szczepionka bezkomórkowa
Szczepionka bezkomórkowa (acelularna) to rodzaj szczepionki, w której zamiast całych, inaktywowanych drobnoustrojów wykorzystuje się jedynie wybrane, oczyszczone antygeny patogenu. Takie podejście znacząco zwiększa bezpieczeństwo i tolerancję szczepionki, zmniejszając ryzyko niepożądanych odczynów poszczepiennych.
Najbardziej znanym przykładem jest bezkomórkowa szczepionka przeciw krztuścowi (DTaP), która zastąpiła wcześniej stosowaną szczepionkę pełnokomórkową (DTP). Szczepionka bezkomórkowa zawiera tylko wybrane białka bakterii Bordetella pertussis, co powoduje mniej działań niepożądanych, takich jak gorączka czy ból w miejscu podania.
Szczepionki bezkomórkowe wymagają zazwyczaj zastosowania adiuwantów, które wzmacniają odpowiedź immunologiczną organizmu. Mimo wyższych kosztów produkcji, szczepionki bezkomórkowe są obecnie standardem w wielu krajach rozwiniętych ze względu na lepszy profil bezpieczeństwa, szczególnie u niemowląt i małych dzieci.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Właściwości farmakokinetyczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotne antygeny w bezkomórkowej szczepionce przeciwkrztuścowej Adacel, występując w dawce 5 µg na 0,5 ml szczepionki. Antygeny te są adsorbowane na fosforanie glinu (1,5 mg na dawkę, odpowiadające 0,33 mg Al3+), co wpływa na ich uwalnianie i prezentację układowi immunologicznemu. W skład szczepionki wchodzą również inne antygeny krztuśca: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), a także toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.). Postać farmaceutyczna szczepionki to mętna, biała zawiesina, zapewniająca odpowiednie dostarczenie antygenów. W procesie produkcji mogą występować śladowe ilości formaldehydu i glutaraldehydu, które nie wpływają istotnie na właściwości farmakokinetyczne antygenów.
antygen krztuśca, antygen szczepionkowy, działanie farmakologiczne, fimbrie typu 2 i 3, formaldehyd, fosforan glinu, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, odpowiedź immunologiczna, parametr farmakokinetyczny, pertaktyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciwkrztuścowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix to adsorbowana, bezkomórkowa szczepionka złożona przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, o zmniejszonej zawartości antygenów, dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml dawka). Zawiera toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), oraz antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutyninę włókienkową 8 µg i pertaktynę 2,5 µg, adsorbowane na adiuwantach wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺). Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu i substancje pomocnicze, takie jak chlorek sodu i wodę do wstrzykiwań. Szczepionka jest przechowywana w ampułko-strzykawkach ze szkła typu I, z gumową zatyczką i nasadką, dostępna w opakowaniach po 1 lub 10 sztuk, z igłami lub bez.
adapter Luer Lock, adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, iniekcja, pertaktyna, stabilność termiczna, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka bezkomórkowa złożona, szczepionka przeciwbłonicza, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Polimyksyna, będąca antybiotykiem polipeptydowym, występuje w szczepionkach Boostrix Polio oraz Infanrix-IPV jedynie w śladowych ilościach jako pozostałość z procesu produkcji. W przypadku Boostrix Polio, szczepionki przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis, charakterystyka produktu leczniczego wskazuje na mało prawdopodobny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Natomiast w szczepionce Infanrix-IPV, mimo że stosowana głównie u dzieci, istnieje rzadkie ryzyko wpływu na zdolności psychomotoryczne, głównie z powodu możliwej senności po szczepieniu, która może czasowo upośledzać prowadzenie pojazdów lub obsługę maszyn.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Przedkliniczne badania szczepionki PENTAXIM, obejmujące toksyczność ostrą, wielokrotne podawanie oraz tolerancję miejscową, wykazały brak istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Szczepionka, zawierająca komponenty przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa), poliomyelitis (inaktywowana) oraz Haemophilus influenzae typu b (skoniugowana, adsorbowana na wodorotlenku glinu), charakteryzuje się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa zarówno po pojedynczym, jak i wielokrotnym podaniu. W badaniach nie zaobserwowano poważnych działań niepożądanych ani niepokojących reakcji miejscowych w miejscu iniekcji.
błonica, działanie niepożądane, haemophilus typ b skoniugowana, krztusiec, miejsce podania szczepionki, poliomyelitis inaktywowana, profil bezpieczeństwa, reakcja lokalna, schemat immunizacji, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka skoniugowana, tężec, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka TETRAXIM zawiera antygeny błonicy (≥20 j.m., 30 Lf), tężca (≥40 j.m., 10 Lf), krztuśca (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowane wirusy polio (typ 1: 29 jednostek antygenu D, typ 2: 7 jednostek, typ 3: 26 jednostek), a także adiuwant wodorotlenek glinu (0,3 mg Al). Przeciwwskazania do podania obejmują znaną nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym substancje pomocnicze takie jak glutaraldehyd, neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B oraz fenyloalaninę (12,5 µg/dawka), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią. Szczepionka jest również przeciwwskazana u pacjentów z postępującą encefalopatią oraz u tych, u których wystąpiła encefalopatia w ciągu 7 dni po poprzedniej dawce szczepionki zawierającej antygeny krztuśca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów neurologicznych.
Przed kwalifikacją do szczepienia lekarz powinien szczegółowo przeanalizować historię medyczną pacjenta, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje alergiczne i neurologiczne po szczepieniach, zwłaszcza przeciw krztuścowi. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań podanie TETRAXIM jest niedozwolone, a w sytuacjach tymczasowych, takich jak ostre infekcje z gorączką, szczepienie należy odroczyć do ustąpienia objawów. W razie wątpliwości wskazane jest konsultowanie się ze specjalistą immunologii lub chorób zakaźnych oraz rozważenie alternatywnych schematów immunizacji. Znajomość składu i potencjalnych alergenów szczepionki jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia szczepień.
adiuwant, Bordetella pertussis, encefalopatia, encefalopatia postępująca, fenyloalanina, fenyloketonuria, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, neomycyna, polimyksyna B, reakcja nadwrażliwości, reakcja poszczepienna, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka Tetraxim, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa szczepionki Tdap, zawierającej oczyszczone toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.) oraz krztuścowy (20 µg) adsorbowane na 0,5 mg wodorotlenku glinu (Al(OH)₃), została przeprowadzona na modelach szczurzych. Badania toksyczności ostrej po pojedynczym podaniu nie wykazały istotnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Długoterminowa toksyczność po wielokrotnym podaniu również nie ujawniła znaczących efektów toksycznych, potwierdzając akceptowalny profil bezpieczeństwa preparatu. Zaobserwowano jedynie umiarkowane, przejściowe reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, typowe dla szczepionek adsorbowanych na adiuwantach aluminiowych, co jest zgodne z oczekiwanym mechanizmem immunologicznym. W badaniach nie stwierdzono negatywnego wpływu śladowych ilości formaldehydu obecnego w szczepionce.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja, formaldehyd, reakcja miejscowa, rozwój zarodkowo-płodowy, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest bezkomórkowym preparatem adsorbowanym, stosowanym w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca. Zalecana dawka to jednorazowe podanie 0,5 ml domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny, z powtarzaniem szczepienia przypominającego co 10 lat u dorosłych i młodzieży. Szczepionka zawiera minimum 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego oraz 20 µg toksoidu krztuścowego, adsorbowanych na 0,5 mg Al(OH)₃. W przypadku ryzyka krwotoku dopuszczalne jest podanie podskórne. Szczepienie jest wskazane także u osób z niepełną historią szczepień oraz u pacjentów z ranami niosącymi ryzyko tężca, pod warunkiem jednoczesnej ochrony przeciwko błonicy i krztuścowi.
ampułko-strzykawka, leczenie immunosupresyjne, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, profilaktyka błonicy tężca i krztuśca, ryzyko krwotoku, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wstrzyknięcie dawki, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Pertaktyna – Właściwości farmakokinetyczne
Pertaktyna, jako kluczowy antygen bakterii Bordetella pertussis, jest integralnym składnikiem bezkomórkowych szczepionek przeciw krztuścowi, zróżnicowanym pod względem zawartości w zależności od grupy wiekowej pacjentów i preparatu. W szczepionkach dla dorosłych i młodzieży (Adacel, Adacel Polio) zawartość pertaktyny wynosi 3 µg na dawkę 0,5 ml, natomiast w Boostrix i Boostrix Polio jest to 2,5 µg. Dla dzieci preparat Infanrix-IPV zawiera 8 µg pertaktyny na dawkę 0,5 ml, co odpowiada potrzebie silniejszej stymulacji immunologicznej. Pertaktyna jest adsorbowana na związkach glinu, które różnią się w zależności od preparatu: fosforan glinu (0,33 mg Al³⁺) w Adacel i Adacel Polio, kombinacja wodorotlenku glinu (0,3 mg Al³⁺) i fosforanu glinu (0,2 mg Al³⁺) w Boostrix i Boostrix Polio oraz wodorotlenek glinu (0,5 mg Al³⁺) w Infanrix-IPV. Wszystkie szczepionki mają postać mętnej, białej zawiesiny do wstrzykiwań, co jest charakterystyczne dla preparatów adsorbowanych na glinie.
antygen krztuścowy, Bordetella pertussis, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, inaktywowany wirus polio, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, preparat szczepionkowy, stymulacja odpowiedzi immunologicznej, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przypominająca, toksoid krztuścowy, właściwości farmakokinetyczne, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap jest przeznaczona do stosowania jako dawka przypominająca przeciwko błonicy, tężcowi oraz krztuścowi u pacjentów powyżej 4. roku życia. Preparat został klinicznie zweryfikowany pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności w grupie wiekowej 4–55 lat, co umożliwia jej szerokie zastosowanie u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Decyzja o podaniu szczepionki powinna być oparta na aktualnych, oficjalnych zaleceniach krajowych dotyczących szczepień ochronnych, uwzględniających epidemiologię oraz priorytety zdrowotne. Preparat dostępny jest w formie bezbarwnej zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml) w ampułko-strzykawce, co ułatwia precyzyjne dawkowanie.
