zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antidiuretycznego

Zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antidiuretycznego (SIADH, Syndrome of Inappropriate Antidiuretic Hormone Secretion) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się nadmiernym wydzielaniem wazopresyny (ADH) przy braku fizjologicznych bodźców stymulujących jej uwalnianie. Prowadzi to do nadmiernej retencji wody w organizmie i hiponatremii rozcieńczeniowej.

SIADH może być wywołany przez wiele czynników, w tym nowotwory (szczególnie drobnokomórkowy rak płuca), choroby ośrodkowego układu nerwowego (urazy, infekcje, udary), choroby płuc (zapalenie płuc, gruźlica), leki (m.in. niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe, chemioterapeutyki) oraz zabiegi operacyjne. Kluczowe w diagnostyce jest wykluczenie innych przyczyn hiponatremii, takich jak niewydolność nerek, niewydolność nadnerczy czy hipowolemia.

Objawy kliniczne SIADH zależą głównie od stopnia i szybkości rozwoju hiponatremii. Przy łagodnej hiponatremii mogą występować nudności, wymioty, bóle głowy i zaburzenia koncentracji. Ciężka hiponatremia (stężenie sodu <120 mmol/l) może prowadzić do dezorientacji, drgawek, śpiączki, a nawet śmierci. W badaniach laboratoryjnych charakterystyczne jest zmniejszone stężenie sodu w surowicy, niska osmolalność surowicy przy nieadekwatnie wysokiej osmolalności moczu oraz prawidłowa funkcja nerek i nadnerczy.

Leczenie SIADH obejmuje terapię przyczynową oraz postępowanie objawowe. W ostrych przypadkach z objawami neurologicznymi stosuje się hipertoniczny roztwór NaCl. W przewlekłym SIADH zaleca się ograniczenie podaży płynów, stosowanie antagonistów receptora wazopresynowego (waptany) oraz innych środków zwiększających wydalanie wody. Kluczowe jest monitorowanie stężenia sodu, aby uniknąć zbyt szybkiej korekcji hiponatremii, która może prowadzić do zespołu demielinizacji osmotycznej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl