szczepionka Adacel
Szczepionka Adacel to skojarzona szczepionka przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (acelularna, komponenta krztuścowa), przeznaczona dla osób powyżej 4. roku życia. Jest stosowana jako dawka przypominająca, po wcześniejszym uodpornieniu podstawowym.
Adacel zawiera zmniejszoną zawartość antygenów błoniczych oraz niektórych antygenów krztuścowych w porównaniu do szczepionek stosowanych w pierwotnym szczepieniu niemowląt. Dzięki temu profil bezpieczeństwa preparatu jest dostosowany do potrzeb młodzieży i dorosłych, u których występuje mniejsze ryzyko miejscowych odczynów poszczepiennych.
Szczepionka Adacel jest szczególnie zalecana kobietom w ciąży (najlepiej między 27. a 36. tygodniem), w ramach strategii kokonowej mającej na celu ochronę noworodków przed krztuścem w pierwszych miesiącach życia. Podawana jest domięśniowo, najczęściej w mięsień naramienny. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia oraz bóle głowy i zmęczenie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fimbrie typu 2 i 3, będące kluczowymi antygenami krztuśca w szczepionce ADACEL, występują w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml szczepionki, obok innych antygenów takich jak toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg). Przedkliniczne badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały istotnych działań niepożądanych ani ryzyka dla ludzi. Modele zwierzęce potwierdziły dobrą tolerancję fimbrii, bez znaczących reakcji ogólnoustrojowych czy miejscowych. Dodatkowo, badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy potomstwa, a także brak działania teratogennego.
adiuwant, antygen krztuśca, badanie farmakologiczne, badanie toksykologiczne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, pertaktyna, profil bezpieczeństwa, rozwój pourodzeniowy, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, toksoid krztuścowy, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność w ciąży - Leksykon substancji czynnych
Toksoid błoniczy – Wskazania do stosowania
Toksoid błoniczy, będący detoksykowaną toksyną Corynebacterium diphtheriae, stanowi kluczowy składnik szczepionek ochronnych przeciw błonicy, indukując odpowiedź immunologiczną i produkcję przeciwciał. W szczepieniach podstawowych u dzieci do 7. roku życia stosuje się pełnodawkowe preparaty zawierające co najmniej 30 j.m. toksoidu (np. DTP, TETRAXIM, PENTAXIM), natomiast u osób powyżej 7. roku życia, młodzieży i dorosłych zalecane są szczepionki z obniżoną dawką antygenu (2-5 j.m.), takie jak Clodivac czy d-Szczepionka błonicza adsorbowana. Szczepienia przypominające są rekomendowane zgodnie z kalendarzem, z dawkami dostosowanymi do wieku i wcześniejszego szczepienia, np. DT dla dzieci w wieku przedszkolnym, Infanrix-IPV dla dzieci 4-13 lat oraz Clodivac lub szczepionki typu „d” dla starszych pacjentów, podawane co 10 lat u dorosłych. Dostępne są także szczepionki wieloskładnikowe (Adacel, Boostrix, Dultavax) zawierające toksoid błoniczy w zmniejszonej dawce, stosowane jako dawki przypominające i u kobiet w ciąży w celu biernej ochrony noworodka przed krztuścem.
antygen krztuśca, bierna ochrona noworodka, błonica, Corynebacterium diphtheriae, dawka przypominająca, Haemophilus influenzae, krztusiec, odczyn poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, przeciwciała przeciwbłonicze, sytuacja epidemiologiczna, szczepienie podstawowe, szczepionka Adacel, szczepionka błonicza adsorbowana, szczepionka błoniczo-tężcowa, szczepionka Boostrix, szczepionka Clodivac, szczepionka DTP, szczepionka DULTAVAX, szczepionka Infanrix-IPV, szczepionka Pentaxim, szczepionka Tetraxim, szczepionka wieloskładnikowa, toksoid błoniczy, zranienie - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Toksoid krztuścowy, będący oczyszczoną i detoksykowaną toksyną Bordetella pertussis, jest kluczowym składnikiem szczepionek przeciwko krztuścowi, często w preparatach skojarzonych z antygenami przeciwko błonicy, tężcowi i poliomyelitis. Analiza Charakterystyk Produktów Leczniczych wykazała, że szczepionki dla młodzieży i dorosłych, takie jak Adacel (2,5 µg), Adacel Polio (2,5 µg), Boostrix (8 µg), Boostrix Polio (8 µg) oraz Tdap (20 µg), nie wykazują istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Pomimo braku dedykowanych badań, obserwacje kliniczne potwierdzają minimalne lub mało prawdopodobne ryzyko zaburzeń psychomotorycznych po podaniu tych preparatów. W przypadku szczepionek pediatrycznych, takich jak Infanrix-IPV i Tetraxim (oba zawierają 25 µg toksoidu), wpływ na zdolności psychomotoryczne jest marginalny ze względu na wiek pacjentów, choć Infanrix-IPV wskazuje na możliwość czasowego obniżenia zdolności prowadzenia pojazdów z powodu senności, będącej częstym objawem poszczepiennym.
