zaburzenie metabolizmu cytrynianu
Zaburzenie metabolizmu cytrynianu to grupa schorzeń, które dotyczą nieprawidłowości w cyklu kwasu cytrynowego (cyklu Krebsa), kluczowym szlaku metabolicznym zachodzącym w mitochondriach. Cytrynian jest ważnym metabolitem pośrednim w tym cyklu, a jego nieprawidłowy metabolizm może prowadzić do szeregu zaburzeń biochemicznych i klinicznych.
Najczęstsze zaburzenia metabolizmu cytrynianu obejmują niedobór liazy ATP-cytrynianu (ACLY), deficyt cytrynianu mitochondrialnego (CTP) oraz cytrynurie. Te zaburzenia mogą manifestować się różnorodnymi objawami, w tym encefalopatią, miopatią, zaburzeniami neurologicznymi, kamicą nerkową, a nawet niewydolnością wielonarządową w ciężkich przypadkach.
Diagnostyka zaburzeń metabolizmu cytrynianu opiera się na badaniach biochemicznych, w tym analizie stężenia cytrynianu w osoczu, moczu i płynie mózgowo-rdzeniowym, badaniach enzymatycznych oraz badaniach genetycznych. Leczenie jest zwykle objawowe i obejmuje suplementację niezbędnych substratów, modyfikacje dietetyczne oraz leczenie powikłań.
W przypadku cytrynurii, będącej zaburzeniem transportu cytrynianu w nerkach, dochodzi do zwiększonego ryzyka kamicy nerkowej z powodu obniżonego wydalania cytrynianu z moczem. Cytrynian bowiem działa jako naturalny inhibitor krystalizacji szczawianów i fosforanów wapnia. Leczenie obejmuje suplementację cytrynianu potasu lub magnezu, zwiększenie podaży płynów oraz modyfikację diety.