alkoholowe zapalenie wątroby
Alkoholowe zapalenie wątroby to stan zapalny miąższu wątroby wywołany toksycznym działaniem etanolu. Stanowi pośrednie stadium alkoholowej choroby wątroby, pomiędzy stłuszczeniem a marskością. Charakteryzuje się obecnością hepatocytów balonowatych, ciałek Mallory’ego oraz nacieków z neutrofili w miąższu wątroby.
Klinicznie może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się jako ostra niewydolność wątroby z żółtaczką, encefalopatią i zaburzeniami krzepnięcia. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone wartości aminotransferaz (AST>ALT w stosunku >2:1), bilirubiny, GGTP oraz obniżone stężenie albumin i wydłużony czas protrombinowy.
Leczenie opiera się przede wszystkim na bezwzględnej abstynencji alkoholowej. W ciężkich przypadkach stosuje się kortykosteroidy (prednizolon), które zmniejszają śmiertelność u pacjentów z ciężkim alkoholowym zapaleniem wątroby (funkcja dyskryminacyjna Maddreya >32). W przypadku przeciwwskazań do steroidoterapii alternatywą jest pentoksyfilina. Śmiertelność w ciężkim alkoholowym zapaleniu wątroby pozostaje wysoka i wynosi około 30-50%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby toksyczne – Etiologia i przyczyny
Zapalenie wątroby toksyczne (toxic hepatitis) to stan zapalny wątroby wywołany ekspozycją na substancje toksyczne, takie jak alkohol, leki (w tym paracetamol, NLPZ, amoksycylina z kwasem klawulanowym, statyny, metotreksat), chemikalia przemysłowe (np. czterochlorek węgla, chlorek winylu, trichloroetylen) oraz suplementy ziołowe (np. aloes, kava, efedra). Stanowi 10-15% przypadków niewydolności wątroby globalnie i jest najczęstszą przyczyną ostrej niewydolności wątroby w USA i Europie (20-40% przypadków). Toksyczne zapalenie wątroby może mieć przebieg od kilku godzin do miesięcy po ekspozycji i dzieli się na alkoholowe, chemiczne oraz polekowe (DILI). Mechanizmy uszkodzenia obejmują toksyczność zależną od dawki (np. paracetamol z metabolitem NAPQI) oraz idiosynkratyczne reakcje immunologiczne. Czynniki ryzyka to m.in. przewlekłe choroby wątroby, alkohol, wiek, płeć żeńska, mutacje genetyczne i narażenie zawodowe na hepatotoksyny.
alkoholowe zapalenie wątroby, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antygeny HLA, chemiczne zapalenie wątroby, czterochlorek węgla, detoksykacja wątrobowa, DILI, działanie cytotoksyczne, marskość, NAPQI, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niewydolność wątroby, NLPZ, ostre uszkodzenie wątroby, paracetamol, piorunująca niewydolność wątroby, polekowe zapalenie wątroby, stan zapalny wątroby, stłuszczenie mikropęcherzykowe, stłuszczenie wątroby, stres oksydacyjny, substancje toksyczne, toksyczne zapalenie wątroby, toksyczność witaminy A, zapalenie wątroby alkoholowe - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby związana z alkoholem – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba wątroby związana z alkoholem (ALD) jest główną przyczyną chorobowości i śmiertelności wątrobowej na świecie, a jej rokowanie zależy od stopnia włóknienia, zapalenia oraz abstynencji alkoholowej. Wczesne stadia, takie jak stłuszczenie i stłuszczeniowe zapalenie wątroby, są odwracalne, z ustąpieniem stłuszczenia w ciągu 6 tygodni od zaprzestania picia. Kluczowe czynniki negatywnie wpływające na rokowanie to pogorszenie funkcji wątroby oceniane skalami prognostycznymi (np. MELD, MELD-Na, Maddreya), powikłania takie jak infekcje (sepsa OR=21,98; samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej OR=11,94; zespół wątrobowo-nerkowy OR=9,35), encefalopatia wątrobowa, krwawienia z żylaków oraz kontynuacja spożywania alkoholu. Wartości MELD korelują ze śmiertelnością 90-dniową: 1,9% przy MELD 10, 6% dla 10-19, 19,6% dla 20-29, 52,6% dla 30-39 i 71,3% dla 40. Wskaźnik Maddreya powyżej 32 wskazuje na ciężką chorobę z 30-dniową śmiertelnością około 50% przy leczeniu wspomagającym.
alkoholowa marskość wątroby, alkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby, choroba wątroby związana z alkoholem, czas protrombinowy, encefalopatia wątrobowa, funkcja dyskryminacyjna Maddreya, hemochromatoza, karcynogeneza, koagulopatia, krwawienie z żylaków przełyku, marskość wątroby, niewyrównana marskość wątroby, płytki krwi, przeszczep wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, rak wątrobowokomórkowy, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, sepsa, skala MELD, skala MELD-Na, stłuszczenie wątroby, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, wodobrzusze, zakażenie HBV, zespół wątrobowo-nerkowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atoris 30 mg
Lek Atoris zawiera atorwastatynę wapniową w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 80 mg w formie tabletek powlekanych, z zawartością laktozy jednowodnej odpowiednio 175 mg, 350 mg i 467 mg. Bezwzględne przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, aktywną chorobę wątroby (w tym ostre wirusowe, alkoholowe i autoimmunologiczne zapalenie wątroby), niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz przekraczające 3-krotną górną granicę normy, ciążę, karmienie piersią oraz kobiety w wieku rozrodczym niestosujące skutecznej antykoncepcji. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir i pibrentaswir jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Pacjenci z rzadkimi zaburzeniami metabolizmu laktozy powinni być świadomi obecności laktozy w preparacie.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferazy, atorwastatyna wapniowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba wątroby, ezetymib, fibrat, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, kwas nikotynowy, laktaza, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, statyna, terapia hipolipemizująca, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywica jonowymienna - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z kwiatostanu głogu – Przeciwwskazania stosowania
Nalewka z kwiatostanu głogu (Crataegi inflorescentiae tinctura) jest stosowana jako substancja czynna w preparatach leczniczych, takich jak Tinctura Crataegi Herbapol oraz Venoforton. Podstawowym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest nadwrażliwość na kwiatostan głogu pochodzący z Crataegus monogyna Jacquin i Crataegus oxyacantha L. W przypadku Venoforton, zawierającego 10 g nalewki na 100 g produktu, przeciwwskazaniem jest również niewydolność nerek. Preparaty te zawierają wysokie stężenia etanolu (Tinctura Crataegi Herbapol: 53-58% obj., Venoforton: 55-70% V/V), co stanowi istotne ograniczenie dla pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, kobiet w ciąży i karmiących, a także osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem oraz prowadzących pojazdy mechaniczne lub obsługujących maszyny.
alkoholowe zapalenie wątroby, choroba wątroby, Crataegi inflorescentiae tinctura, Crataegus monogyna, crataegus oxyacantha, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadwrażliwość, nadwrażliwość na kwiatostan głogu, nalewka z kwiatostanu głogu, nalewka z miłorzębu, nalewka z ziela arniki, niewydolność nerek, padaczka, stłuszczenie wątroby, uzależnienie od alkoholu, wyciąg z owoców kasztanowca, wyciąg z ziela jemioły, zaburzenie neurologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie używania alkoholu – Epidemiologia
Zaburzenie używania alkoholu (AUD) stanowi poważny problem zdrowia publicznego o globalnym zasięgu, dotykając około 3,7% dorosłej populacji świata, co przekłada się na około 209 milionów osób w 2019 roku. Wskaźniki śmiertelności związane z alkoholem są znaczące – alkohol odpowiada za 2,6 miliona zgonów rocznie, co stanowi 6,7% wszystkich zgonów wśród mężczyzn i 2,4% wśród kobiet. Spożycie alkoholu na świecie wynosi średnio 5,5 litra czystego alkoholu na osobę powyżej 15 roku życia, z 21% udziałem nierejestrowanego spożycia. Epidemiologia AUD wykazuje wyraźne różnice demograficzne: mężczyźni mają dwukrotnie wyższe ryzyko wystąpienia AUD niż kobiety, a najwyższe wskaźniki obserwuje się w grupie wiekowej 18-29 lat. Geograficznie, największe rozpowszechnienie AUD notuje się w obu Amerykach (8,2% populacji powyżej 15 lat), z najwyższymi wskaźnikami wśród rdzennych Amerykanów. Czynniki społeczno-ekonomiczne, takie jak status materialny, wykształcenie i miejsce zamieszkania, również wpływają na ryzyko AUD. Pandemia COVID-19 przyczyniła się do wzrostu spożycia alkoholu i nasilenia problemów zdrowotnych, w tym alkoholowej choroby wątroby (ALD).
alkoholowa choroba wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby, behavioral risk factor surveillance system, choroba wątroby, choroba zakaźna, dystres psychiczny, marskość wątroby, nadmierne spożycie alkoholu, nadużywanie alkoholu, nowotwór, spożycie alkoholu, stłuszczenie wątroby, stłuszczeniowe zapalenie wątroby, Światowa Organizacja Zdrowia, uzależnienie od alkoholu, zaburzenie używania alkoholu, zaburzenie zdrowia psychicznego, zależność od alkoholu, zawał serca, zwłóknienie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby związana z alkoholem – Zapobieganie i profilaktyka
Choroba wątroby związana z alkoholem (ALD) stanowi istotne wyzwanie zdrowotne, będąc główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności. Kluczowym elementem profilaktyki jest ograniczenie spożycia alkoholu do maksymalnie 14 jednostek tygodniowo, rozłożonych na co najmniej 3 dni, z zaleceniem dni bezalkoholowych. Ryzykowne picie definiuje się jako spożycie ≥5 napojów u mężczyzn lub ≥4 u kobiet przy jednej okazji. Na poziomie populacyjnym najskuteczniejsze są interwencje obejmujące podwyższenie podatków, minimalną cenę jednostkową alkoholu, ograniczenia w dostępności oraz zakaz reklamy. Wczesne wykrycie nadmiernego spożycia alkoholu i ALD poprzez rutynowe badania przesiewowe (np. AUDIT) oraz krótkie interwencje w POZ są rekomendowane przez USPSTF i AASLD. Kompleksowe leczenie obejmuje terapię poznawczo-behawioralną, farmakoterapię (naltrekson, akamprozat, baklofen) dostosowaną do stanu wątroby oraz wsparcie psychospołeczne.
abstynencja alkoholowa, alkoholowe zapalenie wątroby, biomarker, choroba wątroby związana z alkoholem, dekompensacja wątroby, farmakoterapia, funkcja wątroby, hepatotoksyczność, intensywne picie, lek hepatotoksyczny, marskość alkoholowa, marskość wątroby, niedożywienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, objawy odstawienia alkoholu, obrzęk, pneumokokowe zapalenie płuc, przeszczep wątroby, przewlekła choroba wątroby, terapia poznawczo-behawioralna, terapia wzmacniania motywacji, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wywiad motywacyjny, zakażenie HCV, zespół odstawienia alkoholu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Medical Valley 10 mg
Atorvastatin Medical Valley, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg, zawiera atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej i jest stosowany w terapii hipercholesterolemii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (od 48,23 mg do 385,8 mg laktozy jednowodnej w zależności od dawki), czynną chorobę wątroby, niewyjaśnione trwale podwyższone aminotransferazy (>3x ULN), ciążę, karmienie piersią oraz kobiety w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań czynności wątroby i ich regularne monitorowanie, a w przypadku objawów uszkodzenia wątroby (np. żółtaczka, nudności) należy przerwać leczenie i przeprowadzić diagnostykę hepatologiczną.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferazy, aminotransferazy wątrobowe, atorwastatyna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, czynna choroba wątroby, dyslipidemia, glekaprewir z pibrentaswirem, hipercholesterolemia, inhibitor CYP3A, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy HIV, kinaza kreatynowa, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, nadwrażliwość na atorwastatynę, niedobór laktazy, nietolerancja laktozy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, WZW typu C, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Wymiotowanie krwi – Etiologia i przyczyny
Hematemeza jest objawem wskazującym na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, obejmującego jamę ustną, gardło, przełyk, żołądek oraz dwunastnicę. Kolor krwi w wymiocinach może się różnić od jasnoczerwonego, przez ciemnoczerwony, do brunatnego lub wyglądu fusów po kawie, co odzwierciedla różne źródła i stopień trawienia krwi. Najczęstsze etiologie to wrzody trawienne (żołądka i dwunastnicy) związane z Helicobacter pylori lub długotrwałym stosowaniem NLPZ, zapalenia błony śluzowej (gastritis, esophagitis, duodenitis), zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku w przebiegu marskości wątroby oraz urazy mechaniczne. Dodatkowo, choroby wątroby, nowotwory przewodu pokarmowego, zaburzenia krzepnięcia oraz stosowanie leków przeciwzakrzepowych mogą nasilać ryzyko krwawienia. Warto podkreślić, że NLPZ i aspiryna hamują syntezę prostaglandyn, co osłabia ochronę błony śluzowej i sprzyja krwawieniom.
alergia na mleko, alkoholowe zapalenie wątroby, anemia, angiodysplazja, białaczka, choroba refluksowa przełyku, doustny antykoagulant, górny odcinek przewodu pokarmowego, Helicobacter pylori, hematemeza, hemofilia, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedobór witaminy K, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewlekłe zapalenie trzustki, rak przełyku, rak trzustki, rak żołądka, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, wrzód dwunastnicy, wrzód trawienny, wrzód żołądka, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie dwunastnicy, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka, zespół Mallory’ego-Weissa, żylaki przełyku - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lambrinex 20 mg
Atorwastatyna w postaci tabletek powlekanych Lambrinex (dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg) jest skutecznym lekiem z grupy statyn stosowanym w terapii zaburzeń lipidowych. Jednakże, jej stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na atorwastatynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną obecna w ilościach: 41,42-43,64 mg (10 mg tabletka), 82,83-87,27 mg (20 mg tabletka) oraz 165,66-174,54 mg (40 mg tabletka). Ponadto, lek nie powinien być stosowany u osób z czynną chorobą wątroby (w tym wirusowe, alkoholowe i autoimmunologiczne zapalenie wątroby) oraz u pacjentów z niewyjaśnionym, trwałym wzrostem aktywności aminotransferaz (ALT, AST) przekraczającym trzykrotnie górną granicę normy, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia hepatocytów i pogorszenia funkcji wątroby podczas terapii.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza, atorwastatyna, autoimmunologiczna choroba wątroby, czynna choroba wątroby, enzym wątrobowy, glecaprewir pibrentaswir, laktoza jednowodna, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, rabdomioliza, statyna, uszkodzenie hepatocytów, wirusowe zapalenie wątroby, wysypka skórna, zaburzenie lipidowe - Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Objawy
Żółtaczka to kliniczny objaw hiperbilirubinemii, manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, błon śluzowych i białkówek oczu, pojawiającym się przy stężeniu bilirubiny całkowitej powyżej 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l), a często widocznym dopiero przy poziomach 7-8 mg/dl. U noworodków żółtaczka fizjologiczna rozwija się między 2. a 4. dniem życia, z progresją głowowo-ogonową, osiągając szczyt około 4-5 dnia i ustępując w ciągu 1-2 tygodni. Patologiczne cechy obejmują pojawienie się żółtaczki w pierwszych 24 godzinach życia, szybki wzrost bilirubiny (>8,5 μmol/L/h) lub poziomy całkowite powyżej 331,5 μmol/L (19,5 mg/dL). U dorosłych przebieg żółtaczki zależy od etiologii – ostra żółtaczka może wynikać z wirusowego zapalenia wątroby, alkoholowego zapalenia wątroby lub niedrożności dróg żółciowych, natomiast przewlekła wiąże się z nowotworami, marskością czy przewlekłym zapaleniem dróg żółciowych. Towarzyszące objawy to m.in. ciemny mocz, jasny kał, świąd skóry, ból w prawym górnym kwadrancie, gorączka oraz objawy ogólnoustrojowe jak zmęczenie i utrata masy ciała.
alkoholowe zapalenie wątroby, bilirubina we krwi, ciemny mocz, encefalopatia, encefalopatia bilirubinowa, encefalopatia wątrobowa, fizjologiczna żółtaczka noworodkowa, hemoliza, hiperbilirubinemia, kamień żółciowy, kernicterus, koagulopatia, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, przezskórny pomiar bilirubiny, rak trzustki, rozpad czerwonych krwinek, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, świąd, świąd skóry, zapalenie dróg żółciowych, żółtaczka obturacyjna - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby toksyczne – Patofizjologia i mechanizm
Toksyczne zapalenie wątroby jest stanem zapalnym wywołanym przez działanie ksenobiotyków, takich jak alkohol, leki (np. paracetamol, izoniazyd, walproinian), substancje chemiczne i suplementy diety. Patogeneza obejmuje dysfunkcję cytochromu P450 (szczególnie CYP2E1 indukowanego przez etanol), stres oksydacyjny, dysfunkcję mitochondrialną oraz reakcje immunologiczne. Metabolity toksyczne, takie jak N-acetylo-p-benzochinonoimina (NAPQI) powstający z paracetamolu, prowadzą do uszkodzenia hepatocytów poprzez wyczerpanie glutationu, stres oksydacyjny i apoptozę. Uszkodzenie wątroby manifestuje się podwyższeniem enzymów wątrobowych: ALT >3x ULN, ALP >2x ULN oraz bilirubiny >2x ULN, z klasyfikacją uszkodzenia na hepatocytowe (R ≥ 5), cholestatyczne (R ≤ 2) lub mieszane (R 2-5). Toksyczne zapalenie może mieć przebieg ostry lub przewlekły, prowadząc do marskości i niewydolności wątroby, a w ciężkich przypadkach wymaga przeszczepienia narządu.
acetaminofen, alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza alaninowa, białko Bcl-2, cholestaza, cytochrom P450, dysfunkcja mitochondrialna, fosfataza alkaliczna, glutation, hepatotoksyczność, izoniazyd, komórka Kupffera, ksenobiotyk, limfocyt T, marskość wątroby, N-acetylocysteina, nekroza, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, ostra niewydolność wątroby, peroksydacja lipidów, piorunująca niewydolność wątroby, płytka graniczna, polekowe uszkodzenie wątroby, programowana śmierć komórki, przewód żółciowy, reaktywne formy tlenu, stłuszczenie mikropęcherzykowe, stres oksydacyjny, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie DNA mitochondrialnego, walproinian, wiązanie kowalencyjne, zespół Reye’a, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, żyła wrotna - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby – Leczenie
Leczenie chorób wątroby opiera się na precyzyjnej diagnozie, etiologii oraz stopniu uszkodzenia narządu, z celem spowolnienia progresji, zapobiegania powikłaniom i odwracania zmian, jeśli to możliwe. Kluczowa jest wczesna diagnostyka oraz modyfikacja stylu życia, obejmująca całkowitą abstynencję alkoholową (szczególnie w poalkoholowej chorobie wątroby), redukcję masy ciała w NAFLD/NASH/MASLD, dietę niskosodową i wysokobiałkową oraz regularną aktywność fizyczną. Farmakoterapia jest dostosowana do rodzaju choroby: leki przeciwwirusowe (np. entekawir, tenofowir) w WZW B i C, kortykosteroidy (prednizolon) i immunosupresja w autoimmunologicznym zapaleniu wątroby, diuretyki (spironolakton, furosemid) w wodobrzuszu, beta-blokery (propranolol, karwedilol) w nadciśnieniu wrotnym, a także laktuloza i ryfaksymina w encefalopatii wątrobowej. Nowością jest resmetirom (Rezdiffra), zatwierdzony przez FDA w 2024 roku, który aktywuje receptory hormonów tarczycy w wątrobie, redukując stłuszczenie, stan zapalny i zwłóknienie w MASLD.
ablacja, akamprozat, alafenamid tenofowiru, alkoholowe zapalenie wątroby, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, baklofen, beta-bloker, bezpośrednio działające leki przeciwwirusowe, chemoembolizacja przeztętnicza, digoksyna, disulfiram, diuretyk, dizoproksyl tenofowiru, embolizacja przeztętnicza, encefalopatia wątrobowa, endoskopowe opaskowanie żylaków, entekawir, furosemid, gabapentyna, hepatektomia, karwedilol, kortykosteroid, kwas ursodeoksycholowy, laktuloza, lek immunosupresyjny, marskość wątroby, MELD, mezenchymalne komórki macierzyste, nadciśnienie wrotne, naltrekson, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, niewydolność wątroby, paracenteza, pierwotne zapalenie dróg żółciowych, propranolol, przezżylne wewnątrzwątrobowe zespolenie wrotno-systemowe, rak wątrobowokomórkowy, resekcja wątroby, resmetirom, ryfaksymina, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, skleroterapia endoskopowa, spironolakton, transplantacja wątroby, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, żylaki przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Nadużywanie alkoholu – Epidemiologia
Nadużywanie alkoholu stanowi istotny problem zdrowia publicznego globalnie, odpowiadając za 5,3% wszystkich zgonów na świecie, co w 2019 roku przekładało się na około 2,6 miliona zgonów. Epidemiologia wskazuje, że 7% populacji powyżej 15. roku życia (około 400 milionów osób) cierpi na zaburzenia związane z używaniem alkoholu, w tym 209 milionów na uzależnienie. Wskaźniki śmiertelności związanej z alkoholem są najwyższe w regionach europejskim (52,9 zgonów na 100 000 osób) i afrykańskim (52,2 na 100 000). W USA nadużywanie alkoholu powoduje około 178 000 zgonów rocznie (488 dziennie), a koszty ekonomiczne sięgają 249 miliardów dolarów rocznie. W Wielkiej Brytanii w 2023 roku odnotowano 10 473 zgony związane z alkoholem (15,9 na 100 000), co stanowi najwyższy poziom w historii. Nadużywanie alkoholu jest silnie powiązane z chorobami somatycznymi (m.in. choroby wątroby, nowotwory), zaburzeniami psychicznymi, samobójstwami oraz negatywnymi skutkami społecznymi, w tym przestępczością i wypadkami. Szczególnie narażone są młode osoby (15-24 lata), mężczyźni oraz niektóre grupy etniczne, np. rdzenni Amerykanie, u których wskaźnik FAS wynosi 2,97 na 1000 urodzeń.
alkoholizm, alkoholowe zapalenie wątroby, badanie przesiewowe, choroba wątroby związana z alkoholem, dysfunkcja wątroby, gruźlica, HIV, nadużywanie alkoholu, niepełnosprawność rozwojowa, ostry zespół niewydolności oddechowej, płodowe zaburzenie alkoholowe, płodowy zespół alkoholowy, uzależnienie od alkoholu, wada wrodzona, współwystępujące zaburzenie psychiatryczne, wypadek samochodowy, zaburzenie afektywne, zaburzenie lękowe, zaburzenie psychiczne, zaburzenie zdrowia psychicznego, zaburzenie związane z używaniem alkoholu, zaburzenie związane z używaniem narkotyków, zapalenie płuc COVID-19, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Nadużywanie alkoholu – Patofizjologia i mechanizm
Nadużywanie alkoholu jest złożonym zaburzeniem o podłożu neurobiologicznym, obejmującym dysregulację układów neurotransmisyjnych, takich jak GABA, glutaminian, dopamina, serotonina i układ opioidowy. Przewlekła ekspozycja prowadzi do neuroadaptacji, w tym down-regulacji receptorów GABA-A i up-regulacji receptorów glutaminianergicznych, co skutkuje rozwojem tolerancji i objawów odstawienia, które mogą być zagrażające życiu. Kluczowe obszary mózgu zaangażowane w rozwój uzależnienia to jądro półleżące, ciało migdałowate oraz kora przedczołowa, gdzie dochodzi do zaburzeń kontroli impulsów i zachowań motywacyjnych. Nadużywanie alkoholu powoduje także uszkodzenia wielonarządowe, w tym alkoholową chorobę wątroby (alkoholowe zapalenie wątroby i marskość), neuropatię obwodową, zaburzenia hematologiczne (anemia, leukopenia, trombocytopenia) oraz zmiany patologiczne w przewodzie pokarmowym, takie jak „nieszczelne jelito” i dysbioza. Dawkowo, już spożycie powyżej 1-2 drinków dziennie zwiększa ryzyko uszkodzeń narządowych. Nadużywanie alkoholu jest także silnie powiązane z zaburzeniami psychicznymi, w tym depresją, lękiem i ryzykiem samobójstwa, z 94% wzrostem ryzyka śmierci samobójczej u osób pijących alkohol.
akamprozat, alkoholowa choroba wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby, ciało migdałowate, czynnik martwicy nowotworu alfa, czynnik uwalniający kortykotropinę, dehydrogenaza alkoholowa, disulfiram, jądra podstawy, kora przedczołowa, majaczenie drżenne, marskość wątroby, martwica kości, nadużywanie alkoholu, naltrekson, neuropatia obwodowa, neuropeptyd Y, niedobór tiaminy, opioid endogenny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, reaktywne formy tlenu, receptor GABA, receptor glutaminianergiczny, terapia poznawczo-behawioralna, topiramat, transformujący czynnik wzrostu beta, układ dopaminergiczny, układ opioidowy, układ serotoninergiczny, uwalnianie dopaminy, uzależnienie od alkoholu, wywiad motywacyjny, zespół Wernickego-Korsakowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meprelon 32 mg
Dawkowanie metyloprednizolonu w preparacie Meprelon jest ściśle uzależnione od nasilenia objawów, stanu klinicznego pacjenta oraz wskazań terapeutycznych. Standardowa dawka u dorosłych w terapii ostrych objawów wynosi 32-64 mg (1-2 ampułki po 32 mg), u dzieci 8-32 mg (½-2 ampułki po 16 mg) lub 1-2 mg/kg masy ciała. W stanach zagrożenia życia dawki są znacznie wyższe: 250-500 mg u dorosłych oraz 4-8 mg/kg u dzieci, a w szczególnie ciężkich przypadkach nawet do 30 mg/kg masy ciała. Wskazane jest stosowanie preparatów o wyższej dawce (Meprelon 250 mg lub 1000 mg) oraz dostosowanie odstępów między wstrzyknięciami od 30 minut do 24 godzin. W leczeniu ciężkich napadów astmy, obrzęku mózgu, reakcji na ukąszenia owadów, obrzęku naczynioruchowego czy przełomu addisonoidalnego stosuje się odpowiednio dostosowane dawki, często rozpoczynając od dawek dożylnych, a następnie przechodząc na leczenie doustne z koniecznością stopniowego zmniejszania dawki.
alkoholowe zapalenie wątroby, choroba miąższowa wątroby, dysfagia, erytrodermia, infuzja dożylna, kortykosteroid, leczenie podtrzymujące, metyloprednizolon, mineralokortykosteroid, napad astmy, napad astmy oskrzelowej, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, pęcherzyca zwykła, plamica małopłytkowa, przełom addisonoidalny, stan zagrożenia życia, toksyczny obrzęk płuc, ukąszenie owadów, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zespół odstawienia kortykosteroidów, zwężenie górnych dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie używania alkoholu – Objawy
Zaburzenie używania alkoholu (AUD) to kliniczny wzorzec spożywania alkoholu charakteryzujący się utratą kontroli nad piciem, zaabsorbowaniem alkoholem oraz kontynuacją spożycia pomimo negatywnych konsekwencji. Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5, gdzie nasilenie AUD klasyfikuje się jako łagodne (2-3 kryteria), umiarkowane (4-5 kryteriów) lub ciężkie (≥6 kryteriów). Objawy obejmują m.in. niemożność ograniczenia spożycia, rozwiniętą tolerancję, objawy odstawienia (nudności, drżenie, pocenie się), zaniedbywanie obowiązków oraz picie w sytuacjach niebezpiecznych. AUD jest chorobą postępującą, przechodzącą przez fazy od eksperymentalnego picia, przez fazę prodromalną z regularnym upijaniem się i zanikami pamięci, do zaawansowanego stadium z poważnymi uszkodzeniami narządowymi i psychicznymi. Zespół odstawienia alkoholu może pojawić się w ciągu 6-24 godzin od zaprzestania picia, z objawami od łagodnych (ból głowy, bezsenność) do ciężkich, takich jak majaczenie drżenne (DT), które niesie ryzyko śmiertelności 5-10%.
alkoholizm, alkoholowe zapalenie wątroby, arytmia, bezsenność, choroba afektywna dwubiegunowa, delirium tremens, drgawki, encefalopatia, faza prodromalna, głód alkoholowy, hipertermia, intoksykacja alkoholowa, kardiomiopatia, kołatanie serca, majaczenie drżenne, marskość wątroby, nadciśnienie, neuropatia, objawy odstawienia alkoholu, stłuszczenie wątroby, upojenie alkoholowe, zaburzenie używania alkoholu, zaniki pamięci, zapalenie trzustki, zespół odstawienia alkoholu, zespół Wernickego-Korsakoffa - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu a – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w wirusowym zapaleniu wątroby typu A (WZW A) jest generalnie dobre, z pełnym wyzdrowieniem i dożywotnią odpornością u większości pacjentów. Okres rekonwalescencji trwa zwykle około 2 miesięcy, choć może się wydłużyć do 6 miesięcy. Czynniki zwiększające ryzyko powikłań to przede wszystkim wiek pacjenta, wcześniejsza choroba wątroby oraz nadużywanie alkoholu. W rzadkich przypadkach WZW A może prowadzić do piorunującego zapalenia wątroby i ostrej niewydolności wątroby, z wysoką śmiertelnością (np. 3,4% w badaniu z San Diego). U dzieci w krajach azjatyckich i Ameryki Południowej WZW A jest najczęstszą przyczyną ostrej niewydolności wątroby, z śmiertelnością sięgającą 20-30%. Hipoalbuminemia (spadek albuminy o 1 g/dl z poziomu 4 g/dl zwiększa ryzyko 9,35-krotnie), hiperbilirubinemia, hiponatremia i niedokrwistość są istotnymi markerami ryzyka rozwoju ostrej niewydolności wątroby.
albumina w surowicy, alkoholowe zapalenie wątroby, bilirubina, biomarker, czerwona krwinka, czynnik von Willebranda, dożywotnia odporność, HBV-ACLF, hiperbilirubinemia, hipoalbuminemia, hiponatremia, krzywa ROC, leczenie wspomagające, marskość wątroby, nadużywanie alkoholu, niedokrwistość, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, przeszczep wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, skala MELD-Na, sztuczna inteligencja, wirusowe zapalenie wątroby typu A, współistniejąca choroba wątroby, wyzdrowienie - Leksykon chorób i schorzeń
Wzw (wirusowe zapalenie wątroby) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Prognozowanie przebiegu i wyniku klinicznego wirusowego zapalenia wątroby (WZW) opiera się na analizie czynników gospodarza, genetycznych oraz wirusowych, które determinują odpowiedź na terapię i rokowanie. Zaawansowane włóknienie i marskość wątroby są niezależnymi predyktorami słabej odpowiedzi na leczenie przeciwwirusowe. Szybka odpowiedź wirusologiczna (RVR), definiowana jako niewykrywalny poziom RNA HCV w 4. tygodniu terapii, ma wysoką wartość predykcyjną (ok. 89%) dla trwałej odpowiedzi wirusologicznej (SVR). W przypadku HBV-ACLF modele prognostyczne oparte na regresji logistycznej i analizie drzewa klasyfikacji (CART) przewyższają tradycyjne skale MELD w przewidywaniu 180-dniowej śmiertelności, a model HBV-ACLFD wykazuje AUROC 0,848 (kohorta derywacyjna) i 0,813 (walidacyjna) dla 30-dniowej śmiertelności. Dodatkowo, wiek, wiremia i poziom ALT mogą prognozować stabilny przebieg przewlekłego WZW B, co pozwala na optymalizację monitoringu i kosztów leczenia.
albumina, alkoholowe zapalenie wątroby, bilirubina całkowita, chłoniak rozlany z dużych komórek B, czynnik von Willebranda, encefalopatia wątrobowa, gamma-glutamylotransferaza, immunoterapia, marskość wątroby, model prognostyczny, odpowiedź na leczenie, ostra niewydolność wątroby, przeszczep wątroby, przewlekłe zakażenie, rak wątrobowokomórkowy, skala MELD, stłuszczenie wątroby, szybka odpowiedź wirusologiczna, terapia przeciwwirusowa, trwała odpowiedź wirusologiczna, uczenie maszynowe, wirusowe zapalenie wątroby, włóknienie wątroby, wodobrzusze, wynik MELD, WZW typu B, WZW typu C, zakażenie HCV, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej - Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Diagnostyka i diagnoza
Żółtaczka to objaw kliniczny manifestujący się żółtym zabarwieniem skóry, twardówek i błon śluzowych, wynikający z hiperbilirubinemii, gdy stężenie bilirubiny przekracza 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l). Wyróżnia się trzy główne typy żółtaczki: przedwątrobową (z przewagą bilirubiny niesprzężonej, bez bilirubiny w moczu, prawidłowymi próbami wątrobowymi), wątrobową (z obecnością bilirubiny sprzężonej w moczu, podwyższonymi enzymami wątrobowymi – ALP, ALT, AST, obniżonym albuminem) oraz pozawątrobową (z przeszkodą w odpływie żółci, obecnością bilirubiny w moczu, bladym stolcem, podwyższonym ALP i aminotransferazami oraz często świądem skóry). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, oznaczeniu bilirubiny całkowitej i frakcji, próbach wątrobowych, badaniu moczu oraz obrazowaniu (USG, TK, MRCP, ERCP), a w wybranych przypadkach biopsji wątroby. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się przyczyny hemolityczne, choroby wątroby, zaburzenia odpływu żółci oraz choroby genetyczne i metaboliczne.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, bilirubina, bilirubina niesprzężona, bilirubina sprzężona, bilirubinometr przezskórny, biopsja wątroby, cholangiopankreatografia rezonansu magnetycznego, cholangioskopia, cholestaza, cholestaza ciążowa, czerwona krwinka, encefalopatia wątrobowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, endoskopowa ultrasonografia, enzym wątrobowy, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, hemoglobina, hepatocyt, hiperbilirubinemia, hiperbilirubinemia niesprzężona, hiperbilirubinemia sprzężona, kamica dróg żółciowych, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość hemolityczna, polekowe uszkodzenie wątroby, stwardniające zapalenie dróg żółciowych, triada Charcota, twardówka oka, UDP-glukuronylotransferaza, ultrasonografia jamy brzusznej, wirusowe zapalenie wątroby, wstępujące zapalenie dróg żółciowych, zespół Criglera-Najjara, zespół Dubina-Johnsona, zespół Gilberta, żółtaczka, żółtaczka pozawątrobowa, żółtaczka przedwątrobowa, żółtaczka wątrobowa - Leksykon chorób i schorzeń
Wzw (wirusowe zapalenie wątroby) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to stan zapalny wątroby o charakterze ostrym (<6 miesięcy) lub przewlekłym (>6 miesięcy), wywołany głównie przez wirusy, ale także toksyny, alkohol czy autoimmunologię. Objawy kliniczne obejmują utratę apetytu, nudności, zmęczenie, bóle w prawym górnym kwadrancie, żółtaczkę, jasny stolec i ciemny mocz. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić wodobrzusze i encefalopatia wątrobowa związana z podwyższonym poziomem amoniaku (>45 mcg/dL). Diagnostyka opiera się na monitorowaniu enzymów wątrobowych (ALT 7-56 U/L, AST 10-40 U/L) oraz bilirubiny (>1 mg/dL). Opieka pielęgniarska koncentruje się na łagodzeniu objawów, zapobieganiu powikłaniom, edukacji pacjenta oraz monitorowaniu funkcji wątroby i postępu choroby. Leczenie farmakologiczne obejmuje leki przeciwwirusowe, interferon, immunoglobuliny oraz leki wspomagające, takie jak laktuloza w encefalopatii.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, biegunka, bilans płynów, bilirubina, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, faza przedżółtaczkowa, faza żółtaczkowa, immunoglobulina, interferon, laktuloza, lek przeciwwirusowy, marskość wątroby, poziom amoniaku, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, serokonwersja HBeAg, turgor skóry, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wypełnienie włośniczkowe, WZW typu A, WZW typu B, WZW typu C, zaburzenie autoimmunologiczne, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby toksyczne – Objawy
Toksyczne zapalenie wątroby to stan zapalny wywołany ekspozycją na substancje toksyczne, takie jak leki (np. paracetamol, amoksycylina z kwasem klawulanowym, fenytoina), alkohol, chemikalia przemysłowe i rozpuszczalniki organiczne. Przebieg kliniczny jest zróżnicowany – od bezobjawowych postaci z podwyższonymi enzymami wątrobowymi do ciężkiej niewydolności wątroby. Objawy mogą pojawić się w ciągu godzin (np. po przedawkowaniu paracetamolu), dni lub miesięcy i obejmują żółtaczkę, świąd, ból w prawym górnym kwadrancie, zmęczenie, nudności, wymioty, wysypkę, gorączkę, utratę masy ciała oraz ciemny mocz. Ostre zapalenie przebiega w trzech fazach: prodromalnej (3-10 dni), żółtaczkowej (2-4 tygodnie) i zdrowienia, a większość przypadków ustępuje w ciągu 4-8 tygodni po zaprzestaniu ekspozycji. Przewlekłe postaci mogą prowadzić do marskości, niewydolności wątroby i zwiększonego ryzyka raka wątrobowokomórkowego (1-4% rocznie).
alkoholowe zapalenie wątroby, asterixis, ból brzucha, cholestaza, ciemny mocz, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, jasne stolce, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, przedawkowanie paracetamolu, przeszczep wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, stłuszczeniowa choroba wątroby, świąd skóry, toksyczne zapalenie wątroby, wodobrzusze, wysypka skórna, zapalenie wątroby, zespół wątrobowo-nerkowy, żółtaczka, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atrox 10 10 mg
Atorwastatyna, substancja czynna leku Atrox, jest statyną stosowaną w celu obniżenia stężenia lipidów we krwi. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są: nadwrażliwość na atorwastatynę lub substancje pomocnicze (w tym laktozę jednowodną w dawkach od 38,12 mg do 304,96 mg w zależności od dawki leku: 10 mg, 20 mg, 40 mg, 80 mg), czynna choroba wątroby lub trwałe, niewyjaśnione podwyższenie aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, ciąża, karmienie piersią oraz brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w przypadku jednoczesnego stosowania z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i potencjalnej rabdomiolizy.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferazy, atorwastatyna, choroba wątroby, działanie teratogenne, dziedziczne choroby mięśni, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, laktoza jednowodna, lipidy we krwi, miopatia, nadwrażliwość, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, statyna, synteza cholesterolu, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Storvas CRT 10 mg
Lek Storvas CRT (atorwastatyna) w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na atorwastatynę lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (od 38,3 mg do 306,8 mg w zależności od dawki) oraz sód (od 2,8 mg do 22,4 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest czynna choroba wątroby (np. ostre wirusowe zapalenie, alkoholowe zapalenie wątroby), a także niewyjaśnione, trwale podwyższone aminotransferazy przekraczające 3-krotnie górną granicę normy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badań biochemicznych oceniających funkcję wątroby oraz ich regularny monitoring podczas leczenia. Atorwastatyna jest także przeciwwskazana u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym nie stosujących skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności i przenikania leku do mleka matki.
alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferazy w surowicy, atorwastatyna, badanie biochemiczne, biosynteza cholesterolu, czynna choroba wątroby, funkcja wątroby, glekaprewir z pibrentaswirem, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakokinetyczna, laktoza jednowodna, leczenie przeciwwirusowe, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość, ostre wirusowe zapalenie wątroby, rabdomioliza, tabletka powlekana, toksyczne uszkodzenie wątroby, uszkodzenie hepatocytów, wirusowe zapalenie wątroby typu C, WZW typu C - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wątroby związana z alkoholem – Objawy
Choroba wątroby związana z alkoholem (ARLD) obejmuje spektrum patologii od alkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby, przez alkoholowe zapalenie wątroby, aż do marskości wątroby. Wczesne stadia, takie jak stłuszczenie wątroby, są odwracalne po zaprzestaniu spożywania alkoholu, a stłuszczenie może ustąpić w ciągu około 6 tygodni. Alkoholowe zapalenie wątroby występuje u 10-35% osób nadużywających alkohol i może mieć śmiertelność 30-50% w ciągu 30 dni przy ciężkim przebiegu (Model Discriminant Function > 32). Marskość wątroby rozwija się u 10-20% pacjentów i jest nieodwracalna, choć abstynencja może zatrzymać progresję choroby i poprawić rokowanie. Objawy ARLD są często niespecyficzne we wczesnych stadiach (ból w prawym górnym kwadrancie, zmęczenie, nudności), a w zaawansowanych stadiach pojawiają się żółtaczka, wodobrzusze, encefalopatia wątrobowa, a także powikłania takie jak nadciśnienie wrotne, zespół wątrobowo-nerkowy i rak wątrobowokomórkowy (10-15% przypadków marskości).
alkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby, bilirubinuria, choroba wątroby związana z alkoholem, encefalopatia wątrobowa, ginekomastia, hepatomegalia, hipoksemia, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, palce pałeczkowate, rak wątrobowokomórkowy, rumień dłoniowy, sinica, splenomegalia, spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, stłuszczenie wątroby, świąd skóry, włóknienie wątroby, wodobrzusze, zespół wątrobowo-nerkowy, zespół wątrobowo-płucny, żółtaczka, żyła wrotna, żylaki przełyku