granulocyty kwasochłonne
Granulocyty kwasochłonne, nazywane również eozynofilami, to rodzaj białych krwinek należących do grupy granulocytów. Stanowią one zwykle 1-4% wszystkich leukocytów we krwi obwodowej. Charakteryzują się obecnością w cytoplazmie ziarnistości, które wykazują powinowactwo do barwników kwaśnych, takich jak eozyna (stąd nazwa eozynofile).
Eozynofile pełnią istotną rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu, szczególnie w zwalczaniu pasożytów wielokomórkowych. Komórki te uwalniają białka cytotoksyczne (m.in. główne białko zasadowe, eozynofilową peroksydazę, białko kationowe eozynofilów), które niszczą błony komórkowe pasożytów. Odgrywają również kluczową rolę w patogenezie chorób alergicznych i zapalnych, w tym astmy, alergicznego nieżytu nosa czy atopowego zapalenia skóry.
Podwyższony poziom eozynofilów we krwi (eozynofilia) może wskazywać na obecność chorób pasożytniczych, alergicznych, autoimmunologicznych, nowotworowych lub zespołów hipereozynofilowych. Diagnostyka eozynofilii obejmuje badania morfologii krwi, badania kału w kierunku pasożytów, testy alergiczne oraz w niektórych przypadkach biopsję szpiku kostnego. Natomiast zmniejszenie liczby eozynofilów (eozynopenia) może wystąpić podczas ostrych infekcji, po zastosowaniu glikokortykosteroidów lub w zespole Cushinga.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Jaxteran 120 mg
Fumaran dimetylu, substancja czynna leku Jaxteran, wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi obejmującymi 2513 pacjentów z łączną ekspozycją 11318 pacjentolat, w tym 1169 pacjentów leczonych przez ≥5 lat i 426 przez ≥10 lat. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nagłe zaczerwienienia skóry (34% vs 4% placebo) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (14% vs 10%), nudności (12% vs 9%), bóle w nadbrzuszu (10% vs 6%) i ból brzucha (9% vs 4%), pojawiające się głównie w pierwszym miesiącu terapii. Ciężkie reakcje skórne i żołądkowo-jelitowe występowały rzadko (<1-1%). Wzrost aktywności aminotransferaz ≥3-krotnie GGN obserwowano u 6% (ALT) i 2% (AST) pacjentów, głównie w pierwszych 6 miesiącach leczenia. Limfopenia występowała u 41% pacjentów, z 2% ciężką limfopenią (<0,5 × 10⁹/L) utrzymującą się ≥6 miesięcy, co wiązało się z ryzykiem rozwoju postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), szczególnie u pacjentów z długotrwałą limfopenią i wiekiem >50 lat.
25-dihydroksywitamina D, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anafilaksja, biegunka, ból brzucha, ból nadbrzusza, ciała ketonowe w moczu, eozynofile, fumaran dimetylu, granulocyty kwasochłonne, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nudności, obrzęk naczyniowo-ruchowy, parathormon, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, transaminazy wątrobowe, uderzenia gorąca, wirus JC, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie skóry, zapalenie żołądka, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azycyna 500 mg
Azycyna, zawierająca 500 mg azytromycyny dwuwodnej, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest biegunka (≥1/10), a często występują również zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak wymioty, ból brzucha i nudności, oraz ból głowy. W badaniach laboratoryjnych notowano zmniejszenie liczby limfocytów, zwiększenie granulocytów kwasochłonnych, bazofilów, monocytów i neutrofilów, a także zmniejszenie stężenia wodorowęglanów we krwi. Rzadziej obserwowano leukopenię, neutropenię, eozynofilię, małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczną. Wśród poważnych działań niepożądanych wymienia się rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, reakcje anafilaktyczne, torsade de pointes oraz ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azytromycyna, azytromycyna dwuwodna, bazofilia, biegunka, ból brzucha, częstoskurcz komorowy, drożdżyca, dysfagia, eozynofilia, fosfataza zasadowa, granulocyty kwasochłonne, jadłowstręt, kompleks Mycobacterium avium, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie grzybicze, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Detimedac 500 mg
Dakarbazyna (Detimedac 500 mg lub 1000 mg) wymaga ścisłego nadzoru specjalisty onkologa ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń czynności wątroby i szpiku kostnego. Monitorowanie obejmuje ocenę wielkości wątroby (klinicznie i obrazowo), regularne oznaczanie enzymów wątrobowych i bilirubiny oraz kontrolę morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem granulocytów kwasochłonnych, leukopenii, niedokrwistości i małopłytkowości. W przypadku objawów dysfunkcji wątroby lub nerek konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Wystąpienie choroby wenookluzyjnej wątroby stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do dalszego leczenia. Wczesne zastosowanie wysokich dawek kortykosteroidów (np. hydrokortyzon 300 mg/dobę) oraz ewentualne leczenie fibrynolityczne może być korzystne w powikłaniach wątrobowych.
choroba wenookluzyjna wątroby, dakarbazyna, działanie genotoksyczne, enzymy wątrobowe, fenytoina, granulocyty kwasochłonne, hemopoeza, immunosupresja, kortykosteroidy, leki cytotoksyczne, leki fibrynolityczne, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, morfologia krwi, nadwrażliwość, niedokrwistość, niedrożność żył wątrobowych, onkolog, parametry biochemiczne, szczepionki atenuowane, szpik kostny, tkankowy aktywator plazminogenu, toksyczność hematologiczna, wynaczynienie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dimethyl fumarate Teva 120 mg
Fumaran dimetylu, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych obejmujących 2513 pacjentów z ekspozycją do 12 lat (11 318 pacjentolat). Najczęstsze działania niepożądane to nagłe zaczerwienienia skóry (35%) oraz objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak biegunka (14%), nudności (12%), ból brzucha i bóle w nadbrzuszu (po 10%). Objawy te pojawiają się głównie w pierwszym miesiącu leczenia i mają charakter okresowy. Ciężkie reakcje skórne występowały u <1% pacjentów. Wzrost aktywności aminotransferaz wątrobowych ≥3-krotnie powyżej górnej granicy normy obserwowano u 6% (ALT) i 2% (AST) pacjentów, z przerwaniem terapii w <1% przypadków. Limfopenia występowała u 41% pacjentów, z ciężką limfopenią (<0,5 × 10⁹/L) u 2%, co wiązało się z ryzykiem rozwoju postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), szczególnie u pacjentów z długotrwałą limfopenią i wiekiem >50 lat.
25-dihydroksywitamina D, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anafilaksja, białkomocz, biegunka, ból brzucha, ciała ketonowe, działania niepożądane układu pokarmowego, fumaran dimetylu, granulocyty kwasochłonne, hipoksja, interferon beta-1a, limfocyty, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parathormon, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, RRMS, rumień, stwardnienie rozsiane, transaminazy wątrobowe, wirus Johna Cunninghama, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie skóry, zapalenie żołądka, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Encorton 5 mg
Prednizon, będący prolekiem prednizolonu, jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym. Dawka 5 mg prednizonu odpowiada działaniu przeciwzapalnemu 4 mg metyloprednizolonu, 0,75 mg deksametazonu lub 20 mg hydrokortyzonu, przy aktywności mineralokortykosteroidowej stanowiącej około 60% hydrokortyzonu. Mechanizm działania obejmuje hamowanie migracji leukocytów, fagocytozy, uwalniania enzymów lizosomalnych oraz syntezy mediatorów zapalenia, a także nasilenie syntezy lipomoduliny, inhibitora fosfolipazy A2. Immunosupresja wynika ze zmniejszenia liczby limfocytów T, monocytów i granulocytów kwasochłonnych, zahamowania syntezy interleukin oraz ograniczenia przenikania kompleksów immunologicznych. Prednizon wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, zwiększając reabsorpcję sodu i wydalanie potasu w cewce dalszej nefronu, co jednak nie stanowi głównego wskazania do terapii.
aminy katecholowe, blastogeneza limfocytów, błona fosfolipidowa, cewka dalsza nefronu, dopełniacz, enzymy lizosomalne, fagocytoza, fosfolipaza A2, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, gospodarka węglowodanowa, granulocyty kwasochłonne, hormon adrenokortykotropowy, immunosupresja, katabolizm białek, kompleksy immunologiczne, kwas arachidonowy, leki sympatykomimetyczne, limfocyty T, lipomodulina, mediatory zapalenia, mineralokortykosteroid, nadczynność przytarczyc, niewydolność kory nadnerczy, oporność na insulinę, oś podwzgórze-przysadka, osteoblasty, osteoklasty, osteoporoza, prednizolon, przeciwzapalne, tkanka limfoidalna, tkanka tłuszczowa, zespół Cushinga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Detimedac 100 mg
Dakarbazyna powinna być stosowana wyłącznie pod ścisłym nadzorem onkologicznym z regularnym monitorowaniem parametrów klinicznych, biochemicznych i hematologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby, nerek oraz liczby krwinek, zwłaszcza granulocytów kwasochłonnych. Wystąpienie objawów zaburzeń czynności wątroby, nerek lub nadwrażliwości wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Choroba wenookluzyjna wątroby stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do dalszego stosowania leku. W przypadku podejrzenia tej choroby wskazane jest wczesne zastosowanie wysokich dawek kortykosteroidów (np. hydrokortyzon 300 mg/dobę) oraz leków fibrynolitycznych, takich jak heparyna lub tkankowy aktywator plazminogenu. Długotrwałe leczenie może prowadzić do mielotoksyczności, dlatego konieczne jest monitorowanie liczby leukocytów, erytrocytów i płytek krwi, a w przypadku istotnego zahamowania czynności szpiku rozważenie odroczenia lub przerwania terapii.
choroba wenookluzyjna wątroby, cytostatyk, dakarbazyna, działanie immunosupresyjne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, erytrocyty, fenytoina, granulocyty kwasochłonne, heparyna, hydrokortyzon, kortykosteroidy, krwinki białe, lek fibrynolityczny, lek hepatotoksyczny, martwica wątroby, mielotoksyczność, nadwrażliwość na lek, napad drgawkowy, niedrożność żył wątrobowych, onkolog, parametry hematologiczne, płytki krwi, szczepionka inaktywowana, szczepionka zawierająca żywe drobnoustroje, tkankowy aktywator plazminogenu, toksyczność szpiku kostnego, uszkodzenie tkanek, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku - Leksykon substancji czynnych
Dakarbazyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Dakarbazyna, jako cytotoksyczny lek przeciwnowotworowy, wymaga podawania wyłącznie pod ścisłym nadzorem onkologa z odpowiednim zapleczem diagnostycznym do monitorowania parametrów klinicznych, biochemicznych i hematologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na wczesne wykrywanie powikłań wątrobowych, w tym choroby wenookluzyjnej wątroby, która stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do kontynuacji terapii. Monitorowanie powinno obejmować ocenę wielkości wątroby, funkcji wątroby oraz morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby granulocytów kwasochłonnych (eozynofilów), których wzrost może sygnalizować rozwój powikłań. W przypadku podejrzenia choroby wenookluzyjnej stosuje się leczenie hydrokortyzonem w dawce 300 mg/dobę, samodzielnie lub w połączeniu z lekami fibrynolitycznymi (heparyna, tkankowy aktywator plazminogenu). Długotrwała terapia może prowadzić do mielotoksyczności, wymagającej czasowego odroczenia lub przerwania leczenia.
choroba wenookluzyjna wątroby, dakarbazyna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, eozynofilia, fenytoina, granulocyty kwasochłonne, heparyna, hepatotoksyczność, hydrokortyzon, immunosupresja, kortykosteroidy, krwinki białe, krwinki czerwone, lek fibrynolityczny, martwica wątroby, mielotoksyczność, morfologia krwi, napad drgawkowy, niedrożność żył wątrobowych, onkolog, parametry hematologiczne, parametry kliniczne, płytki krwi, reakcja nadwrażliwości, substancja cytotoksyczna, szczepionka inaktywowana, szczepionka żywa, tkankowy aktywator plazminogenu, toksyczność szpikowa, wynaczynienie, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fumaran Dimetylu Adamed 240 mg
Fumaran dimetylu, stosowany w leczeniu rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego (RRMS), charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa. Najczęstsze działania niepożądane obejmują nagłe zaczerwienienia skóry (34% pacjentów) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (14%), nudności (12%), ból w nadbrzuszu (10%) i ból brzucha (9%), które pojawiają się głównie w pierwszym miesiącu terapii. Ciężkie reakcje skórne i poważne zaburzenia żołądkowo-jelitowe występują rzadziej (poniżej 1%), jednak 3-4% pacjentów przerwało terapię z powodu tych działań niepożądanych. W badaniach klinicznych (n=2513, ekspozycja do 12 lat) obserwowano także podwyższenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (ALT ≥3× GGN u 6%, AST ≥3× GGN u 2%), głównie w pierwszych 6 miesiącach leczenia, z koniecznością przerwania terapii w mniej niż 1% przypadków. Ponadto, fumaran dimetylu powoduje zmniejszenie liczby limfocytów o około 30%, z limfopenią występującą u 41% pacjentów, w tym ciężką limfopenią (<0,5 × 10⁹/L) u 2%, co wiąże się z ryzykiem poważnych infekcji, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML).
25-dihydroksywitamina D, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, bezwzględna liczba limfocytów, bilirubina całkowita, ból nadbrzusza, ciała ketonowe w moczu, fumaran dimetylu, granulocyty kwasochłonne, limfocyty, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, parathormon, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, reakcja anafilaktyczna, RRMS, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, transaminazy wątrobowe, uderzenia gorąca, układ pokarmowy, wirus Johna Cunninghama, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie skóry, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fumaran Dimetylu Adamed 120 mg
Fumaran dimetylu jest stosowany w leczeniu rzutowo-remisyjnego stwardnienia rozsianego (RRMS) i charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej. Najczęstsze działania niepożądane to nagłe zaczerwienienia skóry (34% vs 4% placebo) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka (14%), nudności (12%), bóle w nadbrzuszu (10%) i ból brzucha (9%), pojawiające się głównie w pierwszym miesiącu terapii. Ciężkie reakcje skórne występują rzadko (<1%), a przerwanie leczenia z powodu zaczerwienienia skóry i zaburzeń żołądkowo-jelitowych dotyczy odpowiednio 3% i 4% pacjentów. Ponadto obserwuje się podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych (ALT ≥3× GGN u 6%, AST ≥3× GGN u 2%) głównie w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii, z rzadkimi przypadkami polekowego uszkodzenia wątroby. W badaniach klinicznych odnotowano także częste występowanie limfopenii (41% pacjentów z liczbą limfocytów <0,91 × 10⁹/L), w tym ciężką limfopenię (<0,5 × 10⁹/L) u 6% pacjentów, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML).
25-dihydroksywitamina D, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anafilaksja, ciała ketonowe, fumaran dimetylu, granulocyty kwasochłonne, hipoksja, ketonuria, leukopenia, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, niedociśnienie tętnicze, nieżyt nosa, obrzęk naczyniowo-ruchowy, parathormon, podwyższone transaminazy wątrobowe, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rumień uogólniony, stwardnienie rozsiane rzutowo-remisyjne, trombocytopenia, uderzenia gorąca, wirus JC, zaburzenia układu pokarmowego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie skóry, zakażenia oportunistyczne, zapalenie żołądka, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon substancji czynnych
Fumaran dimetylu – Działania niepożądane
Fumaran dimetylu, stosowany w terapii rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 2513 pacjentów z ekspozycją do 12 lat (11318 pacjentolat). Najczęstsze działania niepożądane to nagłe zaczerwienienia skóry (35%) oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunka (14%), nudności (12%), ból brzucha i bóle w nadbrzuszu (po 10%), pojawiające się głównie w pierwszym miesiącu terapii. Działania te są zwykle łagodne lub umiarkowane, choć 3-4% pacjentów przerwało leczenie z ich powodu. W badaniach kontrolowanych placebo odnotowano istotnie wyższą częstość nagłych zaczerwienień skóry (34% vs 4%) i uderzeń gorąca (7% vs 2%) w grupie leczonej fumaratem dimetylu. Ponadto, obserwowano częstsze zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym biegunkę (14% vs 10%), nudności (12% vs 9%) i wymioty (8% vs 5%). Wśród działań niepożądanych o ciężkim przebiegu odnotowano limfopenię (41% pacjentów, z czego 2% ciężka, <0,5 × 10⁹/L utrzymująca się ≥6 miesięcy), zapalenie żołądka i jelit (1%) oraz rzadkie przypadki postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), związanej z długotrwałą limfopenią i spadkiem limfocytów T CD4+ i CD8+.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anafilaksja, białkomocz, ból nadbrzusza, działanie niepożądane, fumaran dimetylu, granulocyty kwasochłonne, leukopenia, liczba limfocytów, limfocyty T CD4+, limfocyty T CD8+, limfopenia, nadwrażliwość, nagłe zaczerwienienie skóry, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, polekowe uszkodzenie wątroby, półpasiec, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rumień, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, transaminazy wątrobowe, trombocytopenia, uderzenie gorąca, wirus Johna Cunninghama, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie żołądka, zapalenie żołądka i jelit