antygen, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja medyczna, inaktywowany wirus polio, krztusiec, kwalifikacja do szczepienia, obserwacja kliniczna, poliomyelitis, preparat złożony, reakcja poszczepienna, szczepionka Adacel, szczepionka Boostrix, szczepionka Infanrix-IPV, szczepionka pediatryczna, szczepionka przeciwko krztuścowi, szczepionka Tetraxim, Tdap szczepionka, toksoid krztuścowy, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Ocena wpływu szczepionki ADACEL, zawierającej toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 5 µg) adsorbowane na fosforanie glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al3+), na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn wykazała brak istotnego wpływu. Pomimo braku specjalistycznych badań klinicznych w tym zakresie, dane zawarte w Charakterystyce Produktu Leczniczego wskazują, że ADACEL nie zaburza zdolności psychomotorycznych niezbędnych do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Jednakże, ze względu na możliwość wystąpienia reakcji poszczepiennych, takich jak gorączka czy osłabienie, które mogą pośrednio wpływać na tę zdolność, zaleca się zachowanie ostrożności i indywidualną ocenę pacjenta.
antygen krztuśca, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, fimbrie, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, interakcja lekowa, krztusiec, pertaktyna, reakcja poszczepienna, świadoma zgoda, szczepionka Adacel, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Przeciwwskazania stosowania
Szczepionka Adacel, będąca bezkomórkowym preparatem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, zawiera w jednej dawce 0,5 ml 5 µg fimbrii typu 2 i 3, które wraz z innymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg) oraz toksoidami błoniczym (≥2 j.m., 2 Lf) i tężcowym (≥20 j.m., 5 Lf) mają na celu indukcję odporności przeciw krztuścowi. Adjuwantem jest fosforan glinu (1,5 mg, 0,33 mg Al3+). Preparat jest adsorbowany i charakteryzuje się zmniejszoną zawartością antygenów, co ma na celu ograniczenie działań niepożądanych. Szczepionka jest dostępna w formie mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Podanie powinno być odroczone u pacjentów z ostrą ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.
adjuwant, antygen krztuśca, działanie niepożądane, encefalopatia, encefalopatia o nieznanej etiologii, fimbria typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, nadwrażliwość pacjenta, pertaktyna, podanie parenteralne, reakcja alergiczna, reakcja organizmu, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Właściwości farmakodynamiczne
Toksoid krztuścowy, będący zdetoksykowaną formą toksyny Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik bezkomórkowych szczepionek przeciwko krztuścowi, stosowanych w szczepieniach podstawowych i przypominających. Po podaniu indukuje specyficzną odpowiedź immunologiczną, manifestującą się wzrostem miana przeciwciał neutralizujących, co potwierdzają badania kliniczne szczepionek takich jak Adacel, Boostrix czy Adacel Polio. Wskaźniki seropozytywności po miesiącu od szczepienia wynoszą od 84,4% do 97,8% w różnych grupach wiekowych, a długotrwałość odpowiedzi utrzymuje się nawet do 10 lat (np. 82,1-97,3% seropozytywności u młodzieży i dorosłych). Szczepienie kobiet w ciąży w II i III trymestrze znacząco podnosi stężenia przeciwciał u noworodków (GMC do 68,8 EU/ml po urodzeniu), co przekłada się na ponad 90% skuteczność ochrony niemowląt w pierwszych miesiącach życia. Zawartość toksoidu w szczepionkach różni się w zależności od grupy wiekowej – od 2,5 µg w preparatach dla młodzieży i dorosłych (Adacel) do 25 µg w szczepionkach dla dzieci (Infanrix-IPV, Tetraxim).
Adacel Polio, astma, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, dawka przypominająca, fimbrie, hemaglutynina włókienkowa, Infanrix-IPV, interferencja immunologiczna, korelacja serologiczna, korelat ochrony, krew pępowinowa, krztusiec, obturacyjna choroba dróg oddechowych, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Adacel, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Boostrix, Tetraxim, toksoid krztuścowy, toksyna bakteryjna, trymestr ciąży, zachorowalność - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Hemaglutynina włókienkowa, kluczowy antygen Bordetella pertussis, jest składnikiem szczepionek DTaP i DTaP-IPV, z zawartością od 5 do 25 µg na dawkę w zależności od preparatu. Analiza wpływu tych szczepionek na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn wykazała, że preparaty takie jak Adacel i Adacel Polio (5 µg hemaglutyniny) oraz Boostrix i Boostrix Polio (8 µg) nie wykazują istotnego wpływu na funkcje psychomotoryczne. W przypadku szczepionki Infanrix-IPV, zawierającej 25 µg hemaglutyniny, istnieje ryzyko wystąpienia senności, która może czasowo obniżyć zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Szczepionki pediatryczne Pentaxim i Tetraxim, również z 25 µg hemaglutyniny, nie dotyczą kwestii zdolności prowadzenia pojazdów ze względu na grupę docelową – dzieci.
bezpieczeństwo farmakoterapii, Bordetella pertussis, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, funkcja psychomotoryczna, hemaglutynina włókienkowa, pałeczka krztuśca, poliomyelitis, preparat szczepionkowy, reakcja poszczepienna, senność, szczepionka Adacel, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka Boostrix, szczepionka Boostrix Polio, szczepionka DTaP, szczepionka DTaP-IPV, szczepionka Infanrix-IPV, szczepionka Pentaxim, szczepionka przeciwkrztuścowa, szczepionka Tetraxim, szczepionka wieloskładnikowa, zawrót głowy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adacel 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Adacel, zawierająca toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz antygeny krztuśca w formie bezkomórkowej (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 po 5 µg), jest przeciwwskazana u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na składniki szczepionki, w tym substancje pomocnicze oraz śladowe pozostałości procesu produkcji, takie jak formaldehyd i glutaraldehyd. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także wystąpienie encefalopatii o nieznanej etiologii w ciągu 7 dni po wcześniejszym podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca. W przypadku ostrej ciężkiej choroby z gorączką szczepienie należy odroczyć, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania do podania preparatu.
ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, błonica, encefalopatia o nieznanej etiologii, fimbrie, formaldehyd, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, łagodna infekcja, nadwrażliwość, niepożądany odczyn poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, ostra choroba z gorączką, pertaktyna, reakcja alergiczna, substancja pomocnicza, szczepionka Adacel, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Przedawkowanie
Toksoid krztuścowy, będący inaktywowaną formą toksyny Bordetella pertussis, jest stosowany w szczepionkach przeciw krztuścowi w dawkach od 2,5 do 25 µg na dawkę, zależnie od preparatu i grupy wiekowej. Analiza danych klinicznych oraz charakterystyk produktów leczniczych wskazuje, że przypadki przedawkowania toksoidu krztuścowego, zgłaszane m.in. dla szczepionek Boostrix, Boostrix Polio oraz Infanrix-IPV, nie powodują specyficznych działań niepożądanych różniących się od tych obserwowanych po standardowej dawce. Typowe reakcje poszczepienne, takie jak miejscowe zaczerwienienie, ból, obrzęk oraz objawy ogólnoustrojowe (gorączka, złe samopoczucie), mogą ulec nasileniu, jednak nie stwierdzono nowych, nieoczekiwanych efektów toksycznych. Szczepionki takie jak Adacel, Adacel Polio, Tetraxim oraz Tdap (dostępna w opakowaniach jednodawkowych) wykazują minimalne ryzyko przedawkowania, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania.
Bordetella pertussis, działanie niepożądane, gorączka, krztusiec, monitorowanie działań niepożądanych, nadzór porejestracyjny, preparat szczepionkowy, profilaktyka krztuśca, reakcja immunologiczna, reakcja miejscowa, reakcja ogólnoustrojowa, reakcja poszczepienna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, szczepionka Adacel, szczepionka Boostrix, toksoid krztuścowy, toksyna krztuścowa, układ immunologiczny