Właściwości farmakokinetyczne szczepionki Tdap

Zgodnie z aktualnymi wymaganiami regulacyjnymi dotyczącymi oceny produktów leczniczych immunologicznych, dla szczepionki Tdap (przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, bezkomórkowa, złożona, adsorbowana, o zmniejszonej zawartości antygenu) nie przeprowadza się standardowych badań farmakokinetycznych, które są typowe dla klasycznych produktów leczniczych. ¹

Uzasadnienie braku badań farmakokinetycznych

W przypadku szczepionek, takich jak Tdap Szczepionka, zawierająca toksoidy błoniczy, tężcowy i krztuścowy, nie ma konieczności oceny parametrów farmakokinetycznych ze względu na specyficzny mechanizm działania produktów immunologicznych. Klasyczne parametry farmakokinetyczne jak absorpcja, dystrybucja, metabolizm i eliminacja nie mają bezpośredniego zastosowania w ocenie skuteczności i bezpieczeństwa szczepionek. ²

Biologiczny charakter szczepionki

Tdap Szczepionka jest zawiesinę do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, zawierającą oczyszczone i detoksykowane antigeny bakteryjne adsorbowane na wodorotlenku glinu. Składniki czynne szczepionki to toksoidy pochodzące z następujących drobnoustrojów:

• Corynebacterium diphtheriae – źródło toksoidu błoniczego (nie mniej niż 2 j.m. w dawce 0,5 ml) ³
• Clostridium tetani – źródło toksoidu tężcowego (nie mniej niż 20 j.m. w dawce 0,5 ml) ⁴
• Bordetella pertussis – źródło toksoidu krztuścowego (20 mikrogramów w dawce 0,5 ml) ⁵

Adjuwant i jego rola w miejscu podania

Wszystkie wymienione toksoidy w szczepionce Tdap są adsorbowane na wodorotlenku glinu uwodnionym (Al(OH)₃), w ilości odpowiadającej 0,5 mg aluminium (Al³⁺). Adsorbent pełni rolę adjuwantu, który opóźnia wchłanianie antygenów z miejsca podania, przedłużając ekspozycję układu immunologicznego na antygeny i wzmacniając odpowiedź immunologiczną. ⁶

Postać farmaceutyczna i charakterystyka fizyczna

Szczepionka Tdap ma postać zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Prezentuje się jako bezbarwna zawiesina zawierająca białe lub szare drobinki, co jest typowe dla szczepionek adsorbowanych. ⁷

Substancje śladowe w szczepionce

Szczepionka może zawierać śladowe ilości formaldehydu, który jest wykorzystywany podczas procesu wytwarzania do inaktywacji toksyn bakteryjnych. Obecność tej substancji jest istotna z punktu widzenia potencjalnych reakcji nadwrażliwości. ⁸

Mechanizm działania zamiast farmakokinetyki

W przypadku szczepionki Tdap, bardziej istotne niż klasyczne parametry farmakokinetyczne są:

• Zdolność antygenów do indukcji odpowiedzi immunologicznej w miejscu podania i regionalnych węzłach chłonnych
• Tworzenie komórek pamięci immunologicznej
• Produkcja swoistych przeciwciał przeciw antygenom błonicy, tężca i krztuśca
• Długotrwałość odpowiedzi immunologicznej

Powyższe parametry są oceniane w badaniach immunogenności i skuteczności klinicznej, a nie w badaniach farmakokinetycznych. ⁹