adiuwant, ampułko-strzykawka, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, detoksykacja toksyn, formaldehyd, nadwrażliwość, odpowiedź immunologiczna, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Glutaraldehyd występuje w szczepionce TETRAXIM (zawiesina do wstrzykiwań) w śladowych ilościach jako pozostałość procesu produkcyjnego. Produkt ten jest stosowany w profilaktyce błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa, złożona) oraz poliomyelitis (inaktywowany). Stężenie glutaraldehydu w szczepionce jest na tyle niskie, że nie wywołuje działań ogólnoustrojowych ani nie wpływa na funkcje psychomotoryczne, zdolność oceny sytuacji czy czas reakcji, co potwierdza charakterystyka produktu leczniczego (ChPL). W związku z tym, nie ma przeciwwskazań dotyczących prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn po podaniu szczepionki, a lekarz nie jest zobowiązany do informowania pacjenta o potencjalnym wpływie glutaraldehydu na te zdolności.
błonica tężec krztusiec, charakterystyka produktu leczniczego, działania niepożądane, działania ogólnoustrojowe, funkcje psychomotoryczne, glutaraldehyd, niepożądane odczyny poszczepienne, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis inaktywowany, populacja pediatryczna, sprawność psychomotoryczna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tetraxim - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Przedawkowanie
Glutaraldehyd, stosowany jako środek inaktywujący lub stabilizujący w produkcji farmaceutycznej, występuje w szczepionce TETRAXIM jedynie w ilościach śladowych jako pozostałość procesowa. Preparat ten, zawierający antygeny błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowy) oraz poliomyelitis (inaktywowana), nie wykazuje ryzyka przedawkowania glutaraldehydu, co potwierdza zapis w charakterystyce produktu leczniczego, gdzie przedawkowanie określono jako „nie dotyczy”. Dawka szczepionki wynosi 0,5 ml, a glutaraldehyd nie jest składnikiem aktywnym, co minimalizuje potencjalne zagrożenia toksykologiczne związane z tą substancją.
alergia dróg oddechowych, ampułko-strzykawka, antygen błonicy, antygen krztuśca, antygen poliomyelitis, antygen tężca, błonica tężec krztusiec, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie, glutaraldehyd, nadwrażliwość, poliomyelitis, przedawkowanie, reakcja alergiczna, reakcja kontaktowa, środek inaktywujący, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, Tetraxim, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Boostrix Polio 0,5 ml (1 dawka)
Boostrix Polio to adsorbowana szczepionka o zmniejszonej zawartości antygenów, przeznaczona do profilaktyki błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa) oraz poliomyelitis (inaktywowana). Jedna dawka wynosi 0,5 ml i zawiera m.in. toksoid błoniczy ≥2 j.m. (2,5 Lf), toksoid tężcowy ≥20 j.m. (5 Lf), antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutyninę włókienkową 8 µg, pertaktynę 2,5 µg oraz inaktywowane poliowirusy typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Szczepionka jest wskazana dla osób powyżej 3 roku życia, w tym kobiet ciężarnych w II i III trymestrze, i powinna być podawana domięśniowo, najlepiej w mięsień naramienny, z zachowaniem aseptyki. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 3 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
Schemat szczepienia obejmuje podanie pojedynczej dawki 0,5 ml, z zaleceniem uzupełnienia cyklu szczepień u młodzieży i dorosłych niezaszczepionych lub z nieukończonym cyklem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, poprzez dwie dodatkowe dawki podawane odpowiednio 1 i 6 miesięcy po dawce pierwszej. Boostrix Polio może być również stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej u osób z ryzykiem tężca, które wcześniej przeszły szczepienie podstawowe toksoidem tężcowym, z jednoczesnym podaniem immunoglobuliny przeciwtężcowej. Powtórne szczepienia należy wykonywać zgodnie z oficjalnymi wytycznymi. Szczepionka może zawierać śladowe ilości fenyloalaniny, formaldehydu, neomycyny, polimyksyny oraz kwasu para-aminobenzoesowego, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjenta.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, fenyloalanina, formaldehyd, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunoglobulina przeciwtężcowa, inaktywowany poliowirus, kobieta ciężarna, kwas para-aminobenzoesowy, mięsień naramienny, neomycyna, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, polimyksyna, poliomyelitis, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, technika aseptyczna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Skład i postać leku – Infanrix-IPV 1 dawka (0,5 ml)
Infanrix-IPV to adsorbowana szczepionka zawierająca toksoidy błoniczy (≥30 j.m.), tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis: toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutyninę włókienkową (25 µg) oraz pertaktynę (8 µg), a także inaktywowane wirusy poliomyelitis typ 1 (40 jednostek antygenu D), typ 2 (8 jednostek antygenu D) i typ 3 (32 jednostki antygenu D). Składniki aktywne są adsorbowane na 0,5 mg uwodnionego wodorotlenku glinu. Szczepionka jest dostępna w postaci mętnej, białej zawiesiny w ampułkostrzykawce o objętości 0,5 ml. Produkt może zawierać śladowe ilości formaldehydu, neomycyny, polimyksyny, a także poniżej 0,07 ng kwasu para-aminobenzoesowego i 0,036 µg fenyloalaniny na dawkę. W składzie pomocniczym znajdują się m.in. chlorek sodu, Medium 199 oraz woda do wstrzykiwań, co zapewnia izotoniczność i stabilność preparatu.
