krążenie trzewne
Krążenie trzewne to układ naczyń krwionośnych odpowiedzialnych za dostarczanie natlenionej krwi do narządów znajdujących się w jamie brzusznej. Głównym naczyniem w tym układzie jest pień trzewny (truncus coeliacus), który odchodzi od aorty brzusznej na wysokości Th12-L1 i dzieli się na trzy główne gałęzie: tętnicę żołądkową lewą, tętnicę śledzionową i tętnicę wątrobową wspólną.
Pień trzewny zaopatruje w krew narządy pochodzące z przedniego jelita pierwotnego – żołądek, dwunastnicę (do brodawki Vatera), wątrobę, trzustkę i śledzionę. Zaburzenia w krążeniu trzewnym mogą prowadzić do niedokrwienia narządów jamy brzusznej, co objawia się bólem poposiłkowym, utratą masy ciała i zespołem złego wchłaniania.
Zespół ucisku pnia trzewnego (zespół więzadła łukowatego pośrodkowego) to patologia, w której dochodzi do zewnętrznego ucisku na pień trzewny przez więzadło łukowate pośrodkowe przepony. Stan ten może powodować przewlekłe niedokrwienie narządów zaopatrywanych przez ten pień, prowadząc do dolegliwości bólowych nasilających się po posiłkach.
Diagnostyka zaburzeń krążenia trzewnego obejmuje badania obrazowe, takie jak angiografia tomografii komputerowej, rezonans magnetyczny z kontrastem czy ultrasonografia dopplerowska. Leczenie zależy od przyczyny zaburzenia i może obejmować interwencje endowaskularne, zabiegi chirurgiczne lub leczenie farmakologiczne w przypadku zmian zakrzepowo-zatorowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Terlipresyna – Właściwości farmakodynamiczne
Terlipresyna, syntetyczny analog wazopresyny, działa jako prolek uwalniający aktywną lizyno-wazopresynę przez 4-6 godzin, co pozwala na utrzymanie terapeutycznych stężeń bez toksyczności. Farmakodynamika obejmuje istotne obniżenie ciśnienia w żyle wrotnej oraz zwężenie naczyń krwionośnych, ze skutecznością dawki 1 mg i 2 mg, gdzie dawka 2 mg zapewnia dłuższe działanie (do 4 godzin). Terlipresyna zwiększa napięcie mięśni gładkich naczyń i jelit, zmniejszając przepływ krwi trzewnej i wywołując skurcz mięśni ściany przełyku, co zamyka żylaki przełyku. Aktywność antydiuretyczna jest minimalna (~3% wazopresyny), a wpływ na nerki zależy od stanu objętościowego pacjenta. W terapii zespołu wątrobowo-nerkowego mechanizm opiera się na skurczu naczyń splanchnicznych, poprawiając perfuzję nerkową i objętość krążącego osocza. Hemodynamicznie terlipresyna powoduje łagodne podwyższenie ciśnienia tętniczego, bardziej wyraźne u pacjentów z nadciśnieniem nerkopochodnym i miażdżycą naczyń.
analog wazopresyny, bradykardia, ciśnienie wrotne, działanie antydiuretyczne, działanie hemodynamiczne, hiperwolemia, infuzja dożylna, krążenie trzewne, lizyno-wazopresyna, marskość wątroby, miażdżyca naczyń, mięśnie gładkie, naczynia splanchniczne, nadciśnienie nerkopochodne, nadciśnienie wrotne, niewydolność wieńcowa, normowolemia, perfuzja nerek, przepływ krwi, skurcz jelit, tylny płat przysadki mózgowej, wstrzyknięcie dożylne, zdarzenia niepożądane, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół wątrobowo-nerkowy typu 1, żyła nieparzysta, żylaki przełyku