Właściwości farmakodynamiczne
Irinotecan Kabi 20 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Irinotecan Kabi

Irynotekan należy do grupy farmakoterapeutycznej leków cytostatycznych, działających jako inhibitory topoizomerazy I, oznaczony kodem ATC: L01CE02. Mechanizm działania oraz profil farmakodynamiczny leku Irinotecan Kabi determinują jego zastosowanie w terapii przeciwnowotworowej, szczególnie w leczeniu raka jelita grubego i odbytnicy z przerzutami.^{1}

Mechanizm działania

Irynotekan stanowi półsyntetyczną pochodną kamptotecyny o działaniu przeciwnowotworowym. Jego główny mechanizm działania polega na specyficznym hamowaniu aktywności enzymu topoizomerazy I DNA. W organizmie ulega on metabolizacji przez karboksyesterazę, obecną w większości tkanek, do aktywnego metabolitu SN-38, który wykazuje silniejsze działanie terapeutyczne niż związek macierzysty.^{2}

Zarówno irynotekan, jak i jego aktywny metabolit SN-38, hamują działanie topoizomerazy I DNA, co prowadzi do powstawania zmian w pojedynczej nici DNA. Te zmiany skutkują blokowaniem widełek replikacyjnych DNA, co jest głównym mechanizmem odpowiedzialnym za efekt cytotoksyczny leku. Warto podkreślić, że działanie cytotoksyczne irynotekanu jest zależne od czasu i specyficzne dla fazy S cyklu komórkowego.^{3}

Wyniki badań przedklinicznych

W badaniach in vitro wykazano, że irynotekan oraz jego aktywny metabolit SN-38 nie są w znaczącym stopniu rozpoznawane przez glikoproteinę P (odpowiedzialną za mechanizm oporności wielolekowej, MDR). Ponadto, substancje te wykazują działanie cytotoksyczne w stosunku do linii komórkowych opornych na inne cytostatyki, takie jak doksorubicyna czy winblastyna.^{4}

Badania in vivo potwierdziły szerokie spektrum aktywności przeciwnowotworowej irynotekanu. Wykazano jego skuteczność na różnych modelach guza mysiego, w tym:^{5}

• Gruczolak przewodów trzustkowych P03 – model nowotworu trzustki
• Gruczolakorak sutka MA16/C – model nowotworu piersi
• Gruczolakoraki okrężnicy C38 i C51 – modele nowotworów jelita grubego

Skuteczność irynotekanu potwierdzono również w stosunku do heteroprzeszczepów ludzkich, takich jak:^{6}

• Gruczolakorak okrężnicy Co-4 – model nowotworu jelita grubego
• Gruczolakorak sutka Mx-1 – model nowotworu piersi
• Gruczolakoraki żołądka ST-15 i SC-16 – modele nowotworów żołądka

Co szczególnie istotne, irynotekan wykazuje również aktywność przeciwko guzom z ekspresją glikoproteiny-P MDR, takim jak białaczki P388 oporne na winkrystynę i doksorubicynę. Jest to znacząca zaleta w kontekście potencjalnego stosowania tego leku u pacjentów z opornością na standardowe schematy chemioterapeutyczne.^{7}

Poza głównym działaniem przeciwnowotworowym, istotnym efektem farmakologicznym irynotekanu jest hamowanie aktywności acetylocholinesterazy, co może mieć związek z niektórymi objawami niepożądanymi obserwowanymi podczas terapii.^{8}

Wyniki badań klinicznych

Skuteczność kliniczna produktu Irinotecan Kabi została potwierdzona w ramach badań klinicznych, szczególnie w leczeniu skojarzonym raka jelita grubego i odbytnicy z przerzutami. Badania te stanowią podstawę do stosowania leku w pierwszej linii terapii tego typu nowotworów.^{9}

Leczenie skojarzone z kwasem folinowym i 5-fluorouracylem

Przeprowadzono badanie III fazy z udziałem 385 wcześniej nieleczonych pacjentów z rakiem jelita grubego i odbytnicy z przerzutami. W ramach tego badania oceniano skuteczność irynotekanu w leczeniu skojarzonym z kwasem folinowym i 5-fluorouracylem. Pacjenci otrzymywali leczenie według dwóch schematów dawkowania: co 2 tygodnie lub co tydzień.^{10}

Schemat dawkowania co 2 tygodnie

W schemacie podawania co 2 tygodnie stosowano następujący protokół dawkowania:^{11}

Schemat dawkowania co tydzień

W schemacie podawania co tydzień stosowano następujący protokół dawkowania:^{12}

W badaniu oceniającym leczenie skojarzone według opisanych powyżej dwóch schematów, skuteczność irynotekanu została oceniona u 198 pacjentów poddanych terapii. Wyniki badania potwierdziły skuteczność irynotekanu w leczeniu skojarzonym pierwszego rzutu u pacjentów z rakiem jelita grubego i odbytnicy z przerzutami.^{13}