powierzchowny rak pęcherza moczowego
Powierzchowny rak pęcherza moczowego (inaczej rak nienaciekający mięśniówki pęcherza moczowego, NMIBC – Non-Muscle Invasive Bladder Cancer) to nowotwór ograniczony do błony śluzowej (Ta, CIS) lub podśluzowej (T1) pęcherza moczowego. Stanowi około 75-80% wszystkich pierwotnie diagnozowanych raków pęcherza.
Klasyfikacja obejmuje raki w stadium Ta (nowotwór brodawczakowaty, nieinwazyjny), Tis/CIS (carcinoma in situ – rak płaski, nieinwazyjny, wysokiego stopnia złośliwości) oraz T1 (naciekający blaszkę właściwą błony śluzowej). Histologicznie najczęściej rozpoznawany jest rak urotelialny (przejściowokomórkowy).
Leczenie powierzchownego raka pęcherza opiera się na elektroresekcji przezcewkowej guza (TURBT) jako procedurze diagnostyczno-terapeutycznej, a następnie, w zależności od grupy ryzyka nawrotu i progresji, na dopęcherzowych wlewkach chemioterapeutyku (zwykle mitomycyny C) lub immunoterapii BCG (szczepionka przeciwgruźlicza).
Pomimo początkowego ograniczenia do powierzchownych warstw, nowotwór ten charakteryzuje się wysokim odsetkiem nawrotów (50-70% w ciągu 5 lat) oraz ryzykiem progresji do postaci naciekającej mięśniówkę (10-30%). Kluczowe znaczenie ma regularne monitorowanie pacjentów za pomocą cystoskopii oraz cytologii osadu moczu według zindywidualizowanego schematu opartego na ocenie ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Epirubicyna – Dawkowanie i sposób podawania
Epirubicyna jest antracyklinowym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym głównie dożylnie lub dopęcherzowo, z dawkowaniem zależnym od rodzaju nowotworu i schematu terapii. W monoterapii dawka wynosi zazwyczaj 60-90 mg/m² powierzchni ciała podawana co 21 dni, natomiast w wysokodawkowej terapii raka drobnokomórkowego płuca stosuje się 120 mg/m² co 3 tygodnie. W leczeniu adjuwantowym raka piersi dawki wahają się od 100 do 120 mg/m², podawane w pojedynczej dawce lub podzielone na dni 1. i 8. cyklu. Całkowita skumulowana dawka nie powinna przekraczać 900-1000 mg/m², aby ograniczyć ryzyko kardiotoksyczności. U pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku lub wątroby dawki należy odpowiednio zmniejszyć (np. o 50-75% przy bilirubinie >1,4 mg/100 ml). Epirubicyna jest eliminowana głównie przez układ wątrobowo-żółciowy, a u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (kreatynina >5 mg/dl) może wymagać modyfikacji dawkowania.
chlorowodorek epirubicyny, cytostatyk, dren infuzyjny, epirubicyna, gorączka neutropeniczna, infuzja dożylna, kardiotoksyczność, leczenie przeciwnowotworowe, małopłytkowość, monoterapia, naciek nowotworowy, niewydolność nerek, podanie dopęcherzowe, powierzchowny rak pęcherza moczowego, rak drobnokomórkowy płuca, rak in situ, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi z przerzutami, rak żołądka, resekcja przezcewkowa, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, terapia adjuwantowa, terapia skojarzona, układ wątrobowo-żółciowy, wynaczynienie, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica - Leksykon substancji czynnych
Prątki BCG – Dawkowanie i sposób podawania
Immunoterapia dopęcherzowa prątkami BCG stanowi standard leczenia powierzchownego raka pęcherza moczowego, z dawkowaniem i schematem podawania dostosowanym do konkretnego preparatu. Preparaty OncoTICE zawierają 2-8 x 10⁸ CFU/fiolkę (po rekonstytucji 0,4–1,6 x 10⁷ CFU/ml), natomiast Onko BCG 100 i 50 zawierają odpowiednio 3,0-12,0 x 10⁸ i 1,5-6,0 x 10⁸ żywych prątków BCG w ampułce. Standardowa terapia indukcyjna polega na podaniu 1 wlewki tygodniowo przez 6 tygodni, rozpoczynając 10-15 dni po TUR, po całkowitym wygojeniu błony śluzowej. Leczenie podtrzymujące różni się w zależności od preparatu: OncoTICE stosuje się przez 3 tygodnie w 3., 6. i 12. miesiącu, z dalszą oceną po roku, natomiast Onko BCG wymaga podawania co 3 miesiące przez 3 lata. W przypadku nawrotów pełną kurację powtarza się po 12 miesiącach dla Tis i 6 miesiącach dla Ta i T1 wysokiego ryzyka.
atenuowany prątek BCG, Bacillus Calmette-Guérin, faza indukcyjna, guz Ta i T1 wysokiego ryzyka, izotoniczny roztwór chlorku sodu, jednostka tworząca kolonię, keloid, leczenie podtrzymujące, naciek, nawrót guza, owrzodzenie, pęcherz moczowy, płyn surowiczy, podszczep Moreau, powierzchowny rak pęcherza moczowego, pozycja siedząca, prątek BCG, preparat dezynfekcyjny, profilaktyka gruźlicy, przezcewkowa resekcja guza, szczepienie przeciwgruźlicze, szczepionka BCG, terapia dopęcherzowa, TUR, zawiesina prątków BCG - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Epirubicin Accord 2 mg/ml
Epirubicin Accord, zawierający chlorowodorek epirubicyny w stężeniu 2 mg/ml, jest stosowany w leczeniu różnych nowotworów złośliwych, w tym raka piersi (wczesnego i zaawansowanego stadium), raka żołądka, raka jajnika oraz drobnokomórkowego raka płuca u pacjentów wcześniej nieleczonych systemowo. Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemności 5–100 ml, zawierających od 10 do 200 mg substancji czynnej. Podawanie dożylne (w formie wstrzyknięć lub infuzji) jest standardową drogą podania w terapii systemowej, natomiast podanie dopęcherzowe stosuje się w leczeniu powierzchownych nowotworów pęcherza moczowego, takich jak brodawczakowy rak pęcherza, rak in situ oraz profilaktyka nawrotów po resekcji przezcewkowej (TURBT). Preparat zawiera 3,54 mg/ml sodu (0,154 mmol), co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
antracyklina, brodawczakowy rak pęcherza moczowego, chlorowodorek epirubicyny, dieta niskosodowa, drobnokomórkowy rak płuca, guz wysokiego ryzyka, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, nabłonek przejściowy, nowotwór lity, nowotwór układu moczowego, nowotwór złośliwy, podanie dopęcherzowe, powierzchowny rak pęcherza moczowego, rak in situ, rak in situ pęcherza moczowego, rak jajnika, rak piersi, rak żołądka, resekcja przezcewkowa, schemat chemioterapii, terapia dopęcherzowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Doxorubicin-Ebewe 2 mg/ml
Doksorubicyna (Doxorubicin-Ebewe, 2 mg/ml) jest dostępna jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, który wymaga rozcieńczenia przed podaniem. Lek podaje się dożylnie, zarówno w formie bolusa (2-5 minut), jak i infuzji z użyciem 0,9% NaCl, 5% glukozy lub roztworu zawierającego oba składniki. Bolus powoduje wyższe stężenia szczytowe w osoczu, co zwiększa ryzyko kardiotoksyczności. Doksorubicyny nie należy podawać dooponowo, domięśniowo, podskórnie ani w długotrwałej infuzji, a także unikać mieszania z heparyną i 5-fluorouracylem. Standardowe dawkowanie w monoterapii wynosi 60-75 mg/m² co 3 tygodnie lub 20 mg/m² przez trzy dni co 3 tygodnie, bądź 20 mg/m² raz w tygodniu, przy czym dawki 6-12 mg/m² tygodniowo mogą wywołać odpowiedź terapeutyczną. Maksymalna dawka skumulowana wynosi 550 mg/m², a u pacjentów z ryzykiem kardiotoksyczności – 450 mg/m². Dawkę należy redukować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w zależności od stężenia bilirubiny (50% dawki przy 1,2-3,0 mg/dl, 25% powyżej 3,0 mg/dl).
bolus, doksorubicyna, frakcja wyrzutowa, infuzja dożylna, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, koncentrat do sporządzania roztworu, martwica tkanek, monoterapia, nadir, parametry hematologiczne, podanie dopęcherzowe, powierzchowny rak pęcherza moczowego, rak pęcherza in situ, rezerwa szpiku kostnego, stężenie bilirubiny, terapia skojarzona, upośledzenie szpiku kostnego, wchłanianie ogólnoustrojowe, wynaczynienie, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żyły - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Mitomycin Accord 20 mg
Mitomycyna powinna być stosowana wyłącznie przez lekarzy z doświadczeniem w chemioterapii, przy ścisłym wskazaniu i monitorowaniu parametrów hematologicznych. Podanie dożylne musi być prawidłowe, gdyż pozażylne prowadzi do rozległej martwicy tkanek. W monoterapii zalecane dawki wynoszą 10-20 mg/m² co 6-8 tygodni, 8-12 mg/m² co 3-4 tygodnie lub 5-10 mg/m² co 1-6 tygodni, z maksymalną dawką 20 mg/m² na pojedyncze podanie i skumulowaną 60 mg/m². W chemioterapii wielolekowej dawki są mniejsze, a modyfikacje protokołów bez istotnej przyczyny są niewskazane ze względu na ryzyko addytywnej toksyczności szpiku. Mitomycyna nie może być rozpuszczana w wodzie do wstrzykiwań. Podanie dopęcherzowe obejmuje dawki 20-40 mg rozpuszczone w 20-40 ml buforu fosforanowego pH 7,4 lub roztworu NaCl 0,9%, stosowane raz w tygodniu przez 8-12 tygodni, przy pH moczu >6 dla optymalnej skuteczności. Alternatywnie stosuje się dawki 4-10 mg (0,06-0,15 mg/kg) z czasem retencji 1-2 godziny, podawane 1-3 razy w tygodniu.
bufor fosforanowy, chemioterapia wielolekowa, cytostatyki, dawka skumulowana, działania toksyczne, infuzja dożylna, martwica tkanek, mitomycyna, monoterapia, parametry hematologiczne, pęcherz moczowy, pH moczu, podanie dopęcherzowe, podanie pozażylne, powierzchowny rak pęcherza moczowego, supresja szpiku kostnego, szpik kostny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby