Dawkowanie i sposób podawania
Sodu cytrynian

Dawkowanie i sposób podawania sodu cytrynianu

Sodu cytrynian to substancja czynna stosowana w różnych produktach leczniczych i w różnych wskazaniach. Dawkowanie i sposób podawania tej substancji zależy od postaci farmaceutycznej, wskazania oraz stanu klinicznego pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania sodu cytrynianu w poszczególnych produktach leczniczych oraz wytyczne dawkowania dla różnych grup pacjentów.¹

Dawkowanie sodu cytrynianu w produkcie Cifoban

Cifoban (roztwór do infuzji zawierający 136 mmol/L sodu cytrynianu) jest stosowany w miejscowej antykoagulacji cytrynianowej (RCA) podczas zabiegów pozaustrojowych takich jak CVVHD, CVVHDF, SLEDD i/lub TPE.²

Dawkowanie u pacjentów dorosłych:

• Produkt Cifoban podawany w infuzji przed filtrem powinien być dawkowany proporcjonalnie do przepływu krwi, aby osiągnąć wystarczającą supresję zjonizowanego wapnia we krwi w obrębie filtra.
• Zazwyczaj dąży się do stężenia zjonizowanego wapnia za filtrem poniżej 0,3-0,35 mmol/L, co osiąga się przy dawkowaniu 4-5 mmol cytrynianu na litr przepływającej krwi.
• Wymagany przepływ produktu Cifoban (w mL/minutę) oblicza się mnożąc zamierzone dawkowanie cytrynianu przez przepływ krwi (w mL/minutę) i dzieląc przez 136 mmol/L.
• Stosowana objętość produktu nie powinna przekraczać 10,4 litra na dobę.

³

W zabiegach CVVHD lub CVVHDF stosowanych z roztworem dializacyjnym bezwapniowym o stężeniu sodu 133 mmol/L i stężeniu wodorowęglanu 20 mmol/L, ilość cytrynianu dodawana do krwi powinna być utrzymywana:

• Pomiędzy 3 a 5 mmol/L krwi podczas zabiegu CVVHD
• Pomiędzy 3 a 5,5 mmol/L krwi podczas zabiegu CVVHDF

⁴

Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniem metabolizmu cytrynianu:

• Cifoban może być stosowany u pacjentów z ryzykiem zaburzenia metabolizmu cytrynianu (np. wstrząs z ciężką kwasicą mleczanową, ciężka niewydolność wątroby).
• Zabieg powinien być rozpoczynany z odpowiednio małą dawką cytrynianu.
• W zabiegach CVVHD lub CVVHDF z przepływem krwi nieprzekraczającym 100-120 mL/minutę zazwyczaj utrzymywany jest wystarczająco mały ładunek cytrynianu. Dawkowanie może rozpoczynać się od 4-5 mmol/L krwi.
• W zabiegu SLEDD z przepływami krwi nieprzekraczającymi 150-200 mL/minutę, przy co najmniej takim samym przepływie dializatu i czasie zabiegu nie dłuższym niż 12 godzin, dawkowanie cytrynianu może rozpoczynać się od dawki do 6-7 mmol/L krwi (gdy stosuje się dializat zawierający wapń).
• W zabiegach TPE, szczególnie z użyciem świeżo mrożonego osocza (FFP), zalecany jest przepływ krwi nieprzekraczający 100-120 mL/minutę. Dawkowanie cytrynianu może rozpoczynać się od 3-4 mmol/L krwi.

⁵

Pacjenci w wieku podeszłym:

• U pacjentów w wieku podeszłym może istnieć ryzyko zaburzenia metabolizmu cytrynianu, jednak nie jest wymagane zmniejszenie dawki.
• Zalecana jest częsta kontrola w celu wykrycia kumulacji cytrynianu.

⁶

Dawkowanie sodu cytrynianu u dzieci i młodzieży

Cifoban może być stosowany u dzieci we wszystkich grupach wiekowych (od noworodków urodzonych w terminie aż do młodzieży), gdy obciążenie pacjenta cytrynianem pozostaje wystarczająco małe. Należy zwrócić uwagę, że dla najmniejszych dzieci dostępne są tylko nieliczne dane.⁷

Wytyczne przepływu krwi i dawki cytrynianu dla poszczególnych grup wiekowych:

• Dzieci (w wieku od 2 do 11 lat): przepływ krwi nie powinien przekraczać 5-6 mL/kg/minutę; dawkowanie cytrynianu może być rozpoczęte od około 4 mmol/L krwi.
• Młodzież (w wieku od 12 do 17 lat): przepływ krwi powinien być wystarczający do osiągnięcia celów terapii i ogólnie nie przekraczać przepływów krwi u osób dorosłych o podobnej masie ciała. Dawkowanie cytrynianu może być rozpoczęte od około 4 mmol/L krwi.
• Noworodki i niemowlęta (w wieku od 0 do 23 miesięcy): jeśli wymagany jest przepływ krwi 7-8 mL/kg mc./minutę (lub wyższy), dawkowanie cytrynianu powinno być rozpoczęte od około 3 mmol/L krwi.

⁸

⁹

Dawkowanie sodu cytrynianu w produkcie Regiocit

Regiocit jest roztworem do hemofiltracji zawierającym sodu cytrynian w stężeniu 5,29 g/l (18 mmol/l jonów cytrynianowych) oraz sodu chlorek 5,03 g/l.¹⁰

Dawkowanie i dostosowanie dawki:

• Szybkość podawania produktu Regiocit zależy od docelowej dawki cytrynianu i przepisanej szybkości przepływu krwi (BFR).
• Należy ustalić i dostosować szybkość wlewu Regiocit przed filtrem w stosunku do szybkości przepływu krwi, aby osiągnąć docelowe stężenie cytrynianu we krwi wynoszące 3 do 4 mmol/l krwi.
• Należy stopniowo zwiększać szybkość przepływu zapobiegającego krzepnięciu w krążeniu pozaustrojowym tak, aby uzyskać stężenie wapnia zjonizowanego za filtrem mieszczące się w zakresie od 0,25 do 0,35 mmol/l.
• Stężenie układowe wapnia zjonizowanego w organizmie pacjenta należy utrzymywać w zakresie prawidłowych wartości fizjologicznych, dostosowując odpowiednio suplementację wapnia.

¹¹

Szybkości przepływu Regiocit u dorosłych i młodzieży:

• W ciągłej hemofiltracji żylno-żylnej: 1–2,5 l/godz. z szybkością przepływu krwi od 100 do 200 ml/min
• W ciągłej hemodiafiltracji żylno-żylnej: 1–2 l/godz. z szybkością przepływu krwi od 100 do 200 ml/min

¹²

Dawkowanie u dzieci i młodzieży:

• Noworodki i małe dzieci (0-23 miesięcy): docelowa dawka powinna wynosić 3 mmol jonów cytrynianowych na litr krwi przepływającej w ciągłej hemofiltracji lub hemodiafiltracji żylno-żylnej.
• Dzieci (2-11 lat): dawka powinna być dostosowywana do masy ciała pacjenta oraz do szybkości przepływu krwi.

¹³

Szczególne grupy pacjentów:

• Osoby w podeszłym wieku: nie ma potrzeby specjalnej modyfikacji dawkowania w porównaniu z dawkowaniem u osób dorosłych.
• Zaburzenia czynności wątroby: niezbędne może być zmniejszenie dawki u pacjentów z lekkim lub umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby (np. ≤12 w skali Childa-Pugha). W przypadku zaburzenia czynności wątroby należy zmniejszyć wstępną dawkę początkową cytrynianu ze względu na ryzyko niedostatecznego metabolizmu.

¹⁴

Dawkowanie sodu cytrynianu w produkcie Microlax

Microlax jest roztworem doodbytniczym zawierającym w 5 ml: Sorbitol ciekły (krystalizujący) 4,4650 g, Sodu cytrynian 0,4500 g, Sodu laurylosulfooctan 70% 0,0645 g.¹⁵

Dawkowanie:

• Dorośli: 1 tubka dziennie. Jedną dawkę należy zastosować 5 do 20 minut przed pożądanym działaniem.

¹⁶

Sposób podawania:

• Do stosowania doodbytniczego.
• Złamać końcówkę.
• Wprowadzić całą końcówkę aplikatora do odbytnicy i nacisnąć tubkę, opróżniając całą jej zawartość.
• Wysunąć aplikator, ciągle naciskając tubkę.

¹⁷

Dawkowanie sodu cytrynianu w produkcie Optilyte

Optilyte jest złożonym roztworem do infuzji zawierającym w 1000 ml: Sodu chlorek 5,75 g, Sodu octan trójwodny 4,62 g, Sodu cytrynian dwuwodny 0,90 g, Wapnia chlorek dwuwodny 0,26 g, Potasu chlorek 0,38 g, Magnezu chlorek sześciowodny 0,20 g.¹⁸

Dawkowanie:

• Dawkowanie ustalane jest w zależności od stanu klinicznego pacjenta, zapotrzebowania na płyny i elektrolity, wieku, masy ciała i wyników badań laboratoryjnych.
• Zazwyczaj stosowana dawka w infuzji dożylnej: 1000 ml w ciągu doby.

¹⁹

Maksymalna szybkość infuzji:

• Maksymalna szybkość infuzji zależy od stanu klinicznego pacjenta.
• Zaleca się podawanie z szybkością 3 ml/kg mc./godzinę (210 ml/godzinę dla pacjenta o masie ciała 70 kg).

²⁰

Maksymalna dawka dobowa:

• Maksymalna dawka dobowa zależy od zapotrzebowania pacjenta na płyny i elektrolity.
• Dorośli pacjenci: maksymalna dawka dobowa to 40 ml/kg mc.

²¹

Sposób podawania sodu cytrynianu

Podanie pozaustrojowe (Cifoban, Regiocit)

Cifoban jest przeznaczony wyłącznie do infuzji do pozaustrojowego obiegu krwi. Podawanie powinno odbywać się wyłącznie za pomocą pompy zintegrowanej z urządzeniem do pozaustrojowego oczyszczania krwi, którą producent przeznaczył do infuzji stężonego roztworu cytrynianu poprzez segment układu drenów dostępu zlokalizowany przed pompą („linia dostępu krwi”).²²

Regiocit musi być stosowany z odpowiednim sprzętem do pozaustrojowej terapii nerkozastępczej, przeznaczonym do CRRT wyłącznie w trybie rozcieńczania wstępnego za pomocą specjalnie do tego przeznaczonej pompy do antykoagulacji cytrynianowej z funkcją automatycznej regulacji szybkości przepływu roztworu.²³

Istotne jest, aby Cifoban i Regiocit były stosowane wyłącznie przez lekarza kompetentnego w stosowaniu miejscowej antykoagulacji cytrynianowej w ramach odpowiednich zabiegów lub pod jego nadzorem.²⁴²⁵

Podanie doodbytnicze (Microlax)

Microlax podaje się doodbytniczo zgodnie z instrukcją opisaną powyżej w sekcji dawkowania.²⁶

Podanie dożylne (Optilyte)

Optilyte podaje się dożylnie zgodnie z zaleceniami dotyczącymi szybkości infuzji i maksymalnej dawki dobowej opisanymi powyżej.²⁷

Monitorowanie podczas terapii sodu cytrynianem

W przypadku stosowania sodu cytrynianu jako antykoagulantu w zabiegach pozaustrojowych (Cifoban, Regiocit) niezbędne jest staranne monitorowanie pacjenta, szczególnie w zakresie:

• Stężenia zjonizowanego wapnia (iCa) po filtracji
• Stężenia zjonizowanego wapnia (iCa) w krwi układowej
• Całkowitego stężenia wapnia we krwi
• Stężenia sodu, magnezu, potasu i fosforanów w osoczu
• Równowagi kwasowo-zasadowej
• Oznak kumulacji cytrynianu, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

²⁸²⁹

Szczególnie zalecana jest ścisła kontrola u:

• Pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjentów we wstrząsie z hipoperfuzją mięśniową
• Noworodków i niemowląt
• Pacjentów w wieku podeszłym

³⁰³¹