adiuwant, ampułkostrzykawka, błonica, Bordetella pertussis, chlorek sodu, fenyloalanina, formaldehyd, hemaglutynina włókienkowa, jednostka antygenu D, krztusiec, kwas para-aminobenzoesowy, neomycyna, pertaktyna, polimyksyna, poliomyelitis inaktywowany, poliowirus inaktywowany, szczepionka adsorbowana, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka złożona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Interakcje
Hemaglutynina włókienkowa (FHA) jest kluczowym antygenem w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, obecnym w preparatach takich jak Adacel, Boostrix, Infanrix-IPV, Pentaxim czy Tetraxim. Badania kliniczne potwierdzają, że szczepionki zawierające FHA mogą być podawane jednocześnie z innymi szczepionkami inaktywowanymi i żywymi atenuowanymi, w tym przeciw grypie, HPV, HBV, meningokokom (MenACWY), półpaścowi, MMR oraz ospie wietrznej, pod warunkiem podania w różne miejsca ciała. W niektórych przypadkach obserwowano obniżone średnie geometryczne stężenia (GMC) przeciwciał wobec antygenów krztuśca, w tym FHA, jednak bez klinicznie istotnej interferencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów leczonych immunosupresyjnie, u których może wystąpić osłabiona odpowiedź immunologiczna na szczepionkę, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka oraz ewentualnego monitorowania odpowiedzi immunologicznej.
działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane szczepionki, fimbrie, Haemophilus influenzae typu B, hemaglutynina włókienkowa, immunoglobulina, lek immunosupresyjny, odpowiedź immunologiczna, odra, ospa wietrzna, pertaktyna, polisacharyd otoczkowy, preparat skojarzony, średnie geometryczne stężenie, świnka i różyczka, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw półpaścowi, toksoid krztuścowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zaburzenie odporności - Leksykon leków
Skład i postać leku – Pentaxim 32 jednostek antygenu D + 10 mcg + nie mniej niż 40 j.m. + 8 jednostek antygenu D + 40 jednostek antygenu D + nie mniej niż 30 j.m. + 25 mcg + 25 mcg
Szczepionka PENTAXIM to pięcioskładnikowa, adsorbowana szczepionka skojarzona, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid i hemaglutynina włókienkowa po 25 µg każdy), inaktywowane wirusy poliomyelitis typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek) i 3 (26 jednostek) oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg, skoniugowany z toksoidem tężcowym). Szczepionka dostępna jest w formie proszku i zawiesiny do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań (0,5 ml dawka po rekonstytucji). Zawiera śladowe ilości glutaraldehydu, antybiotyków (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B) oraz fenyloalaninę (12,5 µg/dawka), co jest istotne przy kwalifikacji pacjentów, zwłaszcza z fenyloketonurią.
Bordetella pertussis, fenoksyetanol, fenyloalanina, fenyloketonuria, formaldehyd, glutaraldehyd, Haemophilus influenzae, Haemophilus influenzae typ b, haemophilus typ b, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka skoniugowana, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wirus poliomyelitis, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Przedawkowanie
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią kluczowe składniki antygenowe szczepionki ADACEL POLIO, stosowanej w profilaktyce błonicy, tężca, krztuśca (bezkomórkowa, złożona) oraz poliomyelitis (inaktywowana). W standardowej dawce 0,5 ml szczepionki zawarte jest 5 mikrogramów fimbrii typu 2 i 3, które są integralną częścią antygenów krztuśca. Produkt zawiera również inne antygeny, takie jak toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.), toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutyninę włókienkową (5 µg) oraz pertaktynę (3 µg), a także inaktywowane wirusy polio trzech typów. Szczepionka jest podawana w formie gotowej zawiesiny do wstrzykiwań, co zapewnia precyzyjne dawkowanie i minimalizuje ryzyko błędów aplikacyjnych.
ampułko-strzykawka, antygen krztuśca, antygen krztuścowy, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, fimbrie typu 2 i 3, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, przedawkowanie substancji czynnej, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka złożona, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Właściwości farmakokinetyczne
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotny antygen krztuśca w szczepionce Adacel Polio, obecne w dawce 5 mikrogramów na 0,5 ml. W szczepionkach zawierających fimbrie nie przeprowadza się klasycznych badań farmakokinetycznych (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie), gdyż ich działanie opiera się na indukcji odpowiedzi immunologicznej, a nie na bezpośrednim efekcie farmakologicznym. Fimbrie są adsorbowane na 1,5 mg fosforanu glinu, co umożliwia ich powolne uwalnianie i długotrwałą stymulację układu odpornościowego. W skład szczepionki wchodzą także inne antygeny krztuścowe: toksoid krztuścowy (2,5 µg), hemaglutynina włókienkowa (5 µg) oraz pertaktyna (3 µg), a także toksoidy błoniczy (≥2 j.m.) i tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1, 2 i 3, co umożliwia szeroką ochronę skojarzoną.
