wypieranie leków
Wypieranie leków (ang. drug displacement) to zjawisko farmakokinetyczne polegające na konkurencyjnym wiązaniu się leków z białkami osocza lub tkankowymi miejscami wiążącymi. Gdy dwa lub więcej leków o wysokim stopniu wiązania z białkami osocza jest podawanych jednocześnie, może dojść do zwiększenia frakcji wolnego, farmakologicznie aktywnego leku.
Klinicznie istotne wypieranie leków zachodzi głównie dla substancji, które w ponad 90% wiążą się z białkami osocza (głównie z albuminami) i mają wąski indeks terapeutyczny. Wypieranie leku z połączeń białkowych może prowadzić do zwiększenia jego stężenia w formie wolnej, co potencjalnie skutkuje nasileniem działania farmakologicznego lub toksycznością.
Klasycznymi przykładami interakcji związanych z wypieraniem leków są: wypieranie warfaryny przez sulfonamidy, fenytoiny przez walproinian, metotreksatu przez salicylany czy digoksyny przez chinidynę. W praktyce klinicznej przy jednoczesnym stosowaniu leków o wysokim stopniu wiązania z białkami należy rozważyć modyfikację dawkowania lub monitorowanie stężenia leku w osoczu.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Etopiryna zawiera trzy substancje czynne: kwas acetylosalicylowy (300 mg), etenzamid (100 mg) oraz kofeinę (50 mg), które wykazują zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne. Kwas acetylosalicylowy charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z częściową hydrolizą już w błonie śluzowej żołądka oraz dalszą hydrolizą w osoczu. Wykazuje szybkie rozmieszczenie w tkankach i silne wiązanie z białkami osocza, co może wpływać na interakcje lekowe w politerapii. Metabolizowany jest głównie w wątrobie poprzez sprzęganie z glicyną i tworzenie glukuronidów, a jego okres półtrwania wynosi około 2-3 godzin, natomiast metabolit kwasu salicylowego utrzymuje się około 6 godzin, z możliwością wydłużenia do 15-30 godzin przy wyższych dawkach. Kofeina szybko się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach, przenika do wielu tkanek i barier fizjologicznych, wiąże się z białkami w około 17%, a jej metabolizm w wątrobie obejmuje demetylację i utlenianie. Okres półtrwania kofeiny wynosi 3-7 godzin, a 5-20% jest wydalane z moczem w formie niezmienionej. Brak szczegółowych danych dotyczących farmakokinetyki etenzamidu.
bariera łożyska, białka krwi, biotransformacja, błona śluzowa żołądka, demetylacja, etenzamid, glicyna, glukuronid acylowy, glukuronid fenolowy, kofeina, kwas acetylosalicylowy, kwas salicylurowy, metabolizm leków, metyloksantyna, mleko kobiece, okres półtrwania, osocze krwi, płyn mózgowo-rdzeniowy, przewód pokarmowy, salicylany, wydalanie nerkowe, wypieranie leków, wysycenie metabolizmu -
Leksykon leków
Metafen Ibuprofen w dawce 200 mg charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu po 1-2 godzinach od podania, z okresem półtrwania około 2 godzin. Wchłanianie ibuprofenu jest istotnie opóźnione przez obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym, co wpływa na czas wystąpienia efektu terapeutycznego. Substancja czynna wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (90-99%), co ma kliniczne znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych, zwłaszcza z innymi lekami o wysokim powinowactwie do białek osocza. Ibuprofen jest intensywnie metabolizowany w wątrobie do dwóch nieaktywnych farmakologicznie metabolitów, które są eliminowane głównie z moczem.
absorpcja substancji czynnej, białka osocza, biotransformacja, dawkowanie wielokrotne, farmakokinetyka, ibuprofen, jelito cienkie, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, stężenie ibuprofenu, stężenie maksymalne, wchłanianie leku, wiązanie z białkami, wydalanie z moczem, wypieranie leków -
Leksykon leków
Leflunomid, stosowany w terapii reumatoidalnego zapalenia stawów, ulega szybkiemu metabolizmowi pierwszego przejścia do aktywnego metabolitu A771726, który jest odpowiedzialny za działanie terapeutyczne. Wchłanianie leflunomidu z przewodu pokarmowego wynosi 82-95%, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia metabolitu w osoczu waha się od 1 do 24 godzin. Metabolit A771726 charakteryzuje się długim biologicznym okresem półtrwania około 2 tygodni, co uzasadnia stosowanie dawki nasycającej 100 mg przez 3 dni w celu szybszego osiągnięcia stanu równowagi. W stanie równowagi przy dawce 20 mg/dobę średnie stężenie A771726 wynosi około 35 μg/mL, a kumulacja stężenia w osoczu jest 33-35-krotna w porównaniu do pojedynczej dawki. Metabolit wiąże się intensywnie z białkami osocza (około 99,38% związane), głównie z albuminami, co może wpływać na interakcje lekowe, zwłaszcza z tolbutamidem, który zwiększa wolną frakcję A771726 dwukrotnie do trzykrotnie.
albumina, biologiczny okres półtrwania, biotransformacja, cholestyramina, cymetydyna, cytochrom P-450, dawka nasycająca, dializa otrzewnowa, dysfunkcja wątroby, ekspozycja układowa, erytrocyt, farmakokinetyka, faza eliminacji, hemodializa, interakcja lekowa, krążenie jelitowo-wątrobowe, leflunomid, metabolizm pierwszego przejścia, mikrosom, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, parametry farmakokinetyczne, pochodna glukuronidowa, reumatoidalne zapalenie stawów, ryfampicyna, substancja czynna, trifluorometyloanilina, węgiel aktywny, wolna frakcja leku, wydalanie żółciowe, wypieranie leków, wypłukiwanie leku
