cholestaza
Cholestaza oznacza zaburzenie przepływu żółci z wątroby do dwunastnicy, które może mieć charakter wewnątrzwątrobowy lub zewnątrzwątrobowy. W patofizjologii tego stanu dochodzi do gromadzenia się składników żółci (kwasów żółciowych, bilirubiny, cholesterolu) we krwi i tkankach.
Przyczyny cholestazy są różnorodne i obejmują: procesy zapalne wątroby (wirusowe, autoimmunologiczne), choroby dróg żółciowych (pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, kamicę), działania niepożądane leków (np. antybiotyków, hormonów, leków przeciwpadaczkowych), a także ciążę. U części pacjentów cholestaza ma podłoże genetyczne.
Objawy kliniczne cholestazy to żółtaczka, świąd skóry, bóle brzucha, jasne stolce i ciemny mocz. W diagnostyce wykorzystuje się badania biochemiczne (podwyższone poziomy bilirubiny, fosfatazy alkalicznej, GGTP), obrazowe (USG, MRCP, ERCP) oraz niekiedy biopsję wątroby. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje postępowanie przyczynowe oraz objawowe z zastosowaniem kwasu ursodeoksycholowego, cholestyraminy czy leków przeciwświądowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Olimel N7E
Preparat OLIMEL N7E, stosowany jako emulsja do infuzji w żywieniu pozajelitowym, może wywoływać liczne działania niepożądane, zarówno wynikające z właściwości leku, jak i techniki podawania. Wczesne objawy niepożądane, takie jak nadmierne pocenie się, gorączka, dreszcze, ból głowy, wysypka skórna oraz duszności, wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W badaniu klinicznym z udziałem 28 pacjentów, stosujących dawkę do 40 ml/kg/dzień przez 5 dni, odnotowano m.in. tachykardię, zmniejszone łaknienie, hipertriglicerydemię, bóle brzucha, biegunkę, nudności oraz nadciśnienie tętnicze. Wynaczynienie w miejscu podania może prowadzić do lokalnych reakcji zapalnych, martwicy skóry i innych powikłań. Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często (≥1/100 do <1/10) do nieznanej.
anemia, azotemia, cholestaza, choroba wątroby związana z żywieniem pozajelitowym, duszność, emulsja do infuzji, hepatomegalia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica skóry, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy neurologiczne, reakcja nadwrażliwości, stłuszczenie wątroby, tachykardia, trombocytopenia, wynaczynienie, wysypka skórna, zaburzenia krzepliwości krwi, zaburzenia odżywiania, zapalenie tkanek, zator naczyń płucnych, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Valtap HCT 320 mg + 12,5 mg
Lek Valtap HCT dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 320 mg walsartanu oraz 12,5 mg lub 25 mg hydrochlorotiazydu, stosowanych w terapii nadciśnienia tętniczego. Standardowa dawka to jedna tabletka raz na dobę, z możliwością indywidualnego dostosowania dawki do maksymalnej wartości 320 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu. Skuteczność przeciwnadciśnieniowa obserwowana jest już po 2 tygodniach, a pełny efekt terapeutyczny może wystąpić po 4-8 tygodniach. W przypadku braku odpowiedniej kontroli ciśnienia po 8 tygodniach stosowania maksymalnej dawki, wskazane jest rozważenie terapii dodatkowej lub alternatywnej. Tabletki można przyjmować niezależnie od posiłków, a tabletki w dawce 320 mg + 25 mg posiadają linię podziału umożliwiającą podzielenie dawki.
bezmocz, cholestaza, ciśnienie krwi, działanie niepożądane, działanie terapeutyczne, efekt terapeutyczny, GFR, hydrochlorotiazyd, kontrola ciśnienia tętniczego, lek przeciwnadciśnieniowy, linia podziału, marskość żółciowa wątroby, monoterapia walsartanem, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie, preparat złożony, produkt złożony, skuteczność przeciwnadciśnieniowa, walsartan, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Polfarmex 50 mg
Flukonazol, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze objawy obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka), ośrodkowego układu nerwowego (ból głowy), zmiany biochemiczne (podwyższenie aktywności aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej) oraz reakcje skórne (wysypka). Zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość (często ≥1/100 do <1/10), agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100), wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów poddanych długotrwałej terapii. Ponadto, flukonazol może indukować reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję (rzadko ≥1/10 000 do <1/1 000), oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hipokaliemia, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia, które mogą wpływać na układ sercowo-naczyniowy.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, flukonazol, fosfataza alkaliczna, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, lek przeciwgrzybiczy, leukopenia, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, pokrzywka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zaparcia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Co-Valsacor
Produkt leczniczy Co-Valsacor, zawierający walsartan 160 mg oraz hydrochlorotiazyd 25 mg, wymaga szczegółowego monitorowania gospodarki elektrolitowej, ze względu na ryzyko hiperkaliemii, hipokaliemii, hiponatremii, hipomagnezemii oraz hiperkalcemii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≥ 30 ml/min), niewyrównanym niedoborem sodu, odwodnieniem oraz u osób z ciężką przewlekłą niewydolnością serca, u których stosowanie Co-Valsacoru jest przeciwwskazane. Monitorowanie stężenia potasu, kreatyniny i kwasu moczowego w surowicy jest obligatoryjne, a przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać niedobory sodu i objętość krwi krążącej. Produkt nie jest wskazany u pacjentów z jednostronnym lub obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej, pierwotnym hiperaldosteronizmem oraz u kobiet w ciąży lub planujących ciążę.
cholestaza, cukrzyca, diuretyk tiazydowy, dziedziczna nietolerancja galaktozy, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek hipoglikemizujący, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie tętnicze, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, przeszczep nerki, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods 10 mg + 160 mg + 12,5 mg
Lek Amlodypina + Walsartan + Hydrochlorotiazyd Macleods, będący trójskładnikowym preparatem przeciwnadciśnieniowym, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które należy starannie uwzględnić w praktyce klinicznej. Przede wszystkim przeciwwskazana jest nadwrażliwość na amlodypinę, walsartan, hydrochlorotiazyd, pochodne sulfonamidów oraz substancje pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym wstrząsu anafilaktycznego. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży z powodu teratogennego działania walsartanu (antagonisty receptora angiotensyny II). Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z marskością żółciową, cholestazą, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, a także u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²), bezmoczem lub poddawanych dializoterapii, ze względu na ryzyko kumulacji metabolitów i nasilenia działań niepożądanych.
antagonista receptora angiotensyny, bezmocz, cholestaza, dializoterapia, diuretyk, filtracja kłębuszkowa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia objawowa, hipokaliemia oporna, hiponatremia, hipotonia, kardiomiopatia przerostowa, marskość żółciowa wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na leki, niedociśnienie ciężkie, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perfuzja wieńcowa, pochodne dihydropirydyny, pochodne sulfonamidów, reakcja alergiczna, stenoza aortalna, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia perfuzji narządowej, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tamoxifen Sandoz 20 mg
Tamoksyfen, stosowany jako lek przeciwestrogenowy, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania przez lekarzy, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Do najczęstszych należą przemijająca niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość oraz rzadziej agranulocytoza i neutropenia, z możliwością wystąpienia ciężkiej neutropenii i pancytopenii. Hiperkalcemia pojawia się często u pacjentów z przerzutami kostnymi, szczególnie na początku leczenia. Bardzo często obserwuje się zatrzymanie płynów i zwiększenie stężenia triglicerydów, a w bardzo rzadkich przypadkach ciężką hipertriglicerydemię z ryzykiem zapalenia trzustki. Neurologicznie często występują oszołomienie, ból głowy i parestezje, a okulistycznie – zaburzenia widzenia, w tym zaćma i retinopatia, które mogą być częściowo nieodwracalne. Wśród powikłań naczyniowych dominują incydenty niedokrwienia mózgu, zakrzepica żył głębokich i zator tętnicy płucnej, szczególnie przy terapii skojarzonej z chemioterapią.
agranulocytoza, cholestaza, choroba zakrzepowo-zatorowa, hiperkalcemia, hiperplazja endometrium, hipertriglicerydemia, leukopenia, marskość wątroby, martwica wątroby, mięsak macicy, mięśniak macicy, neuropatia oczna, neutropenia, neutropenia ciężka, niedokrwienie mózgu, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezje, porfiria skórna późna, rak endometrium, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie płuc, stłuszczenie wątroby, toczeń rumieniowaty skórny, udar mózgu, zaburzenia widzenia, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie nerwu ocznego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zespół Lyella, zespół popromienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tonicard 150 mg
Lek Tonicard zawiera chlorowodorek propafenonu w dawkach 150 mg lub 300 mg i jest stosowany w terapii zaburzeń rytmu serca. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy (≥1/10), zaburzenia przewodzenia oraz kołatanie serca. Propafenon może powodować poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy, tachykardia komorowa, migotanie komór oraz niewydolność serca, które mogą zagrażać życiu i wymagać natychmiastowej interwencji. Ponadto, lek może indukować działania niepożądane ze strony układu nerwowego (np. ból głowy, omdlenia, drgawki), hematologicznego (małopłytkowość, agranulocytoza, leukopenia), wątroby (podwyższone AspAT, AlAT, GGTP, fosfataza zasadowa, a także uszkodzenie komórek wątroby, cholestaza, zapalenie wątroby) oraz układu rozrodczego (zaburzenia erekcji, zmniejszenie liczby plemników). Monitorowanie parametrów hematologicznych i czynności wątroby jest wskazane, zwłaszcza u pacjentów długotrwale stosujących propafenon.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia, ataksja, ból głowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, chlorowodorek propafenonu, cholestaza, drgawki, duszność, działanie proarytmiczne, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, nadwrażliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, rumień, stan splątania, tachykardia, tachykardia komorowa, trzepotanie przedsionków, zaburzenie erekcji, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bevimlar 15 mg; 20 mg
Bevimlar, zawierający rywaroksaban w dawkach 15 mg i 20 mg, jest lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, jednakże jego stosowanie wiąże się z ryzykiem krwawień, które stanowią najczęstsze działania niepożądane. Najczęściej obserwowane krwawienia to epistaksja (4,5%) oraz krwotok z przewodu pokarmowego (3,8%). W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość pokrwotoczną. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz u osób stosujących jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę. U kobiet może wystąpić nasilenie i wydłużenie krwawień menstruacyjnych. Objawy powikłań krwotocznych obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność oraz wstrząs, a w cięższych przypadkach mogą pojawić się objawy niedokrwienia mięśnia sercowego oraz powikłania takie jak zespół ciasnoty przedziałów powięziowych czy nefropatia antykoagulantowa.
alergiczne zapalenie skóry, antagonista witaminy K, cholestaza, eozynofilowe zapalenie płuc, hemostaza, krwawienie, krwawienie domięśniowe, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka ŻChZZ, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg
Ocena bezpieczeństwa rywaroksabanu opiera się na danych z 13 badań fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, w tym z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień i anemii różni się w zależności od wskazania, dawki i czasu terapii. Rywaroksaban, jako lek przeciwzakrzepowy, zwiększa ryzyko krwawień z różnych tkanek, co może prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej. W porównaniu z antagonistami witaminy K częściej obserwowano krwawienia z błon śluzowych oraz niedokrwistość. Objawy powikłań krwotocznych obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność, a w ciężkich przypadkach zespół ciasnoty przedziałów powięziowych i niewydolność nerek.
aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, cholestaza, eozynofilowe zapalenie płuc, hipoperfuzja, krwawienie z błon śluzowych, krwiomocz, krwioplucie, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość pokrwotocza, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, profilaktyka ŻChZZ, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zatorowość obwodowa, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Piascledine
Produkt leczniczy Piascledine, zawierający 100 mg niezmydlającej się frakcji oleju awokado oraz 200 mg niezmydlającej się frakcji oleju sojowego, jest przeciwwskazany w populacji pediatrycznej z powodu braku danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa. W obserwacjach postmarketingowych odnotowano rzadkie, ale poważne działania niepożądane dotyczące wątroby, takie jak cytoliza wątrobowa, cholestaza, żółtaczka oraz podwyższenie aktywności transaminaz. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, chorobami wątroby lub dróg żółciowych w wywiadzie, a także u osób z ryzykiem kamicy żółciowej i uszkodzenia wątroby. W przypadku wystąpienia nieprawidłowych wyników badań laboratoryjnych lub objawów klinicznych uszkodzenia wątroby, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii.
cholestaza, cytoliza wątrobowa, enzymy wątrobowe, frakcja niezmydlająca oleju awokado, frakcja niezmydlająca oleju sojowego, kamica żółciowa, kapsułka twarda, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, parametr krzepnięcia, plamica, podwyższona aktywność transaminaz, podwyższony poziom bilirubiny, pokrzywka, reakcja alergiczna, skaza krwotoczna, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wybroczyny, wysypka skórna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepliwości, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie przepływu żółci, zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Genoptim 10 mg
Atorwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje specyficzny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 16 066 pacjentach przez średnio 53 tygodnie. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 5,2% w grupie atorwastatyny vs 4,0% w grupie placebo. Istotne klinicznie podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN) wystąpiło u 0,8% pacjentów, a kinazy kreatynowej (>3x GGN) u 2,5%, z czego 0,4% miało wzrost >10x GGN. Najważniejsze działania niepożądane obejmują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza), które mogą prowadzić do niewydolności nerek, oraz poważne zaburzenia wątroby (zapalenie, cholestaza, niewydolność). Profil bezpieczeństwa u dzieci (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Monitorowanie enzymów wątrobowych i CK jest kluczowe, zwłaszcza przy wysokich dawkach.
aminotransferaza, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miopatia, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, próby wątrobowe, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atorvastatin Medical Valley 10 mg
Atorwastatyna, stosowana średnio przez 53 tygodnie u 8755 pacjentów w badaniach klinicznych, wykazuje profil działań niepożądanych dobrze udokumentowany i generalnie dobrze tolerowany, z 5,2% przerwaniem leczenia z powodu działań niepożądanych (w porównaniu do 4,0% w grupie placebo). Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni, stawów, kończyn – często), podwyższenie aktywności aminotransferaz (>3x GGN u 0,8% pacjentów) oraz kinazy kreatynowej (>3x GGN u 2,5%, >10x GGN u 0,4%). Rzadkie, ale poważne powikłania to miopatia, zapalenie mięśni, rabdomioliza oraz immunozależna miopatia martwicza o nieznanej częstości. Zaburzenia wątroby obejmują zapalenie (niezbyt często), cholestazę (rzadko) i niewydolność (bardzo rzadko). Często obserwowano hiperglikemię, a rozwój cukrzycy jest możliwy u pacjentów z czynnikami ryzyka (glukoza na czczo ≥5,6 mmol/L, BMI >30 kg/m², triglicerydy, nadciśnienie).
anoreksja, atorwastatyna, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valsartan + hydrochlorothiazide Krka
Produkt leczniczy Valsartan + hydrochlorothiazide Krka (80 mg + 12,5 mg) łączy walsartan i hydrochlorotiazyd, co wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych. Walsartan może powodować hiperkaliemię, dlatego konieczne jest częste monitorowanie stężenia potasu i unikanie jednoczesnego stosowania suplementów potasu, diuretyków oszczędzających potas oraz zamienników soli zawierających potas. Hydrochlorotiazyd natomiast wiąże się z ryzykiem hipokaliemii, hiponatremii, zasadowicy hipochloremicznej, hipomagnezemii oraz hiperkalcemii, co wymaga regularnego oznaczania elektrolitów w surowicy (potas, sód, wapń, magnez, chlorki) oraz obserwacji klinicznej pacjentów, zwłaszcza tych odwodnionych lub z niedoborem sodu. Przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać niedobór sodu i/lub objętość krwi krążącej, aby uniknąć objawowego niedociśnienia tętniczego.
antagonista receptora angiotensyny II, azotemia, cholestaza, diuretyk oszczędzający potas, diuretyk tiazydowy, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, lek hipoglikemiczny, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, walsartan, zaburzenie elektrolitowe, zasadowica hipochloremiczna, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Co-Valsacor 160 mg + 25 mg
Co-Valsacor to preparat zawierający 160 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Zalecana dawka wynosi jedną tabletkę powlekaną raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania dawki w celu minimalizacji ryzyka niedociśnienia i działań niepożądanych. Maksymalna dawka walsartanu to 320 mg, przy utrzymaniu stałej dawki hydrochlorotiazydu 25 mg. Efekt hipotensyjny pojawia się zwykle po 2 tygodniach, a maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest w ciągu 4 do 8 tygodni. Preparat może być stosowany zarówno z posiłkiem, jak i niezależnie od niego, zawsze popijając odpowiednią ilością wody. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥30 ml/min) nie jest konieczna modyfikacja dawki, natomiast stosowanie jest przeciwwskazane przy GFR <30 ml/min oraz w przypadku bezmoczu.
bezmocz, cholestaza, działanie hipotensyjne, hydrochlorotiazyd, kontrola ciśnienia tętniczego, leczenie skojarzone, marskość wątroby żółciowa, monoterapia walsartanem, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, odpowiedź terapeutyczna, populacja pediatryczna, sposób podawania leku, tabletka powlekana, walsartan, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Camlocor 16 mg + 5 mg
Lek Camlocor, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, dostępny jest w trzech dawkach: 8 mg kandesartanu cyleksetylu + 5 mg amlodypiny, 16 mg + 5 mg oraz 16 mg + 10 mg. Zalecana dawka to 1 tabletka na dobę, niezależnie od mocy preparatu. Produkt złożony nie jest wskazany do inicjacji leczenia, a jego stosowanie wymaga uprzedniej kontroli ciśnienia tętniczego podczas monoterapii lub terapii skojarzonej poszczególnymi substancjami. Przy przejściu na Camlocor dawka powinna odpowiadać dotychczas stosowanym dawkom kandesartanu i amlodypiny, co zapewnia ciągłość i skuteczność terapii. U pacjentów w podeszłym wieku nie jest konieczne dostosowanie dawki początkowej, jednak zaleca się ostrożność przy jej zwiększaniu ze względu na zmiany farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. W przypadku niewydolności nerek łagodnej do umiarkowanej nie wymaga się modyfikacji dawkowania, natomiast u pacjentów z klirensem kreatyniny < 15 ml/min konieczna jest szczególna ostrożność, zwłaszcza że kandesartan i amlodypina nie są dializowalne.
amlodypina, bezylan, Camlocor, cholestaza, ciśnienie tętnicze, dializa, farmakodynamika, farmakokinetyka, kandesartan cyleksetylu, klirens kreatyniny, laktoza, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, pacjent dializowany, podanie doustne, preparat złożony, produkt złożony, schyłkowa niewydolność nerek, substancja czynna, terapia hipotensyjna, terapia skojarzona, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alotendin 10 mg + 5 mg
Alotendin to lek zawierający bisoprolol fumaran oraz amlodypinę bezylan, dostępny w dawkach 5 mg + 5 mg, 5 mg + 10 mg, 10 mg + 5 mg oraz 10 mg + 10 mg w formie tabletek. Profil bezpieczeństwa odzwierciedla działania niepożądane obu substancji czynnych, klasyfikowane według częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęstsze działania niepożądane amlodypiny to senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie skóry, ból brzucha, nudności, obrzęki okolicy kostek oraz zmęczenie. Bisoprolol może powodować zmęczenie, depresję, zaburzenia rytmu serca (bradykardia, tachykardia komorowa, migotanie przedsionków), a także rzadko zwiększenie stężenia triglicerydów. W bardzo rzadkich przypadkach amlodypina może wywołać leukopenię i małopłytkowość, co wymaga monitorowania morfologii krwi. Reakcje alergiczne, hiperglikemia oraz poważne powikłania skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, są rzadkie, ale wymagają natychmiastowej interwencji.
alergiczny nieżyt nosa, amlodypina, astma oskrzelowa, bisoprolol, bradykardia, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipertonia, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedoczulica, niewydolność serca, nykturia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obturacyjna choroba płuc, parestezja, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, tachykardia komorowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zmiany łuszczycopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Perazin 25 mg 25 mg
Perazin (perazyna dimaleinian) jest neuroleptykiem stosowanym w dawkach 25 mg oraz 100 mg, którego profil działań niepożądanych obejmuje szerokie spektrum objawów o różnej częstości występowania, sklasyfikowanych zgodnie z konwencją MedDRA. Do najważniejszych i potencjalnie zagrażających życiu powikłań należą bardzo rzadko występujący złośliwy zespół poneuroleptyczny (charakteryzujący się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i zmianami stanu psychicznego), agranulocytoza (drastyczne zmniejszenie granulocytów zwiększające ryzyko infekcji) oraz napady drgawkowe. Często obserwuje się mlekotok (≥1/10), dysfunkcje seksualne (≥1/100 do <1/10), zaparcia, suchość błon śluzowych jamy ustnej, przyrost masy ciała oraz zmiany ciśnienia wewnątrzgałkowego. Rzadziej występują parestezje, zapaść naczyniowa, fotofobia, ginekomastia, a także poważne reakcje skórne i zaburzenia wątroby, w tym cholestaza i podwyższenie enzymów wątrobowych.
agranulocytoza, akatyzja, cholestaza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dyskineza, epistaxis, fotofobia, ginekomastia, hipertermia, hipotensja, jaskra, lek neuroleptyczny, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, mlekotok, napad drgawkowy, objawy pozapiramidowe, parestezja, parkinsonizm, perazyna dimaleinian, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja fototoksyczna, stan splątania, tachykardia, toczeń rumieniowaty, zaburzenie erekcji, zaburzenie oddychania, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zapaść naczyniowa, zgorzelinowe zapalenie jelit, złośliwy zespół poneuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sartesta 10 mg + 160 mg
Produkt leczniczy Sartesta, zawierający amlodypinę i walsartan, dostępny jest w trzech dawkach: 5 mg + 80 mg, 5 mg + 160 mg oraz 10 mg + 160 mg, podawanych w formie tabletek powlekanych, z zalecanym dawkowaniem 1 tabletka raz na dobę. Wybór dawki powinien być dostosowany do wcześniejszej terapii i indywidualnych potrzeb pacjenta, np. Sartesta 5 mg + 80 mg dla pacjentów po nieskutecznej monoterapii amlodypiną 5 mg lub walsartanem 80 mg, a najwyższa dawka 10 mg + 160 mg dla pacjentów z niewystarczającą kontrolą ciśnienia po monoterapii amlodypiną 10 mg lub walsartanem 160 mg lub po nieskutecznej terapii Sartesta 5 mg + 160 mg. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się dostosowanie dawek poszczególnych składników, choć możliwa jest bezpośrednia zmiana z monoterapii na terapię złożoną.
amlodypina i walsartan, cholestaza, ciężkie zaburzenia czynności nerek, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, kontrola ciśnienia tętniczego, monoterapia amlodypiną, monoterapia walsartanem, nadciśnienie, niedrożność dróg żółciowych, pacjent pediatryczny, podanie doustne, produkt złożony, stężenie potasu i kreatyniny, substancje czynne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Candezek Combi 16 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Candezek Combi, zawierający kandesartan cyleksetylu oraz amlodypinę, dostępny jest w czterech wariantach dawkowania: 8 mg + 5 mg, 8 mg + 10 mg, 16 mg + 5 mg oraz 16 mg + 10 mg. Standardowa dawka to 1 kapsułka na dobę, stosowana jako terapia zastępcza u dorosłych pacjentów wcześniej leczonych oddzielnie kandesartanem i amlodypiną. Nie jest wymagana modyfikacja dawki u osób w podeszłym wieku ani u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, jednak w przypadku umiarkowanych zaburzeń zaleca się monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i/lub cholestazą, a u osób z łagodnymi do umiarkowanymi zaburzeniami wątroby należy zachować ostrożność. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia z powodu braku danych klinicznych.
amlodypina, amlodypina bezylan, cholestaza, ciężkie zaburzenie, hemodializa, kandesartan cyleksetylu, kapsułka żelatynowa twarda, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, pacjent w podeszłym wieku, parametr biochemiczny, podanie doustne, stężenie amlodypiny w osoczu, stężenie kreatyniny, stężenie potasu, terapia zastępcza, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Viatris 100 mg
Micafungin Viatris, zawierający mykafunginę sodową, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność, występującą u 8,6% pacjentów, z podwyższeniem AlAT (2,0%), AspAT (2,3%), bilirubiny (1,6%) oraz fosfatazy zasadowej (2,7%). Ciężkie uszkodzenia wątroby stanowiły 0,4%, a przerwanie terapii z powodu działań hepatotoksycznych dotyczyło 1,1% leczonych. Reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, występowały rzadko (0,2%), głównie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Reakcje miejscowe, takie jak zakrzep i zapalenie w miejscu podania, nie ograniczały kontynuacji leczenia.
AIDS, AlAT, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, badania czynnościowe wątroby, bilirubina, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, mocznik, mykafungina sodowa, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór krwi, nowotwór złośliwy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, powiększenie wątroby, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wykwit skórny, zakrzep, zapalenie, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Valsartan HCT Fair-Med
Preparat Valsartan HCT Fair-Med, zawierający walsartan i hydrochlorotiazyd, wymaga ścisłego monitorowania gospodarki elektrolitowej, ze szczególnym uwzględnieniem stężenia potasu, sodu, magnezu, wapnia oraz kreatyniny w surowicy. Hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia, hiperkalcemia oraz zasadowica hipochloremiczna to potencjalne zaburzenia elektrolitowe związane z terapią, które mogą wymagać korekty. U pacjentów z ciężką zastoinową niewydolnością serca, zwężeniem tętnic nerkowych, pierwotnym hiperaldosteronizmem oraz klirensem kreatyniny <30 ml/min stosowanie preparatu jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko pogorszenia czynności nerek i innych powikłań. Walsartan HCT Fair-Med nie powinien być stosowany w ciąży ze względu na ryzyko teratogenne, a u pacjentów z toczniem rumieniowatym konieczna jest ostrożność z uwagi na możliwość zaostrzenia choroby.
antagonista receptora angiotensyny, azotemia, cholestaza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, diuretyk oszczędzający potas, diuretyk tiazydowy, hiperaldosteronizm pierwotny, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia przerostowa, klirens kreatyniny, krótkowzroczność przemijająca, kwas moczowy, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, przeszczep nerki, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zasadowica hipochloremiczna, zastoinowa niewydolność serca, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon substancji czynnych
Olej sojowy oczyszczony – Działania niepożądane
Olej sojowy oczyszczony (Soiae oleum raffinatum) jest powszechnie stosowanym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Intralipid 20%, Kabiven czy Lipidem, dostarczającym energii i niezbędnych kwasów tłuszczowych. Działania niepożądane związane z jego podawaniem występują przeważnie bardzo rzadko, pod warunkiem prawidłowego dawkowania i monitorowania. Najczęściej obserwuje się podwyższenie temperatury ciała (≥1/1000 do <1/100), a rzadziej drżenia, dreszcze, nudności i wymioty (<1%). Reakcje nadwrażliwości, takie jak anafilaksja, pokrzywka czy obrzęk gardła, występują bardzo rzadko (<1/10 000) i wymagają natychmiastowego rozpoznania i interwencji. Ponadto mogą pojawić się zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, hemoliza, retikulocytoza, leukopenia), neurologiczne (ból głowy, senność), naczyniowe (niedociśnienie, nadciśnienie, zakrzepowe zapalenie żył), oddechowe (duszność, sinica), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha), a także przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych i cholestaza. Objawy ogólne to m.in. uczucie zmęczenia i zimna.
cholestaza, duszność, hemoliza, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadkrzepliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk gardła, olej sojowy oczyszczony, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, rumień, sinica, uderzenia gorąca, wysypka, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Co-Valsacor 80 mg + 12,5 mg
Produkt leczniczy Co-Valsacor, zawierający walsartan (80 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (walsartan, hydrochlorotiazyd oraz inne pochodne sulfonamidów) oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych wad rozwojowych płodu i zwiększoną śmiertelność noworodków. Ponadto lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (marskość żółciowa, cholestaza) oraz nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min, bezmocz), a także u osób z oporną hipokaliemią, hiponatremią, hiperkalcemią i objawową hiperurykemią, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń elektrolitowych i toksyczności. Przeciwwskazane jest także łączenie Co-Valsacor z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą oraz z GFR <60 ml/min/1,73 m², ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii, hipotonii i zaburzeń czynności nerek.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, bezmocz, cholestaza, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cukrzyca, dna moczanowa, gospodarka elektrolitowa, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipotonia, hydrochlorotiazyd, klirens kreatyniny, kwas moczowy, marskość żółciowa wątroby, nadwrażliwość, niewydolność nerek, pochodne sulfonamidów, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, walsartan, walsartan i hydrochlorotiazyd, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reltebon 40 mg
Reltebon, zawierający oksykodon chlorowodorek w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (dawki 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg, 80 mg), wykazuje typowy dla opioidów profil działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się nudności, zaparcia oraz objawy ze strony układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i ból głowy (częstość ≥1/10). Kluczowym zagrożeniem klinicznym jest depresja oddechowa, szczególnie u osób starszych i osłabionych, która może prowadzić do hipoksji i zgonu. Inne istotne działania niepożądane obejmują skurcz oskrzeli, ośrodkowy bezdech senny, zmniejszenie odruchu kaszlowego oraz ciężkie niedociśnienie, zwłaszcza u pacjentów z współistniejącą niewydolnością krążenia lub przyjmujących leki hipotensyjne. Ponadto, Reltebon może wywoływać zaburzenia psychiczne, takie jak stan splątania, omamy, euforia, agresja oraz uzależnienie, które wymaga szczególnej uwagi podczas długotrwałej terapii.
cholestaza, choroba obturacyjna płuc, depresja oddechowa, drgawki, dysfagia, dysfonia, dysfunkcja zwieracza Oddiego, hiperalgezja, hipogonadyzm, hipoksja, hipowolemia, kolka żółciowa, krwiomocz, limfadenopatia, melaena, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niedrożność jelit, niestrawność, niewydolność krążenia, nudności, oksykodonu chlorowodorek, ośrodkowy bezdech senny, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, stan splątania, tachykardia, zaburzenie percepcji, zapalenie tkanki łącznej podskórnej, zaparcia, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antidiuretycznego, zespół odstawienia, zespół odstawienny noworodka, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Candezek Combi 16 mg + 5 mg
Candezek Combi to preparat złożony zawierający kandesartan cyleksetylu i amlodypinę w dawkach 8 mg + 5 mg, 8 mg + 10 mg, 16 mg + 5 mg oraz 16 mg + 10 mg, stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Działania niepożądane produktu opierają się na danych dotyczących poszczególnych składników. Kandesartan wywołuje najczęściej łagodne i przemijające objawy, takie jak zawroty głowy, ból głowy oraz zakażenia dróg oddechowych, bez zależności od dawki czy wieku pacjenta. Amlodypina natomiast często powoduje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, zaczerwienienie twarzy, obrzęki obwodowe oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaleca się monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny, a u wszystkich pacjentów należy zwracać uwagę na potencjalne zmniejszenie hemoglobiny.
agranulocytoza, amlodypina, bradykardia, cholestaza, częstoskurcz komorowy, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kandesartan cyleksetylu, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, stężenie hemoglobiny, stężenie potasu, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Retinol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Retinol (witamina A) jest stosowany zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo, jednak ze względu na ryzyko toksyczności i działań niepożądanych wymaga szczególnej ostrożności. Przy stosowaniu maści z retinolem należy unikać kontaktu z błonami śluzowymi i oczami, zwracając uwagę na składniki pomocnicze, np. alkohol cetylowy mogący wywołać kontaktowe zapalenie skóry. Szczególnie narażone na hiperwitaminozę A są grupy pacjentów z niedoborem białka, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, dzieci, młodzież oraz osoby przewlekle leczone retinoidami. W przypadku chorób wątroby, takich jak marskość czy wirusowe zapalenie, konieczne jest stosowanie obniżonych dawek retinolu oraz monitorowanie stężenia witaminy A, D i E w osoczu. Spożywanie alkoholu nasila toksyczność witaminy A, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z nadużywaniem alkoholu.
błona śluzowa, cholestaza, czas protrombinowy, doustne środki antykoncepcyjne, hemodializa, hiperwitaminoza A, kamica żółciowa, kontaktowe zapalenie skóry, leki przeciwzakrzepowe, marskość wątroby, niewydolność wątroby, reakcja nadwrażliwości, retinol, stłuszczenie wątroby, toksyczność retinolu, wirusowe zapalenie wątroby, wskaźnik Quicka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia wchłaniania tłuszczów, zapalenie woreczka żółciowego, zespół ponownego odżywienia, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Valtricom 5 mg + 160 mg + 12,5 mg
Valtricom to trójskładnikowy lek hipotensyjny zawierający amlodypinę, walsartan oraz hydrochlorotiazyd, dostępny w różnych dawkach, z maksymalną dawką wynoszącą 10 mg amlodypiny, 320 mg walsartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu. Zalecana dawka to jedna tabletka na dobę, najlepiej przyjmowana rano, dostosowana do wcześniejszego leczenia pacjenta. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z bezmoczem oraz ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR <30 ml/min/1,73 m²) i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki początkowej, natomiast u osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami wątroby maksymalna dawka walsartanu nie powinna przekraczać 80 mg, co wyklucza stosowanie pełnej dawki Valtricom w tej grupie.
amlodypina, bezmocz, cholestaza, choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciśnienie tętnicze, hydrochlorotiazyd, łagodne do umiarkowanych zaburzenia, lek hipotensyjny, maksymalna dawka, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, podanie doustne, przeciwwskazanie, samoistne nadciśnienie tętnicze, tabletka powlekana, walsartan, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atoris 40 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atoris) został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, z których 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. U 0,8% pacjentów obserwowano istotne klinicznie (>3x GGN) podwyższenie aktywności aminotransferaz, a u 2,5% wzrost kinazy kreatynowej (>3x GGN), co jest zgodne z profilem innych statyn. W populacji pediatrycznej (520 dzieci, w tym 392 w wieku 10-17 lat) profil działań niepożądanych był podobny do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Najczęstsze działania niepożądane obejmują infekcje górnych dróg oddechowych, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz podwyższone enzymy wątrobowe i kinazę kreatynową.
aminotransferazy, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szumy uszne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon substancji czynnych
L-prolina – Działania niepożądane
L-prolina, aminokwas endogenny stosowany w żywieniu pozajelitowym w preparatach takich jak Aminomel 10E (7,50 g/l), Aminomel 12,5E (9,38 g/l), Vamin 18 Electrolyte-Free (6,8 g/l) oraz Vaminolact (5,6 g/l), może wywoływać poważne działania niepożądane. Najistotniejsze z nich to reakcje immunologiczne, w tym anafilaksja manifestująca się sinicą, wstrząsem, niedotlenieniem, świstem krtaniowym i uogólnionym obrzękiem, wymagające natychmiastowej interwencji. Ponadto obserwuje się reakcje rzekomoanafilaktyczne i nadwrażliwości o różnorodnym obrazie klinicznym (pokrzywka, tachykardia, duszność, wysypka). Podawanie L-proliny wiąże się także z ryzykiem hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub przyjmujących leki wpływające na gospodarkę potasową. Dodatkowo, mogą wystąpić zaburzenia funkcji wątroby, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie, zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego, a także przejściowe wzrosty enzymów wątrobowych (AST, ALT, ALP, GGT) i bilirubiny, co sugeruje potencjalne hepatotoksyczne działanie preparatów.
aminokwas endogenny, azotemia, bilirubina, cholestaza, duszność, enzymy wątrobowe, hiperamonemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, L-prolina, marskość wątroby, nadciśnienie, niedociśnienie, niedotlenienie, niewydolność wątroby, obrzęk uogólniony, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, stłuszczenie wątroby, świszczący oddech, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zator, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flukonazol Actavis 150 mg
Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują ból głowy, ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół DRESS, martwica toksyczno-rozpływna naskórka (TEN), zespół Stevens-Johnsona (SJS) oraz ostra uogólniona osutka krostowa, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto, flukonazol może powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes oraz wydłużenie odstępu QT, co wymaga ścisłego monitorowania kardiologicznego.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, drżenie, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, kandydoza narządów płciowych, lek przeciwgrzybiczy, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostowa, parestezje, pokrzywka, senność, świąd, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevens-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Wamlox 10 mg + 160 mg
Wamlox, zawierający amlodypinę i walsartan, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (w tym marskością żółciową i cholestazą), a także u kobiet w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenne związane z walsartanem. Ponadto, stosowanie Wamloxu jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkim niedociśnieniem, wstrząsem (w tym kardiogennym), zwężeniem drogi odpływu z lewej komory (kardiomiopatia przerostowa ze zwężeniem drogi odpływu, zwężenie zastawki aorty dużego stopnia) oraz hemodynamicznie niestabilną niewydolnością serca po ostrym zawale mięśnia sercowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania Wamloxu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą oraz z GFR <60 ml/min/1,73m², ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych sercowo-naczyniowych i nerkowych.
aliskiren, amlodypina i walsartan, antagonista receptora angiotensyny II, cholestaza, ciężkie niedociśnienie, cukrzyca, działanie hipotensyjne, farmakokinetyka, hipoplazja czaszki, kardiomiopatia przerostowa, marskość żółciowa wątroby, nadwrażliwość na substancje czynne, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, perfuzja narządowa, współczynnik przesączania kłębuszkowego, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Wamlox 10 mg + 320 mg
Lek Wamlox to preparat złożony zawierający amlodypinę (w postaci bezylanu) i walsartan w dawkach 5 mg + 320 mg lub 10 mg + 320 mg, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Zalecana dawka to 1 tabletka na dobę, jednak lek nie jest wskazany do rozpoczynania leczenia – najpierw należy indywidualnie dostosować dawki amlodypiny i walsartanu podawanych osobno. U pacjentów z klirensem kreatyniny >10 ml/min nie wymaga się modyfikacji dawki, a amlodypina nie jest dializowana. Wamlox jest przeciwwskazany u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz niezalecany u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami wątroby bez cholestazy ze względu na wysoką dawkę walsartanu (320 mg vs. maks. 80 mg zalecane). U osób ≥65 lat stosuje się standardowe dawkowanie, a u dzieci <18 lat brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, dlatego lek nie jest zalecany w tej grupie.
amlodypina, bezpieczeństwo stosowania, cholestaza, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, łagodne do umiarkowanych zaburzenie, nadciśnienie tętnicze, pacjent dializowany, preparat złożony, substancja aktywna, tabletka powlekana, walsartan, Wamlox, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alotendin 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Alotendin, zawierający bisoprolol fumaran i amlodypinę, wykazuje działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników. Amlodypina często powoduje senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie skóry, ból brzucha, nudności, obrzęki okolicy kostek oraz zmęczenie. Zaburzenia sercowo-naczyniowe obejmują kołatanie serca i zaczerwienienie skóry (często), a rzadziej bradykardię, tachykardię komorową, migotanie przedsionków, niedociśnienie oraz bardzo rzadko zawał mięśnia sercowego i zapalenie naczyń. Neurologiczne działania niepożądane amlodypiny to ból głowy, zawroty głowy, senność (często), omdlenia, parestezje, zaburzenia smaku i drżenia (niezbyt często), a także bardzo rzadko neuropatia obwodowa i hipertonia. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe obejmują nudności, ból brzucha, niestrawność, zmiany rytmu wypróżnień (często), wymioty i suchość błony śluzowej jamy ustnej (niezbyt często), a także bardzo rzadko zapalenie błony śluzowej żołądka, rozrost dziąseł i zapalenie trzustki.
astma oskrzelowa, bisoprolol fumaran i amlodypina, bradykardia, cholestaza, ginekomastia, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, obturacyjna choroba płuc, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml
Flukonazol w postaci syropu Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się bóle głowy, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy alkalicznej). Wśród działań hematologicznych często występuje niedokrwistość, a rzadziej agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia i neutropenia. Istotne są również reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wymagająca natychmiastowego odstawienia leku. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, w tym torsade de pointes i wydłużenia odstępu QT, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, bezsenność, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, cholestaza, drgawki, drżenie, flukonazol, fosfataza alkaliczna, gorączka, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, łysienie, martwica komórek wątrobowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, senność, suchość jamy ustnej, świąd, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wysypka polekowa, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia obwodowego, zespół Stevensa-Johnsona, złe samopoczucie, złuszczające zapalenie skóry, zmęczenie, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka, zwiększona potliwość