allel c.521T>C
Allel c.521T>C to wariant genetyczny, w którym dochodzi do zamiany tyminy (T) na cytozynę (C) w pozycji 521 sekwencji kodującej genu. Zapis ten jest zgodny z nomenklaturą HGVS (Human Genome Variation Society), gdzie „c.” oznacza, że zmiana zachodzi w sekwencji kodującej DNA.
Najczęściej allel c.521T>C jest kojarzony z genem SLCO1B1 (Solute Carrier Organic Anion Transporter Family Member 1B1), który koduje białko transportowe OATP1B1 odpowiedzialne za wychwyt wątrobowy wielu leków, w tym statyn. Obecność tego wariantu prowadzi do zmniejszonej aktywności transportera, co może skutkować zwiększonym stężeniem statyn we krwi i podwyższonym ryzykiem miopatii indukowanej statynami.
Wariant c.521T>C (rs4149056) ma istotne znaczenie kliniczne w farmakogenetyce. U nosicieli tego allelu często zaleca się redukcję dawek statyn, szczególnie simwastatyny, lub zastosowanie alternatywnych leków hipolipemizujących. Identyfikacja tego polimorfizmu może być kluczowa dla personalizacji terapii i minimalizacji działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vasilip
Symwastatyna, składnik leku Vasilip, wykazuje dawkozależne ryzyko miopatii, z częstością występowania odpowiednio około 0,03% przy dawce 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. W badaniu u pacjentów po zawale mięśnia sercowego stosujących 80 mg/dobę, częstość miopatii wyniosła około 1,0%. Miopatia objawia się bólami mięśni, tkliwością lub osłabieniem, z podwyższeniem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy, co może prowadzić do rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów azjatyckiego pochodzenia, u których częstość miopatii przy dawce 40 mg wynosi około 0,24%, oraz u osób z genotypem SLCO1B1 c.521T>C, zwłaszcza homozygotycznych nosicieli allelu C (CC), u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg w ciągu roku sięga 15%. Zaleca się rozważenie badań genetycznych przed zastosowaniem dawki 80 mg.
allel c.521T>C, antybiotyk makrolidowy, białko transportujące aniony organiczne, ciężka hipercholesterolemia, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczny nosiciel allelu, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczny nosiciel allelu, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas symwastatyny, lek przeciwgrzybiczny, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, osłabienie mięśni proksymalnych, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, symwastatyna, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvachol
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii objawiającej się bólami mięśni, osłabieniem i podwyższoną aktywnością kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy, co może prowadzić do rabdomiolizy i ostrej niewydolności nerek. Ryzyko to jest dawkozależne: w badaniu klinicznym częstość miopatii wynosiła 0,03% przy dawce 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale mięśnia sercowego przy dawce 80 mg/dobę wzrosło do około 1,0%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów azjatyckiego pochodzenia oraz u nosicieli allelu c.521T>C genu SLCO1B1, u których ryzyko miopatii jest znacząco wyższe (do 15% u homozygot). Aktywność CK powinna być monitorowana, zwłaszcza przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek ≥65 lat, płeć żeńska, zaburzenia nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny) oraz w trakcie terapii w przypadku wystąpienia objawów mięśniowych. Przerwanie leczenia jest wskazane przy CK >5-krotnej górnej granicy normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
allel c.521T>C, aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białko transportujące aniony organiczne, brak laktazy, cholesterol LDL, ciężka hipercholesterolemia, daptomycyna, fenofibrat, fibrat, genotyp CC, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, transporter BCRP, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zocor 20 20 mg
Symwastatyna, substancja czynna leku ZOCOR dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest podawana w formie nieaktywnego laktonu, który w wątrobie ulega hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu – silnego inhibitora reduktazy HMG-CoA. Po doustnym podaniu lek charakteryzuje się dobrym wchłanianiem, jednak biodostępność formy aktywnej w krążeniu ogólnym wynosi mniej niż 5% z powodu intensywnego wychwytu wątrobowego. Maksymalne stężenie osoczowe osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a jednoczesne przyjmowanie z posiłkiem nie wpływa na farmakokinetykę. Symwastatyna i jej metabolity wykazują wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza, a lek nie kumuluje się po wielokrotnym podaniu, co jest korzystne dla długotrwałej terapii. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymu CYP3A4, a lek jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (60%) i w mniejszym stopniu z moczem (13%).
allel c.521T>C, BCRP, beta-hydroksykwas, białko OATP1B1, biodostępność, cytochrom P450, enzym CYP3A4, farmakokinetyka, hepatocyt, hydroliza, kumulacja leku, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, stężenie osoczowe, symwastatyna, transporter BCRP, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza