N-acetylo-benzochinoimina
N-acetylo-benzochinoimina (NAPQI, N-acetyl-p-benzoquinone imine) to wysoce reaktywny metabolit paracetamolu (acetaminofenu), powstający w wyniku przemian tego leku w wątrobie. W warunkach prawidłowych NAPQI jest szybko detoksykowana przez połączenie z glutationem, co prowadzi do utworzenia nieszkodliwych koniugatów wydalanych z moczem.
Przy przedawkowaniu paracetamolu, zapasy glutationu w wątrobie zostają wyczerpane, co powoduje akumulację NAPQI. Ten reaktywny związek wiąże się kowalencyjnie z białkami hepatocytów, prowadząc do stresu oksydacyjnego, uszkodzenia komórkowego i ostatecznie do martwicy wątroby. Jest to główny mechanizm hepatotoksyczności paracetamolu.
W leczeniu zatrucia paracetamolem kluczowe znaczenie ma szybkie podanie N-acetylocysteiny (NAC), która uzupełnia zapasy glutationu, zwiększając zdolność organizmu do detoksykacji NAPQI. Skuteczność tego antidotum jest największa w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przedawkowania, zanim dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Efferalgan Codeine 500 mg + 30 mg
Efferalgan Codeine to preparat zawierający paracetamol (500 mg) oraz kodeinę fosforanu półwodnego (30 mg). Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 30-60 minut. Dystrybucja jest szeroka, z niskim wiązaniem z białkami osocza, a metabolizm odbywa się głównie w wątrobie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym oraz oksydację z udziałem CYP450, prowadzącą do powstania toksycznego metabolitu N-acetylo-benzochinoiminy. W warunkach terapeutycznych metabolit ten jest szybko detoksykowany, jednak przy przedawkowaniu dochodzi do jego akumulacji i uszkodzenia wątroby. Paracetamol jest wydalany głównie przez nerki, z okresem półtrwania około 2 godzin, a 90% dawki eliminuje się w ciągu 24 godzin w postaci sprzężonych metabolitów.
alkoholowe zapalenie wątroby, biodostępność leku, CYP2D6, CYP2E1, cytochrom P450, dystrybucja paracetamolu, fosforan kodeiny, hepatotoksyczność paracetamolu, klirens kreatyniny, kodeina, kodeino-6-glukuronid, metabolit hepatotoksyczny, metabolit pośredni, morfina, N-acetylo-benzochinoimina, niewyrównana choroba wątroby, norkodeina, okres półtrwania, paracetamol, polimorfizm genetyczny, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, stężenie maksymalne w osoczu, szlak oksydacyjny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zredukowany glutation - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fervex ból i gorączka kids 300 mg
Farmakokinetyka paracetamolu w postaci czopków doodbytniczych (Efferalgan 300 mg) cechuje się wolniejszym wchłanianiem w porównaniu do form doustnych, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy po 2-3 godzinach, co ma istotne znaczenie przy planowaniu dawkowania w terapii przeciwbólowej i przeciwgorączkowej. Paracetamol wykazuje szybkie i szerokie rozprzestrzenianie się w tkankach oraz niski stopień wiązania z białkami osocza, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym (60-80%) i siarkowym (20-30%), a także częściowo przez cytochrom P450, prowadząc do powstania hepatotoksycznego metabolitu N-acetylo-benzochinoiminy, który jest detoksykowany przez glutation. Okres półtrwania paracetamolu wynosi około 2 godziny, a 90% dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów w ciągu 24 godzin.
alkoholowe zapalenie wątroby, biodostępność, cysteina, cytochrom P450, czopek doodbytniczy, czynna choroba wątroby, dystrybucja tkankowa, enzym CYP 2E1, glutation zredukowany, hepatotoksyczność, kinetyka eliminacji, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, metabolit hepatotoksyczny, metabolit toksyczny, N-acetylo-benzochinoimina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, paracetamol, stężenie w surowicy, terapia przeciwbólowa, terapia przeciwgorączkowa, uszkodzenie hepatocytów, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fervex ból i gorączka baby 150 mg
Paracetamol w formie czopków doodbytniczych Efferalgan 150 mg charakteryzuje się całkowitym, acz wolniejszym wchłanianiem w porównaniu do podania doustnego, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy po 2-3 godzinach. Lek wykazuje szybkie przenikanie do tkanek oraz niski stopień wiązania z białkami osocza, co sprzyja jego biodostępności. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym (60-80%) i siarkowym (20-30%), a także alternatywną drogę przez cytochrom P450, generującą toksyczny metabolit N-acetylo-benzochinoiminę, który przy dawkach terapeutycznych jest skutecznie detoksykowany i wydalany z moczem. Okres półtrwania paracetamolu wynosi około 2 godziny, a 90% dawki jest eliminowane z moczem w ciągu 24 godzin, z mniej niż 5% wydalanym w postaci niezmienionej.
alkoholowe zapalenie wątroby, biodostępność, biotransformacja, cytochrom P450, czopek doodbytniczy, dawkowanie leku, dystrybucja leku, eliminacja leku, enzym CYP 2E1, glukuronid, glutation zredukowany, hepatotoksyczność, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, metabolit hepatotoksyczny, metabolizm leku, N-acetylo-benzochinoimina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, paracetamol, siarczan, stężenie leku w surowicy, szlak metaboliczny, uszkodzenie komórek wątrobowych, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tramapar 37,5 mg + 325 mg
Preparat Tramapar zawiera chlorowodorek tramadolu (37,5 mg) oraz paracetamol (325 mg) w formie tabletek powlekanych. Farmakokinetyka obu substancji wykazuje odmienne profile czasowe: tramadol osiąga maksymalne stężenia w surowicy (Cmax) odpowiednio 64,3 ng/ml (+) i 55,5 ng/ml (-) po około 1,8 h, z okresem półtrwania 5,1/4,7 h, natomiast paracetamol osiąga Cmax 4,2 µg/ml po 0,9 h, z okresem półtrwania 2,5 h. Biodostępność tramadolu wynosi około 75% po pojedynczej dawce i wzrasta do 90% przy podawaniu wielokrotnym, natomiast paracetamol charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością. Obie substancje wiążą się z białkami osocza w około 20%, a tramadol wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vd,β=203 ± 40 l), podczas gdy paracetamol ma Vd około 0,9 l/kg. Podanie z pokarmem nie wpływa istotnie na farmakokinetykę obu składników, co umożliwia stosowanie preparatu niezależnie od posiłków.
biodostępność, chlorowodorek tramadolu, CYP2D6, CYP3A, cytochrom P450, glutation zredukowany, marskość wątroby, metabolit M1, metabolizm leku, N-acetylo-benzochinoimina, N-demetylacja, niewydolność nerek, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paracetamol, podanie doustne, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fervex ból i gorączka Forte 1 g
Paracetamol zawarty w Efferalgan Forte 1 g tabletki musujące charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30-60 minut. Lek wykazuje równomierną dystrybucję do wszystkich tkanek, z niskim stopniem wiązania z białkami osocza. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie dominuje sprzęganie z kwasem glukuronowym (60-80%) oraz siarkowym (20-30%), a w mniejszym stopniu szlak cytochromu P450 (<5%), prowadzący do powstania toksycznego metabolitu N-acetylo-benzochinoiminy, który jest szybko detoksykowany przy dawkach terapeutycznych. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki, z 90% dawki usuwanej w ciągu 24 godzin, głównie w postaci sprzężonych metabolitów, a okres półtrwania wynosi około 2 godzin.
alkoholowe zapalenie wątroby, biodostępność leku, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450, dystrybucja leku, enzym CYP 2E1, farmakokinetyka leku, glukuroniany, glutation, hepatotoksyczność paracetamolu, kwas glukuronowy, kwas siarkowy, metabolit toksyczny, metabolizm wątrobowy, N-acetylo-benzochinoimina, niewydolność nerek, niewyrównana choroba wątroby, okres półtrwania leku, stężenie leku w osoczu, wchłanianie paracetamolu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydłużony okres półtrwania, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fervex ból i gorączka 500 mg
Paracetamol, substancja czynna leku Efferalgan 500 mg, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30-60 minut, co przekłada się na szybki początek działania. Dystrybucja jest szybka i szeroka, z niskim wiązaniem z białkami osocza, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, gdzie 60-80% dawki ulega sprzęganiu z kwasem glukuronowym, a 20-30% z kwasem siarkowym. Niewielka część metabolizowana jest przez cytochrom P450 do toksycznego metabolitu N-acetylo-benzochinoiminy, który przy zalecanych dawkach jest szybko detoksykowany przez glutation. Okres półtrwania paracetamolu wynosi około 2 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki, gdzie 90% dawki jest wydalane w ciągu 24 godzin, głównie w postaci metabolitów sprzężonych.
alkoholowe zapalenie wątroby, białko osocza, cytochrom P450, czynna choroba wątroby, dystrybucja leku, enzym CYP2E1, farmakokinetyka paracetamolu, glutation, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, kwas merkapturowy, kwas siarkowy, metabolit hepatotoksyczny, metabolizm leku, N-acetylo-benzochinoimina, niewydolność nerek, okres półtrwania, stężenie maksymalne w osoczu, wchłanianie leku - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fervex ból i gorączka baby 80 mg
Paracetamol w postaci czopków doodbytniczych charakteryzuje się pełnym, lecz wolniejszym wchłanianiem w porównaniu do form doustnych, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym po 2-3 godzinach. Dystrybucja leku jest równomierna, z niskim wiązaniem do białek osocza, co zapewnia dobrą biodostępność w tkankach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, obejmując sprzęganie z kwasem glukuronowym (główny szlak), sprzęganie z kwasem siarkowym oraz utlenianie przez cytochrom P450, które generuje hepatotoksyczny metabolit pośredni – N-acetylo-benzochinoiminę. Detoksykacja tego metabolitu odbywa się przez wiązanie z glutationem zredukowanym, jednak mechanizm ten może ulec wysyceniu przy dawkach przekraczających zalecane, co zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby. Paracetamol jest eliminowany głównie przez nerki, z około 90% dawki wydalanej w ciągu 24 godzin, głównie w postaci metabolitów sprzężonych (6-80% z kwasem glukuronowym, 2-30% z siarczanami), a okres półtrwania wynosi około 2 godzin.
alkoholowe zapalenie wątroby, biodostępność, cytochrom P450, czopek doodbytniczy, dysfagia, eliminacja nerkowa, enzym CYP 2E1, farmakokinetyka, glutation zredukowany, kwas glukuronowy, kwas siarkowy, metabolit hepatotoksyczny, N-acetylo-benzochinoimina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, stężenie maksymalne, szlak metaboliczny, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fervex ExtraTabs 500 mg + 4 mg
Paracetamol zawarty w leku Fervex ExtraTabs charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30-60 minut. Lek wykazuje niewielkie wiązanie z białkami osocza, co sprzyja szerokiej dystrybucji do tkanek. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym, z udziałem cytochromu P450 prowadzącym do powstania toksycznego metabolitu N-acetylo-benzochinoiminy, który jest detoksykowany przez glutation. Paracetamol jest eliminowany głównie przez nerki, z 90% dawki wydalanej w ciągu 24 godzin, a jego okres półtrwania wynosi około 2 godzin. W stanach takich jak niewydolność nerek czy u osób starszych farmakokinetyka może ulegać zmianom, co wymaga dostosowania dawkowania.
biodostępność, chlorofenamina maleinian, cytochrom P450, demetylacja, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, Fervex ExtraTabs, glukuroniany, glutation, kwas glukuronowy, kwas siarkowy, maksymalne stężenie leku, metabolizm wątrobowy, N-acetylo-benzochinoimina, niewydolność nerek, okres półtrwania, paracetamol, postać niezmieniona leku, postać zmetabolizowana, przenikanie leku do tkanek, przenikanie przez łożysko, stężenie w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydalanie przez nerki