topoizomeraza I DNA

Topoizomeraza I DNA to enzym odpowiadający za kontrolę topologii DNA poprzez rozcinanie i ponowne łączenie pojedynczej nici DNA, co pomaga w rozwiązywaniu problemów z naprężeniem i skręceniem cząsteczki podczas procesów replikacji, transkrypcji i rekombinacji. Enzym ten należy do rodziny topoizomeraz typu I, które nie wymagają energii ATP do swojego działania.

W przeciwieństwie do topoizomeraz typu II, które przecinają obie nici DNA, topoizomeraza I wprowadza przejściowe pęknięcie tylko w jednej nici, pozwalając drugiej nici na przejście przez to pęknięcie. Ten mechanizm umożliwia rozluźnienie naprężeń torsyjnych w DNA oraz zapobiega powstawaniu superskrętów podczas procesów molekularnych.

Topoizomeraza I DNA stanowi ważny cel dla leków przeciwnowotworowych, takich jak inhibitory kamptotecynowe (irinotekan, topotekan). Leki te stabilizują kompleks topoizomeraza-DNA, uniemożliwiając ponowne złączenie przeciętej nici, co prowadzi do uszkodzeń DNA i śmierci komórki nowotworowej. Mutacje w genie kodującym topoizomerazę I mogą być związane z opornością na tego typu leki.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Campto 20 mg/ml

Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny i inhibitor topoizomerazy I, wykazuje specyficzne działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie enzymu topoizomerazy I DNA, co prowadzi do powstawania jednoniciowych przerw w DNA i blokady replikacji, szczególnie w fazie S cyklu komórkowego. Metabolit aktywny SN-38 charakteryzuje się silniejszą cytotoksycznością i jest metabolizowany przez karboksyesterazę. Irynotekan wykazuje szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego w modelach zwierzęcych i liniach komórkowych opornych na inne leki, w tym nowotworów z ekspresją glikoproteiny PMDR. W badaniach klinicznych III fazy u pacjentów z rozsianym rakiem jelita grubego stosowano schematy dwutygodniowy (Campto 180 mg/m² pc.) i tygodniowy (Campto 80 mg/m² pc.), wykazując wyższą skuteczność w połączeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym (schemat FOLFIRI) w porównaniu do terapii bez irynotekanu, z ORR na poziomie 46,9% vs 38,7% oraz istotnym wydłużeniem PFS (współczynnik ryzyka 0,85, p=0,0479).
5-fluorouracyl, acetylocholinoesteraza, bewacyzumab, cetuksymab, cytotoksyczność, działanie przeciwnowotworowe, działanie toksyczne, faza S cyklu komórkowego, gruczolakorak jelita grubego, gruczolakorak okrężnicy, gruczolakorak sutka, gruczolakorak trzustki, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, kapecytabina, karboksyesteraza, kwas folinowy, lek cytostatyczny, metabolizm irynotekanu, monoterapia kapecytabina, neutropenia, oksaliplatyna, oporność wielolekowa, przeżycie bez progresji choroby, rak jelita grubego z przerzutami, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, topoizomeraza I DNA, układ krwiotwórczy, wskaźnik odpowiedzi obiektywnej
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan SUN 1,5 mg/ml

Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny, jest inhibitorem topoizomerazy I o potwierdzonej skuteczności przeciwnowotworowej, szczególnie w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego i odbytnicy. Metabolizowany przez karboksyloesterazy do aktywnego metabolitu SN-38, wykazuje silniejsze działanie cytotoksyczne niż związek macierzysty, hamując topoizomerazę I i indukując uszkodzenia DNA w fazie S cyklu komórkowego. W badaniach klinicznych schematy z irynotekanem (np. dawka 180 mg/m² co 2 tygodnie lub 80 mg/m² tygodniowo) w połączeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym wykazały istotną przewagę nad monoterapią 5FU/FA, z odsetkiem odpowiedzi 40,8% vs 23,1% (p<0,001), medianą czasu do progresji 6,7 vs 4,4 miesiąca (p<0,001) oraz medianą przeżycia 16,8 vs 14,0 miesiąca (p=0,028). Schemat tygodniowy cechował się wyższym odsetkiem odpowiedzi (51,2% vs 28,6%, p=0,045), ale także większą toksycznością, w tym ciężką biegunką u 44,4% pacjentów i neutropenią (<500 neutrofili/mm³) u 5,8%.
5-fluorouracyl, acetylocholinoesteraza, bewacyzumab, cetuksymab, ciężka biegunka, ciężka neutropenia, ekspresja receptora EGFR, gen KRAS typu dzikiego, glikoproteina p, inhibitor topoizomerazy I, kapecytabina, metabolit SN-38, odsetek odpowiedzi obiektywnych, oksaliplatyna, przerzutowy rak jelita grubego, przeżycie bez progresji choroby, schemat XELIRI, topoizomeraza I DNA
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan Eugia 20 mg/ml

Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny, działa jako inhibitor topoizomerazy I, prowadząc do uszkodzenia pojedynczej nici DNA i blokowania replikacji w fazie S cyklu komórkowego. Jego aktywny metabolit SN-38 wykazuje wyższą cytotoksyczność i selektywność wobec komórek nowotworowych, także tych opornych na inne leki, dzięki unikaniu rozpoznania przez glikoproteinę P MDR. W badaniach in vivo potwierdzono skuteczność irynotekanu w modelach gruczolakoraków przewodu trzustkowego, sutka, jelita grubego oraz żołądka, a także w nowotworach opornych na winkrystynę i doksorubicynę. Dodatkowo, irynotekan wykazuje działanie hamujące acetylocholinesterazę, co może mieć znaczenie dla profilu działań niepożądanych.
5-fluorouracyl, acetylocholinesteraza, bewacyzumab, białaczka P388, białko oporności wielolekowej, całkowity czas przeżycia, cetuksymab, ciężka biegunka, ciężka neutropenia, czas przeżycia bez progresji, doksorubicyna, działanie cytotoksyczne, ekspresja EGFR, glikoproteina P MDR, gruczolakorak jelita grubego, gruczolakorak sutka, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, irynotekan, karboksyesteraza, kwas folinowy, odsetek obiektywnych odpowiedzi, rak jelita grubego z przerzutami, skala Karnofsky’ego, topoizomeraza I DNA, winblastyna, winkrystyna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan Kabi 20 mg/ml

Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny i inhibitor topoizomerazy I (ATC: L01CE02), wykazuje silne działanie cytotoksyczne zależne od fazy S cyklu komórkowego, poprzez hamowanie aktywności topoizomerazy I DNA i indukcję uszkodzeń pojedynczej nici DNA. Metabolizowany przez karboksyesterazę do aktywnego metabolitu SN-38, który charakteryzuje się większą aktywnością terapeutyczną, irynotekan wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwnowotworowej in vitro i in vivo, w tym na modelach gruczolakoraków jelita grubego, piersi, trzustki i żołądka. Istotne jest, że lek zachowuje skuteczność wobec linii komórkowych opornych na inne cytostatyki oraz wobec nowotworów z ekspresją glikoproteiny-P MDR, co czyni go wartościowym w terapii opornych nowotworów. Dodatkowo, irynotekan hamuje aktywność acetylocholinesterazy, co może korelować z występowaniem działań niepożądanych podczas leczenia.
5-fluorouracyl, acetylocholinesteraza, badanie III fazy, białaczka P388, doksorubicyna, faza S cyklu komórkowego, glikoproteina p, gruczolakorak okrężnicy, gruczolakorak sutka, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, irynotekan, karboksyesteraza, kwas folinowy, metabolit SN-38, oporność wielolekowa, rak jelita grubego z przerzutami, schemat chemioterapeutyczny, topoizomeraza I DNA, winblastyna, winkrystyna

topoizomeraza I DNA

Powiązane wpisy

Właściwości farmakodynamiczne – Campto 20 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan SUN 1,5 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan Eugia 20 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan Kabi 20 mg/ml