płytka graniczna
Płytka graniczna (lamina terminalis) to cienka struktura anatomiczna tworząca przednią ścianę trzeciej komory mózgu. Jest to delikatna błona zbudowana z istoty szarej, która rozciąga się od skrzyżowania nerwów wzrokowych (chiasma opticum) do spoidła przedniego (commissura anterior).
Płytka graniczna pełni istotną rolę w regulacji homeostazy organizmu, gdyż zawiera neurony wrażliwe na osmolarność osocza oraz struktury odpowiedzialne za termoregulację. Jest też jednym z miejsc, gdzie substancje obecne we krwi mogą oddziaływać bezpośrednio na komórki nerwowe, ponieważ bariera krew-mózg jest tu stosunkowo przepuszczalna.
W praktyce klinicznej płytka graniczna może być miejscem dostępu chirurgicznego podczas zabiegów na komorze trzeciej mózgu, szczególnie przy leczeniu tętniaków zlokalizowanych w przedniej części koła tętniczego Willisa. Fenestacja płytki granicznej jest także jedną z metod stosowanych w leczeniu wodogłowia niekomunikującego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby toksyczne – Patofizjologia i mechanizm
Toksyczne zapalenie wątroby jest stanem zapalnym wywołanym przez działanie ksenobiotyków, takich jak alkohol, leki (np. paracetamol, izoniazyd, walproinian), substancje chemiczne i suplementy diety. Patogeneza obejmuje dysfunkcję cytochromu P450 (szczególnie CYP2E1 indukowanego przez etanol), stres oksydacyjny, dysfunkcję mitochondrialną oraz reakcje immunologiczne. Metabolity toksyczne, takie jak N-acetylo-p-benzochinonoimina (NAPQI) powstający z paracetamolu, prowadzą do uszkodzenia hepatocytów poprzez wyczerpanie glutationu, stres oksydacyjny i apoptozę. Uszkodzenie wątroby manifestuje się podwyższeniem enzymów wątrobowych: ALT >3x ULN, ALP >2x ULN oraz bilirubiny >2x ULN, z klasyfikacją uszkodzenia na hepatocytowe (R ≥ 5), cholestatyczne (R ≤ 2) lub mieszane (R 2-5). Toksyczne zapalenie może mieć przebieg ostry lub przewlekły, prowadząc do marskości i niewydolności wątroby, a w ciężkich przypadkach wymaga przeszczepienia narządu.
acetaminofen, alkoholowe zapalenie wątroby, aminotransferaza alaninowa, białko Bcl-2, cholestaza, cytochrom P450, dysfunkcja mitochondrialna, fosfataza alkaliczna, glutation, hepatotoksyczność, izoniazyd, komórka Kupffera, ksenobiotyk, limfocyt T, marskość wątroby, N-acetylocysteina, nekroza, niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby, ostra niewydolność wątroby, peroksydacja lipidów, piorunująca niewydolność wątroby, płytka graniczna, polekowe uszkodzenie wątroby, programowana śmierć komórki, przewód żółciowy, reaktywne formy tlenu, stłuszczenie mikropęcherzykowe, stres oksydacyjny, toksyczne zapalenie wątroby, uszkodzenie DNA mitochondrialnego, walproinian, wiązanie kowalencyjne, zespół Reye’a, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, żyła wrotna - Leksykon chorób i schorzeń
Przepuklina dysku – Etiologia i przyczyny
Przepuklina dysku międzykręgowego (herniated disc) jest wynikiem wydostania się jądra miażdżystego (nucleus pulposus) przez uszkodzony pierścień włóknisty (annulus fibrosus), co prowadzi do ucisku na korzenie nerwowe lub rdzeń kręgowy i wywołuje ból oraz objawy neurologiczne. Najczęstszą etiologią jest degeneracja dysku związana z wiekiem, charakteryzująca się odwodnieniem, utratą elastyczności, zmniejszoną produkcją proteoglikanów oraz powstawaniem pęknięć w pierścieniu włóknistym. Urazy mechaniczne, takie jak nieprawidłowe podnoszenie ciężarów, skręcenia czy wypadki, również odgrywają istotną rolę, zwłaszcza w dyskach już osłabionych. Predyspozycje genetyczne, czynniki stylu życia (otyłość, palenie tytoniu, siedzący tryb życia) oraz obciążenia zawodowe i sportowe zwiększają ryzyko wystąpienia przepukliny. Lokalizacja zmian najczęściej dotyczy odcinka lędźwiowego (95% przypadków, głównie na poziomach L4-L5 i L5-S1), rzadziej odcinka szyjnego i piersiowego.
annulus fibrosus, choroba zwyrodnieniowa dysku, cytokina prozapalna, degeneracja dysku, dysk międzykręgowy, fibrochondrocyt, jądro miażdżyste, kompresja nerwu, korzeń nerwowy, lordoza, nucleus pulposus, odcinek lędźwiowy kręgosłupa, odcinek piersiowy kręgosłupa, odcinek szyjny kręgosłupa, pierścień włóknisty, płytka graniczna, proteoglikan, przepuklina dysku, rdzeń kręgowy, więzadło podłużne