transporter wielolekowy
Transporter wielolekowy (ang. multidrug transporter) to białko błonowe, które odgrywa kluczową rolę w przenoszeniu różnych substancji przez błony komórkowe. Transportery te posiadają zdolność do wiązania i transportowania szerokiego spektrum związków chemicznych, w tym leków, toksyn i substancji endogennych.
W kontekście medycznym transportery wielolekowe są szczególnie istotne ze względu na ich udział w zjawisku oporności wielolekowej (MDR – multidrug resistance). Nadekspresja tych białek, takich jak P-glikoproteina (P-gp), białka MRP (Multidrug Resistance-associated Proteins) czy BCRP (Breast Cancer Resistance Protein), prowadzi do zwiększonego usuwania leków z komórek, co skutkuje obniżeniem wewnątrzkomórkowego stężenia substancji leczniczych poniżej poziomów terapeutycznych.
Transportery wielolekowe mają szczególne znaczenie w onkologii, gdzie przyczyniają się do niepowodzenia chemioterapii. Podobne mechanizmy występują także w przypadku oporności na antybiotyki u bakterii, gdzie pompy błonowe aktywnie usuwają leki przeciwbakteryjne z komórek. Poznanie funkcji i mechanizmów działania transporterów wielolekowych jest kluczowe dla opracowania strategii terapeutycznych przezwyciężających oporność na leki.