adjuwant, antygen krztuśca, badanie farmakokinetyczne, badanie immunogenności, działanie farmakologiczne, farmakokinetyka, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, interakcja z receptorem, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, oczyszczony antygen, odpowiedź humoralna, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź komórkowa, parametr farmakokinetyczny, pertaktyna, produkt immunologiczny, stymulacja układu odpornościowego, szczepionka ADACEL POLIO, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ enzymatyczny - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Przeciwwskazania stosowania
Glutaraldehyd, stosowany jako środek inaktywujący lub konserwujący w procesie produkcji szczepionek, może występować w śladowych ilościach w preparacie TETRAXIM. Pomimo niskiego stężenia, obecność glutaraldehydu stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję. Szczepionka TETRAXIM zawiera jako składniki czynne: toksoid błoniczy (≥20 j.m.), toksoid tężcowy (≥40 j.m.), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 µg, hemaglutynina włókienkowa 25 µg) oraz inaktywowany wirus polio typów 1, 2 i 3. Dodatkowo, preparat może zawierać śladowe ilości antybiotyków aminoglikozydowych (neomycyna, streptomycyna) oraz polipeptydowych (polimyksyna B), które również stanowią przeciwwskazanie u osób z nadwrażliwością na te substancje.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk polipeptydowy, Bordetella pertussis, encefalopatia postępująca, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, konsultacja alergologiczna, neomycyna, polimyksyna B, reakcja nadwrażliwości, środek inaktywujący, streptomycyna, szczepionka, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka Tetraxim, test diagnostyczny, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wywiad alergologiczny, zaburzenia neurologiczne - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Właściwości farmakodynamiczne
Toksoid krztuścowy, będący zdetoksykowaną formą toksyny Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik bezkomórkowych szczepionek przeciwko krztuścowi, stosowanych w szczepieniach podstawowych i przypominających. Po podaniu indukuje specyficzną odpowiedź immunologiczną, manifestującą się wzrostem miana przeciwciał neutralizujących, co potwierdzają badania kliniczne szczepionek takich jak Adacel, Boostrix czy Adacel Polio. Wskaźniki seropozytywności po miesiącu od szczepienia wynoszą od 84,4% do 97,8% w różnych grupach wiekowych, a długotrwałość odpowiedzi utrzymuje się nawet do 10 lat (np. 82,1-97,3% seropozytywności u młodzieży i dorosłych). Szczepienie kobiet w ciąży w II i III trymestrze znacząco podnosi stężenia przeciwciał u noworodków (GMC do 68,8 EU/ml po urodzeniu), co przekłada się na ponad 90% skuteczność ochrony niemowląt w pierwszych miesiącach życia. Zawartość toksoidu w szczepionkach różni się w zależności od grupy wiekowej – od 2,5 µg w preparatach dla młodzieży i dorosłych (Adacel) do 25 µg w szczepionkach dla dzieci (Infanrix-IPV, Tetraxim).
Adacel Polio, astma, Boostrix Polio, Bordetella pertussis, dawka przypominająca, fimbrie, hemaglutynina włókienkowa, Infanrix-IPV, interferencja immunologiczna, korelacja serologiczna, korelat ochrony, krew pępowinowa, krztusiec, obturacyjna choroba dróg oddechowych, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka Adacel, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Boostrix, Tetraxim, toksoid krztuścowy, toksyna bakteryjna, trymestr ciąży, zachorowalność - Leksykon substancji czynnych
Toksoid krztuścowy – Wskazania do stosowania
Toksoid krztuścowy, będący inaktywowaną toksyną Bordetella pertussis, stanowi kluczowy składnik szczepionek wieloskładnikowych przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTaP i Tdap). Preparaty te różnią się zawartością toksoidu krztuścowego, która w szczepionkach do szczepień pierwotnych i uzupełniających (np. Tetraxim, Infanrix-IPV) wynosi 25 μg, natomiast w szczepionkach przypominających (np. Adacel, Boostrix) jest niższa i waha się od 2,5 μg do 20 μg. Szczepionki te zawierają również inne antygeny Bordetella pertussis, takie jak hemaglutynina włókienkowa (2,5–25 μg), pertaktyna (2,5–8 μg) oraz fimbrie typu 2 i 3 (obecne w wybranych preparatach). Wskazania do stosowania obejmują szczepienia pierwotne, uzupełniające i przypominające u niemowląt, dzieci, młodzieży oraz dorosłych, z uwzględnieniem specyfiki preparatu i wieku pacjenta.
antygen krztuśca, bierna ochrona niemowląt, Bordetella pertussis, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, kalendarz szczepień, krztusiec, pertaktyna, poliomyelitis, Program Szczepień Ochronnych, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepienie w ciąży, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka DTaP, szczepionka przypominająca, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Fimbrie typu 2 i 3, będące antygenami krztuśca zawartymi w nowoczesnych szczepionkach bezkomórkowych, takich jak Adacel Polio, nie wykazują negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne niezbędne do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Szczepionka Adacel Polio zawiera 5 µg fimbrii typu 2 i 3, 2,5 µg toksoidu krztuścowego, 5 µg hemaglutyniny włókienkowej, 3 µg pertaktyny, a także toksoid błoniczy (≥2 j.m.), toksoid tężcowy (≥20 j.m.) oraz inaktywowane wirusy polio trzech typów. Żaden z tych składników nie wpływa istotnie na funkcje poznawcze, koncentrację, czas reakcji ani koordynację wzrokowo-ruchową, co potwierdza brak konieczności ograniczeń w prowadzeniu pojazdów po szczepieniu.
Adacel Polio, antygen krztuśca, badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, fimbria, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus polio, koordynacja wzrokowo-ruchowa, pertaktyna, prowadzenie pojazdów mechanicznych, reakcja poszczepienna, szczepionka bezkomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Boostrix 0,5 ml (1 dawka)
Szczepionka Boostrix, zawierająca zmniejszoną ilość antygenów błonicy, tężca i krztuśca, jest podawana w dawce 0,5 ml domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny, u osób powyżej 4 roku życia. Zalecane jest powtarzanie szczepienia co 10 lat. U kobiet ciężarnych dopuszcza się podanie pojedynczej dawki w II i III trymestrze. W przypadku pacjentów o nieznanej historii szczepień lub nieukończonym cyklu, schemat obejmuje podanie jednej dawki Boostrix oraz dwóch dodatkowych dawek szczepionki przeciw błonicy i tężcowi po 1 i 6 miesiącach. W profilaktyce przeciwtężcowej po urazach, u osób z wcześniejszym szczepieniem podstawowym, stosuje się jedną dawkę Boostrix wraz z immunoglobuliną przeciwtężcową. Preparat zawiera m.in. 2 j.m. toksoidu błoniczego, 20 j.m. toksoidu tężcowego oraz antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 8 µg, hemaglutynina włókienkowa 8 µg, pertaktyna 2,5 µg), adsorbowane na wodorotlenku i fosforanie glinu.
5 ml, ampułko-strzykawka, błonica, Boostrix, Bordetella pertussis, dawka 0, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunizacja, immunogenność, immunoglobulina przeciwtężcowa, iniekcja domięśniowa, krztusiec, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, profilaktyka przeciwtężcowa, reakcja poszczepienna, szczepienie podstawowe, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań, zmniejszona zawartość antygenów - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Przedawkowanie
Fimbrie typu 2 i 3 są istotnymi antygenami krztuśca zawartymi w bezkomórkowych szczepionkach dTpa, takich jak Adacel. Każda dawka szczepionki Adacel o objętości 0,5 ml zawiera 5 mikrogramów fimbrii typu 2 i 3, adsorbowanych na 1,5 mg fosforanu glinu (0,33 mg Al³⁺). Charakterystyka Produktu Leczniczego Adacel nie przewiduje specyficznych przypadków ani objawów przedawkowania tych antygenów, co jest związane z kontrolowanym podawaniem szczepionki w pojedynczych dawkach przez wykwalifikowany personel oraz ograniczoną możliwością przypadkowego nadmiernego podania substancji czynnej. Standardowa dawka i forma podania (domięśniowo) minimalizują ryzyko toksyczności.
- Leksykon leków
Interakcje leku – NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml
Szczepionka NeisVac-C, zawierająca polisacharyd Neisseria meningitidis grupy C skoniugowany z toksoidem tężcowym, może być stosowana jednocześnie z innymi szczepionkami pod warunkiem podawania w różne miejsca ciała, bez mieszania w jednej strzykawce. Badania kliniczne wykazały brak istotnego klinicznie wpływu na odpowiedź immunologiczną przy jednoczesnym podaniu z toksoidem błoniczym i tężcowym, szczepionkami przeciw krztuścowi (pełnokomórkowymi i bezkomórkowymi), Hib, IPV, MMR, skoniugowanymi szczepionkami przeciwpneumokokowymi oraz sześciowalentną szczepionką DTaP-IPV-HBV-Hib. Wartości serokonwersji po podaniu NeisVac-C wynosiły 95,7–100%, a obserwowane niewielkie różnice w mianach przeciwciał rSBA nie miały znaczenia klinicznego, pod warunkiem osiągnięcia miana co najmniej 1:8 lub 1:128. Jednoczesne podanie z żywą szczepionką przeciw rotawirusom (RotaTeq) również nie wpływało negatywnie na odpowiedź immunologiczną i charakteryzowało się akceptowalnym profilem bezpieczeństwa.
antygen powierzchniowy WZW B, dopełniacz króliczy, dysfagia, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae, odpowiedź immunologiczna, poliomyelitis, polisacharyd Neisseria meningitidis, reakcja poszczepienna, serokonwersja, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka MMR, szczepionka pełnokomórkowa, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka przeciwpneumokokowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
W przypadku szczepionki Tdap, zawierającej toksoidy błoniczy (≥2 j.m./0,5 ml), tężcowy (≥20 j.m./0,5 ml) oraz krztuścowy (20 µg/0,5 ml) adsorbowane na 0,5 mg wodorotlenku glinu (Al³⁺), nie przeprowadza się standardowych badań farmakokinetycznych. Wynika to z charakteru produktów immunologicznych, dla których klasyczne parametry farmakokinetyczne (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, eliminacja) nie mają zastosowania w ocenie skuteczności i bezpieczeństwa. Szczepionka występuje jako bezbarwna zawiesina z białymi lub szarymi drobinkami, a proces produkcji może pozostawiać śladowe ilości formaldehydu, co jest istotne w kontekście potencjalnych reakcji nadwrażliwości.
adjuwant, adsorbent, antygen bakteryjny, badanie immunogenności, błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, formaldehyd, inaktywacja toksyn bakteryjnych, komórka pamięci immunologicznej, odpowiedź immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, swoiste przeciwciało, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tdap, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy tężcowy krztuścowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, układ immunologiczny, węzeł chłonny, wodorotlenek glinu, wodorotlenek glinu uwodniony, zawiesina do wstrzykiwań, zawiesina szczepionki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adacel Polio 0,5 ml
Szczepionka Adacel Polio to skojarzony preparat zawierający toksoidy błoniczy (≥2 j.m.), tężcowy (≥20 j.m.), cztery antygeny krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 µg, hemaglutynina włókienkowa 5 µg, pertaktyna 3 µg, fimbrie typ 2 i 3 5 µg) oraz inaktywowane wirusy polio typów 1 (29 jednostek antygenu D), 2 (7 jednostek) i 3 (26 jednostek). Po podaniu pojedynczej dawki 0,5 ml u dzieci (3-6 lat), młodzieży i dorosłych uzyskuje wysoką immunogenność: seroprotekcja przeciw błonicy i tężcowi wynosiła ≥92,8% i 99,5-100%, a odpowiedź na antygeny krztuśca przekraczała 91%. Ochronne miana przeciwciał przeciw wirusom polio (≥1:8) osiągnięto u 100% badanych. Szczepionka jest stosowana jako dawka przypominająca po szczepieniach podstawowych, wykazując silną odpowiedź immunologiczną niezależnie od wcześniejszego schematu szczepień (DTwP+OPV lub DTaP+IPV). Długoterminowe badania wykazały utrzymanie seroprotekcji przeciw błonicy i tężcowi oraz seropozytywności przeciw krztuścowi do 10 lat po szczepieniu.
Adacel Polio, badanie kliniczno-kontrolne, badanie kohortowe, dawka przypominająca, fimbrie, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność szczepionki, inaktywowany wirus polio, IPV, korelacja serologiczna, krztusiec, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, poliomyelitis, seropozytywność, seroprotekcja, średnia geometryczna stężeń, szczepienie podstawowe, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka pełnokomórkowa, test immunoenzymatyczny, test seroneutralizacji, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Właściwości farmakodynamiczne
Hemaglutynina włókienkowa (FHA) jest kluczowym antygenem w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, obecnym w preparatach takich jak Adacel (5 µg), Boostrix (8 µg) oraz Infanrix-IPV, Pentaxim i Tetraxim (25 µg). FHA, pozyskiwana z Bordetella pertussis, indukuje odpowiedź immunologiczną zależną od limfocytów T pomocniczych, prowadząc do wytworzenia pamięci immunologicznej i produkcji przeciwciał specyficznych dla tego antygenu. Po szczepieniu pierwotnym obserwuje się wysokie wskaźniki seropozytywności, np. w przypadku Tetraxim ponad 87% niemowląt osiąga czterokrotny wzrost miana przeciwciał anty-FHA w ciągu 1-2 miesięcy po szczepieniu. Po dawce uzupełniającej serokonwersja wynosiła 99% dla Pentaxim i 89,7% dla Tetraxim. Długoterminowe badania wykazały utrzymanie seropozytywności na poziomie 97,3-100% u dzieci, młodzieży i dorosłych nawet do 10 lat po szczepieniu preparatami Adacel i Adacel Polio. Skuteczność szczepionek zawierających FHA potwierdzono w badaniach epidemiologicznych, m.in. w Senegalu i Szwecji, wykazując ochronę przed ciężką postacią krztuśca oraz zmniejszenie zachorowalności.
antygen grasiczozależny, antygen krztuścowy, badanie kliniczno-kontrolne, badanie kohortowe, badanie przesiewowe, Bordetella pertussis, dawka uzupełniająca, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, interferencja immunologiczna, korelacja serologiczna, krztusiec, limfocyt T pomocniczy, odporność bierna, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, przeciwciała anty-FHA, serokonwersja, seropozytywność, średnia geometryczna stężeń, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka skojarzona, toksoid krztuścowy, toksyna krztuścowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana nie mniej niż 30 j.m. toksoidu błoniczego, nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 4 j.m. zawiesiny inaktywowanego szczepu Bordetella pertussis/0,5 ml; 1 d; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana (DTP) jest kluczowa w profilaktyce chorób zakaźnych, jednak jej podanie jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na składniki szczepionki, ostrych stanów chorobowych z gorączką, zaostrzeń chorób przewlekłych oraz postępujących schorzeń neurologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje niepożądane po poprzednich dawkach, takie jak encefalopatia w ciągu 7 dni, drgawki do 3 dni, objawy mózgowe do 72 godzin, nieutulony płacz trwający ≥ 3 godziny, epizody hipotoniczno-hiporeaktywne oraz gorączka ≥ 40,5°C pojawiające się do 48 godzin po szczepieniu. Wystąpienie tych objawów stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do kolejnych dawek szczepionki DTP.
antygen krztuśca, Bordetella pertussis, choroba przewlekła, drgawki, encefalopatia, krzyk mózgowy, nadwrażliwość na substancje czynne, niepożądany odczyn poszczepienny, nieutulony płacz, objawy mózgowe, obniżone napięcie mięśniowe, ogniskowe objawy neurologiczne, ostry stan chorobowy, schorzenie neurologiczne, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka DT, szczepionka DTP, szczepionka pełnokomórkowa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wysoka gorączka, zaburzenie świadomości, zespół hipotoniczno-hiporeaktywny - Leksykon substancji czynnych
Hemaglutynina włókienkowa – Dawkowanie i sposób podawania
Hemaglutynina włókienkowa jest kluczowym antygenem krztuścowym stosowanym w bezkomórkowych szczepionkach przeciw krztuścowi, często łączonych ze szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi oraz poliomyelitis (IPV). Zawartość hemaglutyniny różni się w zależności od preparatu i grupy wiekowej: szczepionki dla dzieci zawierają 25 μg, natomiast dla dorosłych i młodzieży o zmniejszonej zawartości antygenów – 5-8 μg. Schemat dawkowania jest zróżnicowany i obejmuje szczepienia pierwotne, uzupełniające oraz przypominające, dostosowane do wieku pacjenta i wskazań klinicznych. Szczepionki podaje się domięśniowo, u niemowląt w przednio-boczną część uda, a u starszych dzieci i dorosłych w mięsień naramienny, z wykluczeniem podawania w pośladki oraz drogą śródskórną lub podskórną, z wyjątkiem wyjątkowych sytuacji.
antygen błonicy, antygen krztuścowy, bierna ochrona niemowląt, charakterystyka produktu leczniczego, cykl szczepienia podstawowego, hemaglutynina włókienkowa, immunoglobulina przeciwtężcowa, mięsień naramienny, podanie domięśniowe, podanie donaczyniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, poliomyelitis, przednio-boczna część uda, szczepienie pierwotne, szczepienie przypominające, szczepienie uzupełniające, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, tężec, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, trymestr ciąży - Leksykon substancji czynnych
Glutaraldehyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
W szczepionce TETRAXIM, stosowanej przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi (bezkomórkowa, złożona) oraz poliomyelitis (inaktywowany), mogą występować śladowe ilości glutaraldehydu, wykorzystywanego w procesie produkcji. Pomimo braku specyficznych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa glutaraldehydu w charakterystyce produktu leczniczego (oznaczonej jako „Nie dotyczy”), obecność tej substancji w końcowym preparacie jest minimalna i nie powinna wpływać na profil bezpieczeństwa szczepionki. Glutaraldehyd jest jednym z kilku związków pomocniczych, obok neomycyny, streptomycyny i polimyksyny B, stosowanych w procesie wytwarzania TETRAXIM.
ampułko-strzykawka, błonica, charakterystyka produktu leczniczego, glutaraldehyd, krztusiec, kwalifikacja do szczepienia, nadwrażliwość na składniki szczepionki, neomycyna, polimyksyna B, poliomyelitis, profil bezpieczeństwa, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tetraxim, tężec, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tetraxim 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tetraxim, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf), tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf), antygeny Bordetella pertussis (toksoid krztuścowy 25 μg, hemaglutynina włókienkowa 25 μg) oraz inaktywowane wirusy polio typ 1 (29 jednostek antygenu D), typ 2 (7 jednostek antygenu D) i typ 3 (26 jednostek antygenu D), podawana jest w ściśle określonej dawce 0,5 ml w formie zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Zawiera również 0,3 mg uwodnionego wodorotlenku glinu jako adjuwant oraz śladowe ilości glutaraldehydu, neomycyny, streptomycyny, polimyksyny B i 12,5 μg fenyloalaniny. Ze względu na precyzyjne dawkowanie i formę podania, producent nie podaje informacji o przedawkowaniu w charakterystyce produktu leczniczego.
adjuwant, ampułko-strzykawka, błonica, Bordetella pertussis, działanie niepożądane, fenyloalanina, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, krztusiec, neomycyna, ośrodek toksykologiczny, personel medyczny, polimyksyna B, poliomyelitis, przedawkowanie leku, streptomycyna, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka Tetraxim, tężec, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wirus polio, wodorotlenek glinu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tdap Szczepionka 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Tdap, zawierająca 0,5 ml dawki z oczyszczonymi toksoidami błoniczym (≥2 j.m.), tężcowym (≥20 j.m.) oraz krztuścowym (20 µg), adsorbowana na 0,5 mg Al(OH)₃, jest stosowana w profilaktyce błonicy, tężca i krztuśca. W praktyce klinicznej szczególną uwagę należy zwrócić na jej stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa szczepionki Tdap w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach nie dostarczają wystarczających informacji o potencjalnym ryzyku dla rozrodczości. Z tego względu szczepienie kobiet ciężarnych powinno być rozważane wyłącznie w sytuacjach, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być indywidualnie dostosowana do pacjentki. Podobnie, brak jest specyficznych badań dotyczących wpływu szczepionki na niemowlęta karmione piersią, co wymaga ostrożnej analizy korzyści i ryzyka przed podaniem szczepionki kobietom karmiącym.
błonica tężec krztusiec, Bordetella pertussis, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, formaldehyd, szczepionka bezkomórkowa, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw błonicy tężcowi i krztuścowi, szczepionka Tdap, szczepionka żywa atenuowana, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań