karboksyesteraza
Karboksyesteraza to enzym hydrolizujący wiązania estrowe w cząsteczkach organicznych. Należy do grupy esteraz serynowych i odgrywa kluczową rolę w metabolizmie ksenobiotyków, w tym leków, pestycydów i związków toksycznych.
W wątrobie i innych tkankach karboksyesterazy uczestniczą w I fazie metabolizmu leków, przekształcając proleki estrowe do aktywnych metabolitów. Przykładami są: oseltamiwir (Tamiflu), klopidogrel oraz liczne leki przeciwnowotworowe. Aktywność tych enzymów może być źródłem istotnych interakcji lekowych oraz różnic w skuteczności terapii między pacjentami.
Istnieją różne izoformy karboksyesteraz (CES), z których najważniejsze to CES1 (dominująca w wątrobie) oraz CES2 (obecna w jelicie cienkim i wątrobie). Polimorfizmy genów kodujących te enzymy mogą prowadzić do zmienności w metabolizmie leków i indywidualnej odpowiedzi na terapię, co czyni je istotnym elementem medycyny personalizowanej.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny i inhibitor topoizomerazy I, wykazuje specyficzne działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie enzymu topoizomerazy I DNA, co prowadzi do powstawania jednoniciowych przerw w DNA i blokady replikacji, szczególnie w fazie S cyklu komórkowego. Metabolit aktywny SN-38 charakteryzuje się silniejszą cytotoksycznością i jest metabolizowany przez karboksyesterazę. Irynotekan wykazuje szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego w modelach zwierzęcych i liniach komórkowych opornych na inne leki, w tym nowotworów z ekspresją glikoproteiny PMDR. W badaniach klinicznych III fazy u pacjentów z rozsianym rakiem jelita grubego stosowano schematy dwutygodniowy (Campto 180 mg/m² pc.) i tygodniowy (Campto 80 mg/m² pc.), wykazując wyższą skuteczność w połączeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym (schemat FOLFIRI) w porównaniu do terapii bez irynotekanu, z ORR na poziomie 46,9% vs 38,7% oraz istotnym wydłużeniem PFS (współczynnik ryzyka 0,85, p=0,0479).
5-fluorouracyl, acetylocholinoesteraza, bewacyzumab, cetuksymab, cytotoksyczność, działanie przeciwnowotworowe, działanie toksyczne, faza S cyklu komórkowego, gruczolakorak jelita grubego, gruczolakorak okrężnicy, gruczolakorak sutka, gruczolakorak trzustki, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, kapecytabina, karboksyesteraza, kwas folinowy, lek cytostatyczny, metabolizm irynotekanu, monoterapia kapecytabina, neutropenia, oksaliplatyna, oporność wielolekowa, przeżycie bez progresji choroby, rak jelita grubego z przerzutami, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, topoizomeraza I DNA, układ krwiotwórczy, wskaźnik odpowiedzi obiektywnej -
Leksykon leków
Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny, działa jako inhibitor topoizomerazy I, prowadząc do uszkodzenia pojedynczej nici DNA i blokowania replikacji w fazie S cyklu komórkowego. Jego aktywny metabolit SN-38 wykazuje wyższą cytotoksyczność i selektywność wobec komórek nowotworowych, także tych opornych na inne leki, dzięki unikaniu rozpoznania przez glikoproteinę P MDR. W badaniach in vivo potwierdzono skuteczność irynotekanu w modelach gruczolakoraków przewodu trzustkowego, sutka, jelita grubego oraz żołądka, a także w nowotworach opornych na winkrystynę i doksorubicynę. Dodatkowo, irynotekan wykazuje działanie hamujące acetylocholinesterazę, co może mieć znaczenie dla profilu działań niepożądanych.
5-fluorouracyl, acetylocholinesteraza, bewacyzumab, białaczka P388, białko oporności wielolekowej, całkowity czas przeżycia, cetuksymab, ciężka biegunka, ciężka neutropenia, czas przeżycia bez progresji, doksorubicyna, działanie cytotoksyczne, ekspresja EGFR, glikoproteina P MDR, gruczolakorak jelita grubego, gruczolakorak sutka, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, irynotekan, karboksyesteraza, kwas folinowy, odsetek obiektywnych odpowiedzi, rak jelita grubego z przerzutami, skala Karnofsky’ego, topoizomeraza I DNA, winblastyna, winkrystyna -
Leksykon leków
Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny i inhibitor topoizomerazy I (ATC: L01CE02), wykazuje silne działanie cytotoksyczne zależne od fazy S cyklu komórkowego, poprzez hamowanie aktywności topoizomerazy I DNA i indukcję uszkodzeń pojedynczej nici DNA. Metabolizowany przez karboksyesterazę do aktywnego metabolitu SN-38, który charakteryzuje się większą aktywnością terapeutyczną, irynotekan wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwnowotworowej in vitro i in vivo, w tym na modelach gruczolakoraków jelita grubego, piersi, trzustki i żołądka. Istotne jest, że lek zachowuje skuteczność wobec linii komórkowych opornych na inne cytostatyki oraz wobec nowotworów z ekspresją glikoproteiny-P MDR, co czyni go wartościowym w terapii opornych nowotworów. Dodatkowo, irynotekan hamuje aktywność acetylocholinesterazy, co może korelować z występowaniem działań niepożądanych podczas leczenia.
5-fluorouracyl, acetylocholinesteraza, badanie III fazy, białaczka P388, doksorubicyna, faza S cyklu komórkowego, glikoproteina p, gruczolakorak okrężnicy, gruczolakorak sutka, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, irynotekan, karboksyesteraza, kwas folinowy, metabolit SN-38, oporność wielolekowa, rak jelita grubego z przerzutami, schemat chemioterapeutyczny, topoizomeraza I DNA, winblastyna, winkrystyna
