otyłość podwzgórzowa
Otyłość podwzgórzowa to specyficzna forma otyłości spowodowana zaburzeniami funkcji podwzgórza – struktury mózgowej odpowiedzialnej za regulację głodu, sytości i metabolizmu. Charakteryzuje się gwałtownym przyrostem masy ciała, mimo braku zwiększonego przyjmowania pokarmów.
Przyczyny otyłości podwzgórzowej obejmują: guzy okolicy podwzgórza (np. czaszkogardlak), urazy czaszkowo-mózgowe, zabiegi neurochirurgiczne, stany zapalne (zapalenie mózgu), napromienianie czaszki, a także choroby genetyczne (np. zespół Pradera-Williego). U pacjentów obserwuje się zaburzenia osi podwzgórzowo-przysadkowej skutkujące nieprawidłowościami hormonalnymi.
Objawy kliniczne, oprócz przyrostu masy ciała, mogą obejmować: zaburzenia termoregulacji, zaburzenia snu, nieprawidłowości w gospodarce wodno-elektrolitowej, hiperfagię (nadmierne łaknienie), nieprawidłowości hormonalne oraz zaburzenia behawioralne. Diagnostyka wymaga kompleksowej oceny endokrynologicznej i obrazowania mózgu.
Leczenie otyłości podwzgórzowej jest złożone i obejmuje terapię przyczynową (np. usunięcie guza), wyrównanie zaburzeń hormonalnych, interwencje dietetyczne, indywidualnie dobrane ćwiczenia fizyczne oraz farmakoterapię. W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze rozważa się leczenie bariatryczne. Rokowanie zależy od przyczyny zaburzenia i czasu wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sandostatin LAR 20 mg
Sandostatin LAR to preparat zawierający oktreotyd w formie octanu, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg, stosowany w postaci zawiesiny do wstrzykiwań domięśniowych o przedłużonym uwalnianiu. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się dwufazowym uwalnianiem: początkowym szybkim wzrostem stężenia do maksimum w ciągu pierwszej godziny (do 0,5% dawki), następnie spadkiem do wartości subterapeutycznych w ciągu 24 godzin i utrzymaniem niskich stężeń przez około 7 dni. Od 7 do 14 dnia następuje wzrost stężenia do stanu równowagi dynamicznej, utrzymującego się przez 3-4 tygodnie, po czym stężenie stopniowo maleje do około 42 dnia, co odpowiada degradacji matrycy polimerowej. U pacjentów z akromegalią stężenia oktreotydu w stanie równowagi po dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą odpowiednio 358 ng/l, 926 ng/l i 1710 ng/l po jednorazowym podaniu, a po trzech iniekcjach wzrastają do 1557 ng/l (20 mg) i 2384 ng/l (30 mg). W przypadku rakowiaka stężenia w stanie równowagi po wielokrotnych dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą średnio 1231 ng/l, 2620 ng/l i 3928 ng/l (mediany odpowiednio 894 ng/l, 2270 ng/l i 3010 ng/l).
akromegalia, dwufazowe uwalnianie, elementy morfotyczne krwi, klirens, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd, otyłość podwzgórzowa, profil farmakokinetyczny, przedłużone uwalnianie, rakowiak, Sandostatin LAR, stan równowagi dynamicznej, steady state, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie domięśniowe, zawiesina do wstrzykiwań, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Okteva 10 mg
Oktreotyd w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (Okteva) charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym po jednorazowym podaniu domięśniowym. Początkowo stężenie maksymalne osiągane jest w ciągu 1 godziny, po czym spada do niewykrywalnych wartości w ciągu 24 godzin, a następnie utrzymuje się na poziomie subterapeutycznym przez około 7 dni. Stan równowagi stężenia leku osiągany jest około 14. dnia i utrzymuje się przez 3-4 tygodnie, z dawkowaniem zależnym liniowo od podanej dawki: 10 mg – 358 ng/l, 20 mg – 926 ng/l, 30 mg – 1710 ng/l u pacjentów z akromegalią. Po wielokrotnym podaniu co 4 tygodnie stężenia w stanie równowagi wzrastają 1,6-1,8-krotnie. U pacjentów z rakowiakiem stężenia w stanie równowagi również wykazują proporcjonalność do dawki, osiągając wartości średnie do 3928 ng/l dla dawki 30 mg. Nie obserwowano kumulacji leku poza przewidywanym powolnym uwalnianiem z matrycy polimerowej podczas długotrwałej terapii.
akromegalia, biodegradacja, dwufazowy profil stężenia, działanie przedłużone, klirens całkowity, kumulacja leku, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd o przedłużonym uwalnianiu, otyłość podwzgórzowa, podanie domięśniowe, poziom subterapeutyczny, profil farmakokinetyczny, rakowiak, stan równowagi farmakokinetycznej, wiązanie z białkami, wskaźnik BMI, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Okteva 30 mg
Oktreotyd w preparacie Okteva, dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg i 30 mg w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym po podaniu domięśniowym. Po jednorazowym podaniu obserwuje się szybki wzrost stężenia w surowicy do maksymalnej wartości w ciągu pierwszej godziny, następnie spadek do subterapeutycznych poziomów przez 7 dni, po czym stężenie rośnie ponownie, osiągając stan równowagi około 14. dnia, utrzymujący się przez 3-4 tygodnie. Maksymalne stężenie pierwszego dnia jest niższe niż w stanie równowagi, a uwalnianie leku w pierwszej dobie nie przekracza 0,5% całkowitej dawki. Eliminacja rozpoczyna się około 42 dnia, związana z biodegradacją matrycy polimerowej, co umożliwia miesięczne odstępy między dawkami. W akromegalii stężenia w stanie równowagi wynoszą średnio 358 ng/l (10 mg), 926 ng/l (20 mg) i 1710 ng/l (30 mg), a po trzech dawkach co 4 tygodnie wzrastają do 1557 ng/l i 2384 ng/l dla 20 mg i 30 mg, co jest istotne dla planowania terapii. W rakowiaku stężenia w stanie równowagi po wielokrotnym podaniu wynoszą odpowiednio 1231 ng/l, 2620 ng/l i 3928 ng/l dla dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg, wykazując liniową zależność dawka-stężenie.
akromegalia, biodegradacja, biodostępność leku, BMI, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka oktreotydu, indywidualizacja dawkowania, klirens całkowity, krwioobieg, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd, oktreotyd octan, otyłość podwzgórzowa, profil farmakokinetyczny, rakowiak, stan równowagi, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie o przedłużonym uwalnianiu, zależność liniowa, zmienność międzyosobnicza - Leksykon substancji czynnych
Oktreotyd – Właściwości farmakokinetyczne
Oktreotyd, analog somatostatyny, wykazuje zróżnicowane właściwości farmakokinetyczne zależne od formulacji. Po podaniu podskórnym roztworu do wstrzykiwań (Sandostatin) osiąga maksymalne stężenie w osoczu w ciągu 30 minut. Formulacje o przedłużonym uwalnianiu (Okteva, Sandostatin LAR) charakteryzują się dwufazowym profilem wchłaniania: początkowe przemijające maksimum w ciągu pierwszej godziny, następnie spadek stężenia do subterapeutycznego poziomu w ciągu 24 godzin, a po około 7 dniach wzrost stężenia do stanu równowagi utrzymującego się przez 3-4 tygodnie. W stanie równowagi stężenia oktreotydu wykazują liniową zależność od dawki, np. u pacjentów z akromegalią po 3 iniekcjach co 4 tygodnie stężenia wynoszą odpowiednio 1 557 ng/l (20 mg) i 2 384 ng/l (30 mg). Objętość dystrybucji wynosi 0,27 l/kg, a całkowity klirens 160 ml/min, z wiązaniem do 65% z białkami osocza. Okres półtrwania po podaniu podskórnym to około 100 minut, a eliminacja odbywa się głównie drogą nerkową (32% w postaci niezmienionej w moczu) oraz z kałem.
akromegalia, analog somatostatyny, eliminacja dwufazowa, formulacja leku, formulacja o przedłużonym uwalnianiu, klirens całkowity, marskość wątroby, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otyłość podwzgórzowa, podanie dożylne, rakowiak, receptor somatostatyny, stężenie oktreotydu, stłuszczenie wątroby, technet, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie domięśniowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sandostatin LAR 10 mg
Oktreotyd w formulacji o przedłużonym uwalnianiu Sandostatin LAR wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny po podaniu domięśniowym. Początkowo obserwuje się przejściowe maksimum stężenia w surowicy w ciągu 1 godziny (do 0,5% dawki), następnie spadek do subterapeutycznych wartości przez około 7 dni. Po tym okresie stężenie wzrasta, osiągając stan równowagi około 14 dnia, który utrzymuje się przez 3-4 tygodnie, a następnie powoli maleje po około 42 dniach wraz z degradacją matrycy polimerowej. U pacjentów z akromegalią stężenia w stanie równowagi są proporcjonalne do dawki: 358 ng/l (10 mg), 926 ng/l (20 mg), 1710 ng/l (30 mg) po pojedynczym podaniu, a po trzykrotnym podaniu co 4 tygodnie wzrastają do 1557 ng/l (20 mg) i 2384 ng/l (30 mg). W populacji z rakowiakiem stężenia w stanie równowagi również rosną liniowo z dawką, wynosząc odpowiednio 1231 (mediana 894) ng/l, 2620 (2270) ng/l i 3928 (3010) ng/l dla dawek 10, 20 i 30 mg. Nie obserwowano kumulacji leku przy długotrwałym stosowaniu (28 miesięcznych iniekcji).
akromegalia, BMI, elementy morfotyczne krwi, farmakokinetyka substancji czynnej, iniekcja domięśniowa, klirens, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd o przedłużonym uwalnianiu, otyłość podwzgórzowa, rakowiak, Sandostatin LAR, stan równowagi dynamicznej, stan stacjonarny, stężenie oktreotydu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sandostatin LAR 30 mg
Sandostatin LAR, zawierający oktreotyd w formie octanu, charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym po jednorazowym wstrzyknięciu domięśniowym. Początkowy, przejściowy szczyt stężenia (poniżej 0,5% dawki) pojawia się w ciągu pierwszej godziny, po czym stężenie spada do nieoznaczalnych wartości w ciągu 24 godzin. Po około 7 dniach następuje ponowne zwiększenie stężenia, osiągające stan równowagi około 14 dnia, utrzymujący się przez 3-4 tygodnie, a następnie stopniowy spadek po 42 dniach związany z degradacją matrycy polimerowej. U pacjentów z akromegalią stężenia w stanie równowagi po pojedynczym podaniu dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą odpowiednio 358 ng/l, 926 ng/l i 1710 ng/l, natomiast po wielokrotnym podaniu (3 iniekcje co 4 tygodnie) wzrastają do 1557 ng/l i 2384 ng/l dla dawek 20 mg i 30 mg. W przypadku rakowiaka stężenia po wielokrotnym podaniu dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą średnio 1231 ng/l, 2620 ng/l i 3928 ng/l, wykazując liniową zależność od dawki.
akromegalia, biodegradacja, farmakokinetyka oktreotydu, klirens całkowity, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd, oktreotyd octan, otyłość podwzgórzowa, preparat o przedłużonym uwalnianiu, profil farmakokinetyczny, rakowiak, Sandostatin LAR, stan równowagi farmakologicznej, stężenie w stanie stacjonarnym, uwalnianie substancji czynnej, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie domięśniowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Okteva 20 mg
Oktreotyd w postaci zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (Okteva) charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym po domięśniowym podaniu. Początkowo obserwuje się przemijające maksimum stężenia w surowicy w ciągu pierwszej godziny, po czym następuje szybki spadek do subterapeutycznych wartości przez około 7 dni. Następnie stężenie wzrasta, osiągając stan równowagi około 14. dnia, utrzymujący się przez 3-4 tygodnie, po czym stopniowo maleje po około 42 dniach wraz z rozpadem matrycy polimerowej. Średnie stężenia w stanie równowagi u pacjentów z akromegalią wynoszą 358 ng/l dla dawki 10 mg, 926 ng/l dla 20 mg oraz 1710 ng/l dla 30 mg, przy czym po trzykrotnym podaniu co 4 tygodnie stężenia wzrastają do 1557 ng/l i 2384 ng/l dla dawek 20 mg i 30 mg. U pacjentów z rakowiakiem stężenia w stanie równowagi są wyższe i proporcjonalne do dawki, osiągając do 3928 ng/l dla dawki 30 mg. Nie stwierdzono niepożądanej kumulacji leku przy długoterminowym stosowaniu.
akromegalia, biodegradacja, dystrybucja leku, farmakokinetyka oktreotydu, klirens całkowity, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd o przedłużonym uwalnianiu, otyłość podwzgórzowa, parametr farmakokinetyczny, rakowiak, stan równowagi, stężenie w stanie równowagi, stężenie w surowicy, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik BMI, zmienność międzyosobnicza