obieg jelitowo-wątrobowy
Obieg jelitowo-wątrobowy to proces fizjologiczny, w którym substancje wydzielane z wątroby do żółci (np. kwasy żółciowe, bilirubina, cholesterol) są transportowane do przewodu pokarmowego, a następnie wchłaniane z powrotem do krwi w jelicie cienkim i transportowane żyłą wrotną z powrotem do wątroby.
W obiegu jelitowo-wątrobowym kluczową rolę odgrywają kwasy żółciowe, które są syntetyzowane w hepatocytach z cholesterolu, sprzęgane z glicyną lub tauryną, a następnie wydzielane do żółci. W jelicie cienkim kwasy żółciowe uczestniczą w trawieniu i wchłanianiu tłuszczów, po czym około 95% z nich jest ponownie absorbowanych głównie w jelicie krętym i transportowanych do wątroby.
Zaburzenia obiegu jelitowo-wątrobowego mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych, takich jak cholestaza, kamica żółciowa czy biegunki tłuszczowe. Niektóre leki również wykorzystują ten obieg, co może wpływać na ich farmakokinetykę, zwiększając ich biodostępność lub przedłużając czas działania w organizmie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wapń – Właściwości farmakokinetyczne
Wapń, kluczowy pierwiastek mineralny, jest wchłaniany głównie w jelicie cienkim na drodze transportu aktywnego i biernego, z efektywnością 20-33% dla węglanu wapnia oraz 30-40% dla laktoglukonianu i chlorku wapnia. Wchłanianie jest modulowane przez kalcytriol (1,25-dihydroksycholekalcyferol), pH przewodu pokarmowego, skład diety oraz postać chemiczną soli wapnia. Transport aktywny obejmuje wiązanie jonów Ca przez białko CaBP, ich przenikanie do cytoplazmy z udziałem ATP-azy oraz uwalnianie do krwi przez Ca/Mg-ATP-azę. Fizjologicznie, u dzieci i kobiet w ciąży (zwłaszcza w III trymestrze) wchłanianie wapnia wzrasta o około 150-200 mg/dobę, natomiast u osób starszych, szczególnie kobiet pomenopauzalnych, obserwuje się zmniejszenie wchłaniania i zwiększone wydalanie z moczem, co sprzyja osteoporozie. Całkowite stężenie wapnia w surowicy wynosi 2,15-2,60 mmol/l, z czego około 50% stanowi wapń zjonizowany, 5-10% związany jest kompleksowo, a 40-45% z białkami osocza. Wapń jest wydalany głównie z moczem (przesączanie kłębuszkowe i reabsorpcja 97-98%), kałem (około 800 mg/dobę) oraz w niewielkim stopniu przez skórę (około 15 mg/dobę). W dializie otrzewnowej transport wapnia zależy od stężenia glukozy, objętości wlewu i stężenia wapnia w dializacie, z usunięciem do 160 mg wapnia/dobę w typowym schemacie CADO z roztworami glukozy 1,5% i 4,25% z wapniem 1,25 mmol/l.
25-hydroksycholekalcyferol, albuminy osocza, alkalizacja moczu, ATP-aza, białko CaBP, chlorek wapnia, cholekalcyferol, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, cytrynian wapnia, demineralizacja kości, dializa otrzewnowa, dysfagia, hiperkalcemia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, kalcemia, kalcytonina, kalcytriol, kwas acetylosalicylowy, laktoglukonian wapnia, niewydolność nerek, obieg jelitowo-wątrobowy, okres półtrwania, okres pomenopauzalny, osteoporoza, parathormon, pH przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, sól jodowo-bromowa, środek alkalizujący, transkalcyferyna, układ kostno-szkieletowy, wapń, wapń zjonizowany, wchłanianie wapnia, węglan wapnia, witamina D3