicznej.

W odwodnieniu hiperosmotycznym dochodzi do utraty wody nieproporcjonalnie większej niż utrata sodu, co skutkuje hipernatremią (>145 mmol/l). Stan ten prowadzi do przesunięcia wody z komórek do przestrzeni pozakomórkowej zgodnie z gradientem osmotycznym, powodując odwodnienie wewnątrzkomórkowe. Objawia się to przede wszystkim zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak: senność, splątanie, drgawki, a w skrajnych przypadkach śpiączka.

Przyczyny odwodnienia hiperosmotycznego obejmują: niedostateczną podaż wody (szczególnie u osób starszych, niepełnosprawnych i niemowląt), zwiększoną utratę wody (nadmierna gorączka, hiperwentylacja, oparzenia), choroby neurologiczne upośledzające mechanizm pragnienia, cukrzycową kwasicę ketonową, moczówkę prostą, a także jatrogenne podawanie hipertonicznych płynów.

Leczenie odwodnienia hiperosmotycznego wymaga ostrożnego uzupełniania niedoboru wody, najczęściej za pomocą płynów hipotonicznych (0,45% NaCl lub 5% glukoza). Korekcja powinna przebiegać stopniowo, aby uniknąć zbyt szybkiego obniżenia osmolalności osocza, co mogłoby prowadzić do obrzęku mózgu. Zaleca się obniżanie stężenia sodu w tempie nieprzekraczającym 10 mmol/l/dobę.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl