toksyczna wrzodziejąca keratopatia
Toksyczna wrzodziejąca keratopatia to poważne schorzenie rogówki charakteryzujące się jej owrzodzeniem i destrukcją spowodowaną działaniem substancji toksycznych. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są leki miejscowe (zwłaszcza zawierające środki konserwujące), ekspozycja na chemikalia, niewłaściwe stosowanie lub nadużywanie soczewek kontaktowych.
Klinicznie objawia się bólem oka, światłowstrętem, łzawieniem, obniżeniem ostrości wzroku oraz przekrwieniem spojówek. W badaniu w lampie szczelinowej widoczne są ubytki nabłonka rogówki, infiltraty zapalne oraz w ciężkich przypadkach perforacja rogówki. Charakterystyczne jest również ścieńczenie rogówki w miejscu uszkodzenia.
Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu okulistycznym oraz identyfikacji czynnika toksycznego. Leczenie obejmuje natychmiastowe odstawienie szkodliwego czynnika, stosowanie kropli nawilżających bez konserwantów, antybiotyków miejscowych, leków przeciwzapalnych oraz w ciężkich przypadkach soczewek terapeutycznych lub chirurgicznej interwencji (przeszczep błony owodniowej lub keratoplastyka).
Rokowanie zależy od stopnia uszkodzenia rogówki i szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia. Nieleczona toksyczna wrzodziejąca keratopatia może prowadzić do trwałej utraty widzenia. Kluczowa jest wczesna diagnoza i eliminacja czynnika wywołującego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Epinastyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Epinastyna w postaci kropli do oczu (Relestat) o stężeniu 0,5 mg/ml chlorowodorku epinastyny (0,436 mg czystej epinastyny) jest przeznaczona wyłącznie do stosowania okulistycznego. Preparat zawiera substancje pomocnicze, takie jak chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml) oraz fosforany (4,75 mg/ml), które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Chlorek benzalkoniowy może wywoływać punktową keratopatię oraz toksyczną wrzodziejącą keratopatię, a także wpływać na barwę i absorpcję miękkich soczewek kontaktowych, co wymaga od pacjentów odczekania minimum 15 minut po aplikacji kropli przed założeniem soczewek oraz unikania stosowania leku przy założonych soczewkach. Fosforany, choć rzadko, mogą indukować zwapnienie rogówki u pacjentów z ciężkim uszkodzeniem rogówki, co nakłada konieczność zachowania szczególnej ostrożności u tej grupy chorych.
chlorek benzalkoniowy, chlorowodorek epinastyny, działanie niepożądane, epinastyna, fosforan, krople do oczu, miękkie soczewki kontaktowe, preparat okulistyczny, punktowa keratopatia, Relestat, roztwór okulistyczny, środek konserwujący, substancja pomocnicza, toksyczna wrzodziejąca keratopatia, uszkodzenie rogówki, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Relestat
Relestat to preparat okulistyczny zawierający chlorowodorek epinastyny w stężeniu 0,5 mg/ml (0,436 mg epinastyny) przeznaczony wyłącznie do podawania do oka. Lek zawiera substancje pomocnicze: chlorek benzalkoniowy (0,1 mg/ml) jako konserwant oraz fosforany (4,75 mg/ml). Chlorek benzalkoniowy może wywoływać rzadkie działania niepożądane, takie jak punktowa keratopatia i toksyczna wrzodziejąca keratopatia, a także jest absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe, co może prowadzić do zmiany ich barwy. Zaleca się, aby pacjenci odczekali minimum 15 minut po aplikacji kropli przed założeniem soczewek oraz nie stosowali leku podczas noszenia soczewek.
- Leksykon substancji czynnych
Bimatoprost – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bimatoprost, analog prostaglandyn stosowany w terapii jaskry i nadciśnienia ocznego, wymaga szczegółowego monitorowania ze względu na ryzyko wystąpienia trwałej pigmentacji tęczówki, obserwowanej u 1,5% pacjentów po 12 miesiącach stosowania 0,3 mg/ml. Zmiana barwy tęczówki jest spowodowana zwiększoną zawartością melaniny, a nie wzrostem liczby melanocytów, i może pojawić się po kilku miesiącach lub latach terapii. Należy również zwrócić uwagę na periorbitopatię (PAP), objawiającą się m.in. pogłębieniem bruzdy powiekowej, opadaniem powieki i zanikiem tkanki tłuszczowej okołogałkowej, która może mieć charakter trwały i wpływać na pole widzenia. Inne zmiany to nadmierny wzrost rzęs, ściemnienie skóry powiek oraz pigmentacja tkanek okołogałkowych, z reguły odwracalne. U pacjentów z czynnikami ryzyka (np. bezsoczewkowość, pseudofakia z rozdarciem tylnej torebki soczewki, wcześniejsze zabiegi wewnątrzgałkowe, niedrożność naczyń żylnych siatkówki, retinopatia cukrzycowa) istnieje ryzyko torbielowatego obrzęku plamki, co wymaga ostrożności i monitorowania.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog prostaglandyny, astma, bakteryjne zapalenie rogówki, benzalkoniowy chlorek, bezsoczewkowość, bimatoprost, blok serca, bradykardia, bruzda powiekowa, hipotensja, jaskra, jaskra neowaskularna, jaskra wrodzona, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, jaskra zapalna, melanocyt, nadciśnienie oczne, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, POChP, retinopatia cukrzycowa, toksyczna wrzodziejąca keratopatia, torbielowaty obrzęk plamki, uszkodzenie rogówki, zakażenie oka, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki, zapalenie wewnątrzgałkowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół suchego oka